Hướng đi mới phát triển du lịch hồ Quan Sơn

Một góc hồ Quan Sơn xã Hồng Sơn

Một “Hạ Long trên cạn”

Đi thuyền trên hồ Quan Sơn những ngày này, du khách có thể cảm nhận vẻ đẹp của vùng đất được ví như “Hạ Long trên cạn”. Mặt nước xanh biếc, rộng hàng trăm héc ta, bao quanh những triền núi đá vôi; các ngọn núi mang hình dáng kỳ thú như Voi Phục, Yên Ngựa, Con Mối, Hoa Quả Sơn... in bóng xuống mặt hồ. Giữa núi non và thảm thực vật xanh, Quan Sơn vẫn giữ được không gian yên bình, với nhiều nét hoang sơ.

Ngoài trải nghiệm đi thuyền ngắm cảnh, du khách có thể câu cá, khám phá hang động, thăm chùa Hang, chùa Cao, chùa Linh Sơn, dã ngoại và thưởng thức những món ăn địa phương như mắm tép, gỏi cá, ốc hồ. Hành trình cũng có thể nối dài đến làng nghề dệt Phùng Xá để tìm hiểu, mua sắm các sản phẩm lụa tơ tằm, lụa tơ sen, hoặc đến vùng sản xuất rau quả sạch Lê Thanh.

Với anh Nguyễn Thu Đông, một người yêu nhiếp ảnh ở Hà Nội, Quan Sơn mang đến những cảm nhận khác nhau qua từng mùa. Từng đến đây chụp ảnh vào mùa hè, khi hoa phượng nở, anh bất ngờ trước vẻ đẹp của vùng hồ trong một lần trở lại vào cuối thu. Trong làn sương mờ lãng đãng, cảnh hồ gợi cho anh những khuôn hình khác hẳn chuyến đi trước.

Đặc biệt, cảnh quan Quan Sơn gắn với hệ thống công trình thủy lợi có lịch sử hơn sáu thập niên. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, hệ thống hồ Quan Sơn - Vĩnh An - Tuy Lai được xây dựng năm 1960, đưa vào khai thác năm 1961, nằm trên địa bàn hai xã Hồng Sơn, Phúc Sơn, tiếp giáp các xã Liên Sơn, Cao Dương của tỉnh Phú Thọ.

Hệ thống gồm ba hồ nối tiếp theo bậc thang, thượng lưu là Tuy Lai, tiếp đến Vĩnh An và Quan Sơn, qua đập tràn và cống thông thủy. Bên cạnh nhiệm vụ điều tiết, cắt giảm lũ, hệ thống còn cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, kết hợp nuôi trồng thủy sản và phát triển du lịch sinh thái...

Trước đây, hồ Quan Sơn đã được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Trong đó, dự án xây dựng Khu du lịch - đô thị sinh thái được phê duyệt quy hoạch chi tiết từ năm 2008 nhưng đến nay chưa triển khai. Trao đổi với phóng viên, ông Trần Văn Hoàn, một người dân địa phương cho biết, rất mong hồ Quan Sơn sớm được khai thác hiệu quả. Sự chậm trễ của dự án từng khiến người dân trong vùng quy hoạch gặp khó khăn trong sửa chữa nhà ở, chuyển đổi sản xuất; hạ tầng dân sinh cũng chậm được đầu tư. Bởi vậy, cùng với thu hút du khách, hướng phát triển mới cần giải quyết những vướng mắc trong đời sống, tạo thêm việc làm cho người dân ven hồ.

Giữ cảnh quan, mở hướng đầu tư

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hồng Sơn Lê Chí Hòa, từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã đã chú trọng phát huy lợi thế cảnh quan để phát triển du lịch. Một trong những việc được tập trung thực hiện trước tiên là giải tỏa 7 lò gạch xây dựng trong lòng hồ, trả lại mặt bằng, bảo vệ không gian vùng hồ.

Sau khi giải tỏa các lò gạch, xã tiếp tục chỉnh trang, gìn giữ cảnh quan và quảng bá Quan Sơn. Chương trình livestream giới thiệu vùng hồ cùng các video, hình ảnh, bài viết trên nền tảng số giúp du khách biết thêm về cảnh đẹp, hoạt động trải nghiệm và ẩm thực địa phương.

Cùng với quảng bá, Hồng Sơn định hướng xây dựng bản đồ số các điểm tham quan, cung cấp thông tin về lịch sử, văn hóa, ẩm thực, khuyến khích đặt dịch vụ trực tuyến, từng bước nâng cao chất lượng phục vụ du khách.

Về lâu dài, Hồng Sơn đang phối hợp với đơn vị tư vấn khảo sát, nghiên cứu quy hoạch chung và các phân khu chức năng khu vực Quan Sơn. Định hướng sơ bộ gồm 8 phân khu, bố trí các hoạt động nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, trải nghiệm dưới tán rừng, nông nghiệp công nghệ cao, thể thao, dịch vụ và bảo tồn mặt nước.

Địa phương đồng thời đề xuất Thành phố đầu tư hạ tầng kết nối, trong đó có đường Đỗ Xá - Quan Sơn, cầu Hồng Sơn vượt sông Đáy và các tuyến đường liên quan; đề nghị hỗ trợ xác lập cơ chế quản lý, khai thác tổng thể, thu hút nhà đầu tư có năng lực.

Ngày 25-9, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng cùng đoàn công tác khảo sát tình hình quản lý, khai thác hồ Quan Sơn. Phát biểu kết luận, Bí thư Thành ủy đánh giá Quan Sơn có diện tích lớn, còn giữ được nhiều nét hoang sơ, giống như một viên ngọc của Thành phố. Nếu được quy hoạch, khai thác hợp lý, nơi đây có thể trở thành điểm đến hấp dẫn.

Bí thư Thành ủy nhấn mạnh phải giữ gìn cảnh quan, tránh đầu tư manh mún, có quy hoạch tổng thể; việc giữ được nét hoang sơ đến nay là điều may mắn để vùng hồ phát triển bài bản. Bí thư Thành ủy đã giao Sở Xây dựng hoàn thành quy hoạch trong năm 2026. Trên cơ sở đó, Thành phố sẽ phối hợp với địa phương triển khai đầu tư, thu hút các nhà đầu tư có năng lực, khai thác hiệu quả tiềm năng vùng hồ.

Sau nhiều năm chờ đợi, Quan Sơn cần một quy hoạch tổng thể làm cơ sở đầu tư, tổ chức dịch vụ và bảo vệ cảnh quan. Những đổi thay ấy không chỉ đem lại cho du khách những trải nghiệm đáng nhớ, mà còn tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân ven hồ, đồng thời giữ được vẻ đẹp vốn làm nên sức hấp dẫn của nơi này.