HTX mây tre đan tạo sinh kế bền vững cho phụ nữ Quảng Trạch

Những lúc nông nhàn, thay vì chỉ trông chờ vào thu nhập từ mấy sào ruộng, bà Ngô Thị Họa, một phụ nữ ở xã Quảng Trạch, lại tranh thủ đan các sản phẩm mây xiên giao cho HTX. Công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn nhưng giúp bà có thêm nguồn thu, từng bước cải thiện kinh tế gia đình.

Thêm việc làm, vơi nỗi lo cơm áo

Gắn bó nhiều năm với HTX Sản xuất dịch vụ mây xiên Quảng Phương tại xã Quảng Trạch, bà Họa hiểu rõ giá trị của nghề đan lát đối với cuộc sống gia đình. Trước đây, kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, thu nhập bấp bênh, gia đình bà nhiều năm liền thuộc diện hộ nghèo. Có thêm nghề đan mây xiên, bà tận dụng thời gian nông nhàn để tăng thu nhập bên cạnh việc đồng áng.

Lao động nữ tại HTX mây xiên Quảng Phương đan các sản phẩm thủ công, tạo thêm thu nhập từ nghề truyền thống ngay tại địa phương.

“Nhờ tham gia HTX, ngoài làm ruộng, tôi có thêm việc để làm và có thu nhập ổn định hơn. Gia đình tôi từ hộ nghèo, cận nghèo đã vươn lên thoát nghèo, cuộc sống hiện nay khá hơn trước”, bà Họa chia sẻ.

Câu chuyện của bà Họa cũng là mục tiêu HTX mây xiên Quảng Phương hướng đến khi tổ chức lại nghề đan lát truyền thống theo hướng sản xuất hàng hóa. Thay vì làm sản phẩm nhỏ lẻ rồi tự tìm người mua, người lao động được HTX cung ứng nguyên liệu, tiếp nhận thành phẩm và kết nối đầu ra.

Cách làm này giúp phụ nữ nông thôn có thêm thu nhập ngay tại quê nhà, đồng thời chủ động sắp xếp thời gian đan lát để chăm sóc gia đình. Nhờ đó, nghề thủ công trở thành sinh kế phù hợp với những lao động khó tiếp cận việc làm tại các cơ sở sản xuất tập trung.

Hiện, HTX có 30 thành viên, trong đó 28 phụ nữ, cùng mạng lưới lao động thường xuyên chủ yếu là nữ. Thu nhập bình quân đạt khoảng 6 triệu đồng/người/tháng, tạo thêm nguồn thu cho lao động nữ. Qua đó, nhiều gia đình cải thiện đời sống và giảm phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp.

Để duy trì việc làm và tạo thêm thu nhập cho người dân, bà Phan Thị Thủy, Giám đốc kiêm Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX, đã chủ động phát triển mẫu mã, tổ chức sản xuất và tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Những nỗ lực này nhằm duy trì việc làm, tạo thêm thu nhập cho người dân địa phương. HTX hiện sản xuất đa dạng mặt hàng mây xiên như bình hoa, túi xách, lồng đèn, khay đựng hoa quả…, chú trọng độ bền, độ bóng và tính thẩm mỹ.

Sản phẩm của HTX đạt chứng nhận OCOP 3 sao và nhiều năm liền được công nhận là sản phẩm tiêu biểu cấp tỉnh. Những ghi nhận này góp phần nâng uy tín sản phẩm, tạo điều kiện để HTX mở rộng thị trường và duy trì việc làm cho phụ nữ địa phương. 

Tuy nhiên, để duy trì sinh kế cho phụ nữ địa phương, HTX phải đảm bảo nguồn nguyên liệu và đầu ra ổn định. Đây cũng là những khó khăn từng khiến hoạt động sản xuất có thời điểm đứng trước nguy cơ gián đoạn.

Tổ chức sản xuất, giữ đầu ra cho người lao động

Theo bà Phan Thị Thủy, những năm đầu thành lập, HTX gặp nhiều khó khăn trong tìm nguồn nguyên liệu và thị trường tiêu thụ. Có thời điểm, sản phẩm làm ra không bán được, một số lao động bỏ nghề, hoạt động của HTX đứng trước nguy cơ gián đoạn. Để duy trì sản xuất, bà Thủy cùng các thành viên Hội đồng quản trị chủ động tìm nguồn cung, kết nối khách hàng và mở rộng thị trường.

Cùng với cách bán hàng truyền thống, HTX từng bước tận dụng các kênh trực tuyến để quảng bá sản phẩm. “Trước đây, HTX chủ yếu bán hàng theo cách truyền thống nên lượng khách còn ít. Vài năm trở lại đây, chúng tôi đăng hình ảnh, video giới thiệu sản phẩm trên Facebook, Zalo để quảng bá, nhờ đó khách đặt mua tăng lên đáng kể”, bà Thủy cho biết.

Ngoài mạng xã hội, HTX Quảng Phương còn xây dựng website, tham gia hội chợ và kết nối khách hàng ở nhiều tỉnh, thành. Nhờ vào đó, sản phẩm mây xiên Quảng Phương đã được tiêu thụ tại Nghệ An, Huế, Đà Nẵng và nhiều địa phương khác. Thị trường mở rộng giúp HTX tiếp cận thêm khách hàng, giảm phụ thuộc vào sức mua tại địa phương.

Theo số liệu HTX cung cấp, mỗi năm đơn vị sản xuất hàng chục nghìn sản phẩm, doanh thu đạt trên 1,8 tỷ đồng. Kết quả này tạo cơ sở để HTX duy trì mạng lưới lao động, phân công việc làm và phát triển thêm mẫu mã theo nhu cầu thị trường.

Điểm đáng chú ý của mô hình là người lao động không phải tự tìm nguyên liệu hay lo đầu ra. HTX cung ứng nguyên liệu, hướng dẫn kỹ thuật, thu mua thành phẩm và tìm kiếm đầu ra cho người lao động. Nhờ đó, phụ nữ địa phương có thể tranh thủ thời gian nhàn rỗi để làm nghề, tăng thu nhập mà vẫn duy trì công việc gia đình.

Đơn hàng ổn định và thu nhập bảo đảm là yếu tố giúp người lao động gắn bó lâu dài với nghề. Đây cũng là cơ sở để HTX Quảng Phương mở rộng mạng lưới sản xuất ra ngoài phạm vi thành viên. Song song với tổ chức sản xuất, HTX còn đẩy mạnh đào tạo nghề, tạo thêm cơ hội việc làm và thu nhập cho phụ nữ ngay tại địa phương.

Dạy nghề để mở rộng sinh kế

Những năm qua, HTX Quảng Phương đã đào tạo nghề cho gần 1.000 lao động nữ, với các lớp từ cơ bản đến nâng cao. Người học được hướng dẫn kỹ thuật đan, rèn sự khéo léo và làm quen với nhiều mẫu sản phẩm, sau đó có thể nhận nguyên liệu về làm tại nhà và giao thành phẩm cho HTX. Cách tổ chức này giúp phụ nữ địa phương vận dụng kỹ năng đã học vào sản xuất, từng bước tạo thêm thu nhập.

HTX mây xiên Quảng Phương phát triển đa dạng mẫu mã, mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần duy trì việc làm cho phụ nữ nông thôn.

Chị Dương Thị Đào ở xã Quảng Trạch cho biết, sau khi học nghề, chị tranh thủ thời gian nông nhàn đan mây xiên để kiếm thêm tiền trang trải sinh hoạt gia đình. Với chị, công việc này vừa tận dụng được thời gian rảnh, vừa giúp cải thiện đời sống mà không phải rời quê tìm việc làm.

Gắn đào tạo với nhu cầu sản xuất thực tế cũng giúp HTX mở rộng nguồn lao động và nâng chất lượng sản phẩm. Những người thợ lành nghề có thể đảm nhận các sản phẩm đòi hỏi kỹ thuật cao hơn, đồng thời tham gia truyền dạy nghề mây xiên cơ bản và nâng cao tại một số địa phương trong tỉnh. Qua đó, kỹ năng nghề truyền thống được lan tỏa, mở thêm cơ hội việc làm cho phụ nữ nông thôn.

Tuy nhiên, để sinh kế này duy trì lâu dài, đào tạo nghề cần đi cùng nguồn nguyên liệu và đầu ra ổn định. Việc cải tiến mẫu mã, nâng chất lượng và mở rộng đối tác tiêu thụ cũng là điều kiện để HTX duy trì sản xuất, bảo đảm thu nhập cho người lao động.

Mô hình HTX Quảng Phương cho thấy, khi đào tạo nghề gắn với cung ứng nguyên liệu và thu mua sản phẩm, nghề truyền thống có thể tạo việc làm ổn định cho phụ nữ nông thôn. Qua đó, các lao động nữ có thêm thu nhập, cải thiện đời sống và gắn bó lâu dài với nghề ngay tại địa phương.