Hưởng ứng bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV của Tổng Bí thư Tô Lâm: Quốc phòng, an ninh và đối ngoại - từ 'cấu phần năng lực cạnh tranh' đến nền tảng tự chủ chiến lược

Quốc phòng, an ninh và đối ngoại trở thành sức mạnh tổng hợp

Phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: Đất nước muốn tăng trưởng nhanh, thu hút đầu tư lớn, mở rộng thị trường và hội nhập sâu rộng thì trước hết phải là một quốc gia có “tự chủ chiến lược”. Bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế là điều kiện tiên quyết để giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và phát triển bền vững trong giai đoạn mới. Nhiệm vụ này phải được đặt xuyên suốt trong mọi chiến lược phát triển, gắn chặt với kinh tế - xã hội, nhằm “chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa”.Đồng thời, cần xây dựng sức mạnh tổng hợp quốc gia, phát huy “thế trận lòng dân”, đưa quốc phòng, an ninh, đối ngoại trở thành “cấu phần của năng lực cạnh tranh quốc gia” và động lực phát triển đất nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV. Ảnh: Phạm Thắng

Quan điểm “tự chủ chiến lược”, “chủ động từ sớm, từ xa”, phát huy “ thế trận lòng dân” và đưa quốc phòng, an ninh, đối ngoại là “ cấu phần của năng lực cạnh tranh quốc gia” không chỉ là phương châm quốc phòng mà đã trở thành triết lý phát triển bền vững của đất nước. Quốc phòng, an ninh và đối ngoại trở thành sức mạnh tổng hợp, là “bộ lọc” rủi ro và là động lực trực tiếp để đất nước bứt phá trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc ta.

Nhìn vào bức tranh địa chính trị thế giới những năm gần đây, chúng ta thấy một sự thật nghiệt ngã: hòa bình và ổn định không còn là điều đương nhiên. Các cuộc xung đột cục bộ, cạnh tranh nước lớn và sự đứt gãy các chuỗi cung ứng toàn cầu đã minh chứng rằng: một quốc gia dù có tiềm lực kinh tế đến đâu, nếu thiếu tự chủ chiến lược và năng lực tự vệ, sẽ dễ dàng trở thành “quân cờ” trong cuộc chơi của các cường quốc.

Cơ sở thực tiễn cho phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm xuất phát từ sự thay đổi bản chất của an ninh toàn cầu. An ninh quốc gia ngày nay không chỉ là giữ vững chủ quyền quốc gia, biên giới, biển đảo, vùng trời, mà còn là giữ vững môi trường hòa bình, bảo vệ thể chế, bảo vệ lòng tin xã hội, bảo vệ không gian mạng, bảo vệ dữ liệu, bảo vệ các mạch máu kinh tế và các lợi ích phát triển chiến lược của đất nước.

Một quốc gia muốn thu hút đầu tư chất lượng cao, muốn trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu, trước hết phải là một "vùng an toàn" về thể chế và trật tự xã hội. Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào ưu đãi thuế, họ nhìn vào khả năng kiểm soát rủi ro và sự ổn định dài hạn của quốc gia đó.

Về mặt lý luận, đây là bước phát triển tư duy từ “bảo vệ” sang “kiến tạo”. Trước đây, chúng ta thường nhìn nhận quốc phòng, an ninh và đối ngoại là nhiệm vụ bảo vệ thành quả phát triển. Nay, Kết luận Hội nghị Trung ương 2, khóa XIV xác định rõ: Quốc phòng, an ninh, đối ngoại phải là một “cấu phần của năng lực cạnh tranh quốc gia”. Điều này có nghĩa là, một hệ thống quốc phòng mạnh, một nền an ninh vững chắc và một nền ngoại giao linh hoạt chính là tài sản, là lợi thế so sánh để Việt Nam tự tin hội nhập sâu rộng mà không sợ bị hòa tan hay lệ thuộc.

Nội hàm bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới không chỉ là bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biển đảo, vùng trời mà còn là:

Bảo vệ thể chế và lòng tin xã hội: Đây là cái gốc của sự ổn định. Trong thời đại bùng nổ thông tin, lòng tin của nhân dân là pháo đài vững chắc nhất.

Bảo vệ không gian mạng và dữ liệu: Trong kỷ nguyên số, mất an ninh mạng đồng nghĩa với việc tê liệt nền kinh tế và lộ lọt bí mật quốc gia.

Bảo vệ các “mạch máu” kinh tế: Bảo đảm an toàn cho hệ thống tài chính, năng lượng, hạ tầng logistics và các lợi ích phát triển chiến lược trên trường quốc tế.

Quan điểm này đòi hỏi một nhận thức mới: Quốc phòng, an ninh, đối ngoại không phải là việc riêng của các lực lượng vũ trang hay ngành ngoại giao, mà là nhiệm vụ chiến lược trọng yếu, thường xuyên của toàn bộ hệ thống chính trị.

Kim chỉ nam cho tầm nhìn chiến lược đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới

Để hiện thực hóa kết luận của Trung ương, cần tập trung vào ba nhóm giải pháp đột phá:

Thứ nhất: Xây dựng sức mạnh tổng hợp trong một chỉnh thể thống nhất.

Chúng ta không phát triển quốc phòng tách rời kinh tế, hay ngoại giao tách rời an ninh. Sức mạnh quốc gia phải là sự cộng hưởng của các yếu tố: quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh tế và khoa học công nghệ... Trong đó, kinh tế là lực lượng, ngoại giao là tiên phong, quốc phòng - an ninh là chỗ dựa. Sự hiệp đồng này tạo ra khả năng “tự vệ từ sớm, từ xa”, giúp đất nước hóa giải các nguy cơ ngay từ khi còn là mầm mống.

Các đại biểu dự Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV. Ảnh: Phạm Thắng

Thứ hai: Phát huy mạnh mẽ “thế trận lòng dân”.

Thế trận lòng dân không phải là khẩu hiệu, mà là sự hiện diện của niềm tin nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước. Phải xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đặc biệt tại các địa bàn chiến lược, biên giới và các trung tâm kinh tế lớn. Đây chính là sự kết hợp giữa “phòng thủ quốc gia” với “phòng thủ xã hội”, tạo ra sức đề kháng tự nhiên trước mọi âm mưu chia rẽ, phá hoại.

Thứ ba: Gắn kết quốc phòng, an ninh với phát triển kinh tế - xã hội.

Mọi quy hoạch phát triển vùng, phát triển đô thị hay các dự án hạ tầng trọng yếu đều phải được thẩm định dưới lăng kính an ninh - quốc phòng. Ngược lại, tiềm lực quốc phòng phải được xây dựng trên nền tảng của một nền kinh tế tự chủ, phát triển. Đây là mối quan hệ biện chứng: bảo vệ để phát triển và phát triển để có thêm nguồn lực bảo vệ.

Với tư cách là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, Quốc hội đóng vai trò quan trọng trong việc thể chế hóa kết luận của Trung ương thành các văn bản quy phạm pháp luật, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV. Ảnh: Phạm Thắng

Đối với Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn mới là chủ trì thẩm tra, hoàn thiện hệ thống pháp luật về quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. Ủy ban cần tăng cường giám sát việc thực hiện các chiến lược quốc phòng, an ninh, đối ngoại gắn với phát triển kinh tế tại các địa bàn trọng điểm. Đặc biệt, cần chú trọng giám sát việc xây dựng các khu vực phòng thủ, đảm bảo mỗi bước phát triển kinh tế đều góp phần củng cố tiềm lực quốc phòng, an ninh tại chỗ.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, ngoại giao nghị viện cần được phát huy mạnh mẽ để tạo thế đứng vững chắc cho Việt Nam trên trường quốc tế. Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại cần chủ động trong việc giám sát thực hiện các điều ước quốc tế, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, đảm bảo hội nhập nhưng không đánh đổi chủ quyền và lợi ích quốc gia. Đồng thời, cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để đẩy mạnh "ngoại giao kinh tế", "ngoại giao số", góp phần xây dựng hình ảnh một Việt Nam hòa bình, ổn định và là điểm đến an toàn cho dòng vốn đầu tư toàn cầu.

Sự kết hợp giữa "quốc phòng - an ninh và đối ngoại" mà Tổng Bí thư đã chỉ rõ là sự kết hợp giữa bảo vệ từ bên trong và vận động từ bên ngoài, tạo thành nền tảng vững chắc bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc.

Phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 của Tổng Bí thư không chỉ là định hướng cho nhiệm kỳ mà là kim chỉ nam cho cả một tầm nhìn chiến lược đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Một đất nước mạnh không chỉ ở những tòa nhà cao tầng hay những con số tăng trưởng GDP, mà mạnh ở bản lĩnh tự chủ, ở khả năng đứng vững trước các “cú sốc” toàn cầu và ở niềm tin tuyệt đối của nhân dân vào thể chế.

T. Thành ghi

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Trung tướng Trần Đức Thuận