Huế phát huy ngoại giao văn hóa để huy động nguồn lực quốc tế cho bảo tồn di sản

Cầu nối huy động nguồn lực quốc tế cho bảo tồn di sản

Trong tham luận, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Huế Trần Hữu Thùy Giang khẳng định, đối với Huế, ngoại giao văn hóa không chỉ là hoạt động quảng bá hình ảnh địa phương mà đã trở thành phương thức quan trọng để huy động nguồn lực quốc tế phục vụ bảo tồn, phát huy giá trị di sản, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế di sản, công nghiệp văn hóa và du lịch bền vững.

Theo ông Trần Hữu Thùy Giang, đây cũng là cách Huế cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết lớn của Trung ương về phát triển văn hóa, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Đại diện thành phố cho biết, Huế hiện có 8 danh hiệu được UNESCO ghi danh, cùng hệ thống hàng nghìn di tích, 35 bảo vật quốc gia và nhiều thiết chế văn hóa quan trọng. Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ ngày 1/1/2025 mở ra không gian phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu chuyển hóa các giá trị văn hóa, di sản thành nguồn lực phát triển, hướng tới xây dựng Huế trở thành đô thị di sản đặc trưng, trung tâm lớn về văn hóa, du lịch của cả nước và khu vực, đồng thời là điểm đến tiêu biểu của Đông Nam Á vào năm 2030.

Từ thực tiễn đó, Huế xác định “di sản là lợi thế cạnh tranh khác biệt, văn hóa là sức mạnh mềm, hội nhập quốc tế là động lực và ngoại giao văn hóa là cầu nối chuyển hóa sức mạnh mềm thành nguồn lực phát triển”.

Đại diện Thành phố cho biết, Huế tập trung triển khai ba nhóm giải pháp trọng tâm. Trong đó, giải pháp đầu tiên là phát huy vai trò của ngoại giao văn hóa trong huy động nguồn lực quốc tế phục vụ bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Theo đó, cùng với sự đồng hành của UNESCO, Huế đã mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế, cơ quan hợp tác phát triển và nhiều địa phương trên thế giới trong lĩnh vực bảo tồn, trùng tu, nghiên cứu và nâng cao năng lực quản lý di sản.

Đến nay, Thành phố đã nhận được sự hỗ trợ của hơn 10 chính phủ và khoảng 40 tổ chức quốc tế, huy động nguồn lực trị giá hàng chục triệu USD cho các chương trình bảo tồn di sản, đào tạo nhân lực, nghiên cứu khoa học và nâng cao năng lực quản lý. Nhiều công trình tiêu biểu như: Ngọ Môn, Điện Thái Hòa, Điện Kiến Trung, Hải Vân Quan, Khải Tường Lâu-An Định Cung, Nhà hát Duyệt Thị Đường... được phục hồi với sự đồng hành của các đối tác quốc tế, góp phần gìn giữ những giá trị văn hóa đặc sắc cho các thế hệ mai sau...

Bên cạnh đó, Huế tích cực tham gia các mạng lưới quốc tế như Tổ chức các thành phố di sản thế giới (OWHC), Hiệp hội Quốc tế các thị trưởng nói tiếng Pháp (AIMF), đồng thời mở rộng hợp tác với các địa phương có nhiều kinh nghiệm về bảo tồn và phát triển đô thị di sản như Kyoto, Nara, Gifu, Shizuoka (Nhật Bản) và Gyeongju (Hàn Quốc).

Theo đại diện Thành phố, thông qua các chương trình hợp tác này, Huế không chỉ huy động được nguồn lực tài chính mà còn tiếp nhận tri thức, công nghệ, kinh nghiệm quản trị, mô hình phát triển du lịch bền vững, chuyển đổi xanh và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Giá trị lớn nhất mà ngoại giao văn hóa mang lại không chỉ là nguồn lực vật chất mà còn là sự kết nối về tri thức, niềm tin và quan hệ hợp tác lâu dài với cộng đồng quốc tế.

Đối với nhóm giải pháp thứ hai, Huế kiên định quan điểm “bảo tồn để phát triển và phát triển để bảo tồn”, từng bước chuyển hóa các giá trị văn hóa thành nguồn lực kinh tế thông qua phát triển du lịch di sản, công nghiệp văn hóa, kinh tế đêm và các sản phẩm văn hóa đặc sắc.

Theo ông, Festival Huế theo mô hình Festival Bốn mùa đã từng bước trở thành thương hiệu văn hóa quốc tế. Cùng với đó, nhiều sản phẩm như Hoàng cung Huế về đêm, các chương trình nghệ thuật cung đình, đổi gác, trình diễn Nhã nhạc cung đình, lễ hội áo dài và lễ hội ẩm thực đã góp phần hình thành hệ sinh thái du lịch văn hóa đặc sắc.

Nhờ đó, năm 2025 Huế đón gần 6,3 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt khoảng 13.000 tỷ đồng. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, thành phố tiếp tục đón khoảng 4,3 triệu lượt khách, doanh thu ước đạt 10.300 tỷ đồng, qua đó khẳng định di sản và các giá trị văn hóa truyền thống là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng ngành du lịch và dịch vụ.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngoại giao văn hóa

Nhóm giải pháp thứ ba được Huế xác định là thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm mở rộng không gian phát triển của ngoại giao văn hóa.

Theo đó, Thành phố đang đẩy mạnh số hóa di sản, xây dựng cơ sở dữ liệu số, ứng dụng công nghệ 3D, thực tế ảo (VR/AR), hệ thống thuyết minh đa ngôn ngữ, nền tảng Hue-S và các giải pháp du lịch thông minh nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn và quảng bá di sản.

Đại diện Thành phố cho rằng chuyển đổi số không chỉ giúp đưa di sản đến gần hơn với người dân và du khách mà còn tạo ra không gian kết nối mới giữa Huế với cộng đồng quốc tế, góp phần nâng cao hiệu quả của ngoại giao văn hóa trong thời đại số.

Từ thực tiễn địa phương, Huế kiến nghị Bộ Ngoại giao tiếp tục phát huy vai trò đầu mối trong công tác đối ngoại địa phương thông qua mạng lưới các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, tăng cường kết nối các địa phương với UNESCO, các tổ chức quốc tế, các quỹ bảo tồn, các định chế tài chính phát triển và mạng lưới các thành phố di sản trên thế giới để huy động hiệu quả nguồn lực quốc tế.

Đồng thời, Thành phố đề xuất tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành giữa Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ, ngành liên quan nhằm xây dựng các chương trình hợp tác quốc tế về bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế di sản.

Đáng chú ý, Huế kiến nghị xem xét hình thành Diễn đàn quốc tế về Ngoại giao văn hóa, Kinh tế di sản và Du lịch bền vững, tổ chức thường niên tại Huế với sự phối hợp của Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng các đối tác quốc tế.

Theo thành phố, Diễn đàn sẽ trở thành cơ chế kết nối thường xuyên giữa các địa phương có di sản của Việt Nam với các thành phố di sản trên thế giới, đồng thời là không gian trao đổi chính sách, chia sẻ kinh nghiệm quản trị, kết nối doanh nghiệp và huy động hiệu quả các nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển bền vững.

Kết thúc tham luận, đại diện TP. Huế khẳng định sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong trong ngoại giao văn hóa, mở rộng hợp tác quốc tế, huy động hiệu quả các nguồn lực bên ngoài gắn với phát huy nội lực, góp phần thực hiện đường lối đối ngoại của Đảng và hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Huế trở thành đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam, một trong những trung tâm lớn về văn hóa và du lịch của khu vực Đông Nam Á vào năm 2030.