HSBC: Làn sóng chuyển giao tài sản nghìn tỷ USD khiến giới sưu tầm phải thay đổi cách quản trị

Bộ sưu tập không còn chỉ là đam mê

Làn sóng chuyển giao khối tài sản khổng lồ giữa các thế hệ đang diễn ra trên toàn cầu không chỉ đặt ra bài toán đối với doanh nghiệp, bất động sản hay danh mục đầu tư tài chính, mà còn với các bộ sưu tập nghệ thuật, xe cổ, gốm sứ, đồng hồ, hiện vật lịch sử và nhiều tài sản giá trị khác.

Theo báo cáo "Tài sản sưu tầm: Mục đích và Đam mê" vừa được HSBC Private Bank công bố, thị trường tài sản sưu tầm toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh, đặc biệt tại châu Á - khu vực có tốc độ gia tăng tài sản cá nhân thuộc nhóm nhanh nhất thế giới. Sự mở rộng nhanh chóng của tầng lớp giàu và siêu giàu đã thúc đẩy sự hình thành ngày càng nhiều bộ sưu tập tư nhân quy mô lớn. Tuy nhiên, HSBC cho rằng khi giá trị bộ sưu tập ngày càng tăng, việc quản lý không còn đơn thuần là duy trì một sở thích cá nhân mà cần được xem như một phần trong chiến lược quản trị tài sản tổng thể.

"Cuộc đại chuyển giao tài sản" đặt ra bài toán mới

Theo HSBC Private Bank, nhiều nhà sưu tầm vẫn dành phần lớn thời gian cho việc tìm kiếm hiện vật nhưng lại chưa quan tâm đúng mức đến các yếu tố quan trọng như lưu trữ, bảo quản, vận chuyển, định giá cũng như kế hoạch chuyển giao tài sản cho thế hệ kế tiếp. Trong bối cảnh thế giới bước vào giai đoạn được gọi là "The Great Wealth Transfer" (Cuộc đại chuyển giao tài sản), khi khối tài sản trị giá hàng chục nghìn tỷ USD sẽ được chuyển từ thế hệ sáng lập sang thế hệ kế thừa trong nhiều thập kỷ tới, các bộ sưu tập giá trị cũng trở thành một phần của quá trình này.

HSBC cảnh báo, nếu không có kế hoạch chuẩn bị từ sớm, quá trình chuyển giao có thể dẫn đến nhiều rủi ro như tranh chấp giữa những người thừa kế, phát sinh các vấn đề pháp lý hoặc khiến bộ sưu tập bị chia tách, thất lạc và đánh mất giá trị vốn có.

Ba khuyến nghị để bảo toàn giá trị bộ sưu tập

Để hạn chế các rủi ro trên, HSBC Private Bank khuyến nghị chủ sở hữu cần đưa tài sản sưu tầm vào kế hoạch quản trị tài sản ngay từ khi bộ sưu tập còn trong quá trình hình thành. Khuyến nghị đầu tiên là kiểm soát thông tin. Việc lập danh mục tài sản, lưu trữ hồ sơ đầy đủ và định giá định kỳ không chỉ giúp chủ sở hữu quản lý hiệu quả hơn mà còn tạo điều kiện để người thừa kế tiếp cận và tiếp quản tài sản khi cần.

Tiếp theo là truyền tải thông tin. HSBC cho rằng các cuộc trao đổi cởi mở giữa các thành viên trong gia đình sẽ giúp người thừa kế hiểu rõ mong muốn của chủ sở hữu đối với bộ sưu tập, chẳng hạn tiếp tục lưu giữ, bảo tồn nguyên trạng, hiến tặng, trưng bày hay bán lại. Điều này góp phần hạn chế khác biệt trong cách nhìn nhận giá trị của bộ sưu tập giữa các thế hệ.

Khuyến nghị thứ ba là hợp pháp hóa việc chuyển giao thông qua các công cụ như di chúc và kế hoạch thừa kế. Theo HSBC, việc đưa tài sản sưu tầm vào kế hoạch phân chia di sản sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ tranh chấp, đồng thời hạn chế các phát sinh về thuế, thủ tục pháp lý và áp lực đối với người thụ hưởng.

Báo cáo của HSBC cũng ghi nhận nhiều xu hướng mới trên thị trường tài sản sưu tầm toàn cầu.

Trong đó, sự gia tăng nhanh của tầng lớp giàu có tại châu Á đang tạo ra những trung tâm sưu tầm mới. Tại Trung Đông, giới sưu tầm ngày càng quan tâm đến xe cổ, trong khi các nhà sưu tầm nữ có xu hướng lựa chọn những bộ sưu tập phản ánh giá trị, cá tính và bản sắc riêng.

HSBC cũng nhấn mạnh vai trò của yếu tố hoài niệm trong việc hình thành giá trị của các tài sản sưu tầm. Báo cáo dẫn chứng một cuốn truyện tranh phát hành năm 1938 với giá bán ban đầu chỉ 10 xu nhưng đã được giao dịch ở mức 15 triệu USD vào tháng 1/2026. Điều này cho thấy giá trị của một bộ sưu tập không chỉ nằm ở bản thân hiện vật mà còn được tạo nên bởi câu chuyện, giá trị lịch sử và ý nghĩa cảm xúc gắn liền với nó.

Lập kế hoạch sớm giúp gìn giữ cả giá trị và di sản

Bà Ida Liu, Tổng giám đốc HSBC Private Bank, cho rằng các bộ sưu tập cá nhân không chỉ phản ánh sở thích mà còn thể hiện bản sắc, di sản và những giá trị mà chủ sở hữu muốn truyền lại cho thế hệ sau.

Theo bà, khi quy mô bộ sưu tập ngày càng lớn, trách nhiệm quản lý cũng tăng lên tương ứng. Một kế hoạch chuyển giao được chuẩn bị bài bản sẽ không chỉ giúp bảo toàn giá trị tài sản mà còn giữ gìn được câu chuyện, ý nghĩa và di sản của bộ sưu tập cho các thế hệ tương lai.