Huawei tung 'át chủ bài' có thể làm thay đổi luật chơi ngành chip toàn cầu

Ảnh: The Standard

Thay vì tiếp tục phụ thuộc vào việc thu nhỏ bóng bán dẫn (transistor) theo phương pháp truyền thống, công nghệ mới của Huawei tập trung vào giảm độ trễ tín hiệu và gia tăng mật độ bóng bán dẫn nhằm nâng cao sức mạnh xử lý. Giới quan sát đánh giá đây có thể trở thành “quân bài chiến lược” giúp tập đoàn công nghệ Trung Quốc phá vỡ vòng vây công nghệ của Mỹ, đồng thời tạo ra một hướng đi mới cho ngành chip toàn cầu.

Tham vọng vượt giới hạn Định luật Moore

Huawei chính thức giới thiệu nguyên lý thiết kế chip mới mang tên Tau Scaling Law (Định luật Tau) tại Hội nghị quốc tế về mạch và hệ thống ISCAS 2026 ở Thượng Hải. Công nghệ này thay đổi tư duy phát triển chip vốn dựa trên việc liên tục thu nhỏ kích thước bóng bán dẫn - mô hình được biết đến rộng rãi với tên gọi Định luật Moore.

Theo Huawei, thay vì tập trung hoàn toàn vào “geometric scaling” – tức thu nhỏ kích thước vật lý của bóng bán dẫn - Định luật He sẽ ưu tiên giảm độ trễ tín hiệu và tối ưu khả năng kết nối bên trong hệ thống chip nhằm cải thiện hiệu năng tổng thể.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Huawei áp dụng nhiều công nghệ cốt lõi như Logic Folding kết hợp tối ưu đa tầng từ cấp độ thiết bị, mạch điện, chip cho tới toàn hệ thống. Một trong những giải pháp đáng chú ý là UnifiedBus - công nghệ được thiết kế để giảm độ trễ và gia tăng hiệu suất xử lý dữ liệu trên quy mô lớn.

Hình vẽ mô phỏng chip Huawei dùng công nghệ đóng gói Logic Folding

Nhờ hướng tiếp cận mới, Huawei đặt mục tiêu đạt trình độ công nghệ tương đương chip 1,4 nanomet vào năm 2031. Nếu thành công, tập đoàn Trung Quốc chỉ chậm hơn vài năm so với các ông lớn như TSMC hay Intel, vốn dự kiến bắt đầu sản xuất chip 1,4 nanomet trong giai đoạn 2028-2029.

Theo Huawei, trong vòng 6 năm qua, nguyên lý này đã được ứng dụng trong thiết kế của 381 loại chip khác nhau. Dòng chip Kirin thế hệ mới – dự kiến xuất hiện trên các mẫu smartphone cao cấp của Huawei trong năm nay – sẽ là sản phẩm đầu tiên áp dụng đầy đủ Định luật Tau. Công nghệ này cũng sẽ được triển khai trên các bộ xử lý AI khác của hãng.

Lối thoát giữa vòng vây cấm vận của Mỹ

Giới phân tích cho rằng, giá trị lớn nhất của Định luật Tau nằm ở khả năng giúp Huawei giảm phụ thuộc vào công nghệ sản xuất chip tiên tiến do phương Tây kiểm soát.

Công nghệ này được phát triển dưới sự dẫn dắt của bà Hà Đình Ba - người đứng đầu bộ phận bán dẫn của Huawei và đã gắn bó với tập đoàn từ năm 1996. Trong bối cảnh Huawei bị Mỹ cắt đứt khả năng tiếp cận nhiều nhà cung cấp chip và thiết bị sản xuất hàng đầu thế giới, Định luật He được xem như “con đường thay thế” để tiếp tục phát triển chip hiệu năng cao mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào các tiến trình thu nhỏ bóng bán dẫn tối tân.

Điều đó đặc biệt quan trọng khi các công nghệ chế tạo chip tiên tiến hiện vẫn do một số ít công ty phương Tây và đồng minh nắm giữ.

Cuộc đua AI tại Trung Quốc có thể đổi chiều

Sự xuất hiện của công nghệ mới cũng được dự báo sẽ tác động mạnh tới thị trường AI Trung Quốc. Nếu Huawei có thể tự phát triển các chip AI hiệu năng cao, các tập đoàn Mỹ như Nvidia và AMD có nguy cơ đánh mất thêm thị phần tại Trung Quốc - thị trường vốn đã bị ảnh hưởng bởi các lệnh hạn chế xuất khẩu chip AI từ Washington.

Trong thời gian qua, lãnh đạo của Nvidia và AMD đều nhiều lần cảnh báo rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ có thể vô tình tạo điều kiện để Huawei vươn lên thay thế tại thị trường Trung Quốc.

Không chỉ trong lĩnh vực AI, Huawei còn đặt kỳ vọng phục hồi mảng smartphone - lĩnh vực từng giúp hãng trở thành nhà sản xuất điện thoại lớn thứ hai thế giới chỉ sau Samsung trước khi chịu các lệnh trừng phạt mạnh tay từ Mỹ.

Giới quan sát cho rằng, dòng chip Kirin mới, nếu đạt hiệu năng cạnh tranh, có thể trở thành động lực giúp Huawei tái thiết vị thế trên thị trường điện thoại thông minh cao cấp.

Huawei muốn tạo ra “luật chơi mới”

Điểm khiến Định luật Tau thu hút sự chú ý đặc biệt là Huawei không chọn cách giải quyết giới hạn của Định luật Moore giống nhiều tập đoàn công nghệ khác.

Hiện nay, nhiều công ty như Google, Nvidia hay Amazon đang tập trung vào công nghệ “đóng gói chip tiên tiến” (advanced packaging), tức ghép nhiều chip lại với nhau để gia tăng hiệu năng.

Trong khi đó, Huawei lại tìm cách xây dựng một tiêu chuẩn mới ngay từ cấp độ thiết kế mạch và kiến trúc chip. Một số chuyên gia nhận định nếu hướng đi này thành công, nó có thể trở thành nền tảng mới cho ngành bán dẫn toàn cầu trong tương lai.

Bà Hà Đình Ba, Chủ tịch Ủy ban Khoa học Huawei, nhấn mạnh rằng tính mở và hợp tác quốc tế vẫn là yếu tố cốt lõi để thúc đẩy sự tiến bộ liên tục của ngành bán dẫn. Theo bà, không một doanh nghiệp nào có thể tự mình tìm ra toàn bộ lời giải cho tương lai của công nghệ chip.

Bà cho biết Huawei kỳ vọng sẽ hợp tác chặt chẽ với các nhà khoa học, kỹ sư và đối tác công nghiệp trên toàn thế giới để thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành bán dẫn và điện tử.

Một trong những vấn đề được theo dõi sát sao nhất là tác động đối với chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ - Trung ngày càng gay gắt, bất kỳ bước tiến lớn nào của Trung Quốc trong lĩnh vực bán dẫn đều có thể trở thành yếu tố làm thay đổi tương quan công nghệ và chiến lược toàn cầu trong nhiều năm tới.