Hưởng lợi từ cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026

Tháo gỡ những “điểm nghẽn” cho cải tạo chung cư cũ

Trong nhiều năm qua, cải tạo, xây dựng lại các khu tập thể cũ luôn là nhiệm vụ khó của Hà Nội. Bước ngoặt quan trọng đã xuất hiện khi Luật Thủ đô năm 2026 chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7-2026. Trên cơ sở đó, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 66/2026/NQ-HĐND về chính sách cải tạo, chỉnh trang đô thị và phát triển theo mô hình TOD trên địa bàn thành phố. Nghị quyết này đã cụ thể hóa các điểm a, b, c khoản 2 Điều 12 của Luật Thủ đô năm 2026, tạo cơ chế quan trọng cho công tác cải tạo, chỉnh trang và tái thiết các khu vực đô thị hiện hữu.

Sự xuống cấp, tiềm ẩn nhiều nguy hiểm hiển hiện ở mọi ngóc ngách tại khu tập thể Trương Định

Các văn bản trên là lời giải cho “điểm nghẽn” mà Hà Nội đã gặp phải nhiều năm nay khi tính đến bài toán cải tạo chung cư cũ. Có thể kể đến như như: Rút ngắn tối thiểu 30% thời gian giải quyết các văn bản có liên quan đến dự án cải tạo chung cư cũ. Chủ đầu tư có 6 tháng để khởi công, nếu không sẽ bị thu hồi việc lựa chọn. Đặc biệt, đối với các dự án cần triển khai ngay, người sử dụng chung cư cũ có thể được nhận bồi thường tối đa 2 lần so với hệ số K được UBND thành phố quy định …

Từ tháng 9-2025, UBND phường Tương Mai đã bắt đầu khởi động quá trình cải tạo khu tập thể Trương Định vốn được xây dựng từ những năm 1970.

Tháng 6-2025, Quy hoạch tổng mặt bằng khu vực cải tạo, xây dựng lại và tái thiết tập thể Trương Định, khu vực lân cận và các trục kết nối, tỷ lệ 1/500 đã được công bố rộng rãi tới người dân. Đây được xem là quãng thời gian thần tốc nếu biết các quy hoạch dạng này thường tốn thời gian trung bình từ 2 - 3 năm.

Đối với người dân Tương Mai nói chung và các hộ dân sống tại tập thể Trương Định, việc công bố Quy hoạch tái thiết trên mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Dự kiến, quý IV-2029, người dân nơi đây sẽ được tái định cư trong các căn hộ hiện đại, tiện nghi thay vì không gian đầy chật hẹp, xuống cấp và tiềm ẩn nhiều nguy hiểm như hiện tại.

Có thể nói, việc triển khai cải tạo khu tập thể Trương Định là một trong những minh chứng rõ nét nhất về hiệu quả mà Luật Thủ đô mang lại. Đồng thời cũng tạo cơ sở quan trọng về mặt pháp lý để Hà Nội chuyển từ quyết tâm thành hành động nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn” kéo dài, tạo động lực cho quá trình phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới.

Đồng thuận từ người dân là nền tảng cho tái thiết

Nếu như cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô năm 2026 đã tạo ra hành lang pháp lý để đẩy nhanh tiến độ cải tạo chung cư cũ thì sự đồng thuận của người dân chính là yếu tố quyết định sự thành công của các dự án tái thiết đô thị. Tại khu tập thể Trương Định, nơi hàng trăm hộ dân đã sinh sống qua nhiều thế hệ, mong muốn được cải thiện điều kiện sống đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy quá trình triển khai dự án.

Người dân đang phải chen chúc trong những căn hộ có diện tích chỉ từ 10 đến hơn 20m².

Được xây dựng từ những năm 1970, khu tập thể Trương Định hiện gồm 10 dãy nhà 2 tầng đang là nơi sinh sống của 1.012 người dân. Sau hơn nửa thế kỷ sử dụng, phần lớn công trình đã xuống cấp nghiêm trọng. Nhiều căn hộ có diện tích chỉ từ 10 đến hơn 20m², không đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của các gia đình nhiều thế hệ. Dột nát, tường bong tróc, hệ thống điện chằng chịt tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn… là hiện trạng quen thuộc tại đây. Thậm chí một số khu nhà, cư dân vẫn phải sử dụng nhà vệ sinh, nhà tắm chung hoặc tận dụng hành lang làm nơi sinh hoạt.

Chính vì vậy, việc UBND phường Tương Mai công bố Quy hoạch tái thiết tập thể Trương Định đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng cư dân. Với nhiều người dân, đây không chỉ là một đồ án quy hoạch mà còn là cơ hội hiện thực hóa mong mỏi kéo dài nhiều năm về một nơi ở an toàn, khang trang hơn.

Theo ông Nguyễn Ngọc Chuyển, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư - Hạ tầng phường Tương Mai, đơn vị phu trách lập Quy hoạch tái thiết tập thể Trương Định, phần lớn người dân tại đây ủng hộ việc xây dựng lại. Phần vì khu tập thể đã quá xuống cấp, phần quan trọng khác là người dân được trực tiếp đóng góp vào Quy hoạch nhằm thể hiện rõ quyền lợi và trách nhiệm của bản thân với chính nơi mình sẽ sống trong tương lai.

Theo Quy hoạch đã được công bố, khu tập thể Trương Định sẽ được thay thế bằng hai tòa nhà chung cư cao tối đa 30 tầng với khoảng 1.065 căn hộ, đáp ứng cho quy mô dân số khoảng 2.380 người. Cùng với đó là hệ thống giao thông nội bộ, cây xanh, hạ tầng kỹ thuật và các không gian công cộng được đầu tư đồng bộ. Đây không chỉ là sự thay đổi về nơi ở mà còn là bước chuyển quan trọng về chất lượng môi trường sống của cư dân khu vực.

Từ câu chuyện của tập thể Trương Định có thể thấy, những chính sách của Luật Thủ đô năm 2026 không chỉ nằm ở những quy định, cơ chế mới mà còn tạo điều kiện để giải quyết những vấn đề dân sinh tồn tại nhiều năm.

Khi hành lang pháp lý được hoàn thiện, chính quyền quyết liệt vào cuộc và người dân đồng thuận, những khu tập thể cũ kỹ, xuống cấp sẽ từng bước được thay thế bằng các không gian sống hiện đại, văn minh hơn. Đó cũng là cách Hà Nội hiện thực hóa mục tiêu chỉnh trang đô thị, nâng cao chất lượng sống của người dân và xây dựng Thủ đô ngày càng phát triển theo hướng xanh, thông minh và bền vững.