Hướng về cơ sở là nội dung trọng tâm

Ông Dương Đình Luân - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQVN TP. Huế

Ông Dương Đình Luân nhấn mạnh: “Hướng về cơ sở” là nguyên tắc cốt lõi của MTTQ Việt Nam, là phương hướng chính trị quan trọng nhằm đưa hoạt động của MTTQ Việt Nam về tận cơ sở, sát dân, gần dân. Nguyên tắc này yêu cầu mọi chủ trương, hành động phải xuất phát từ thực tiễn và quyền lợi của Nhân dân tại địa bàn dân cư, biến các phong trào thành hành động thiết thực liên quan đến đời sống người dân.

Các nội dung cốt lõi của nguyên tắc này bao gồm: Trọng dân, hiểu dân, vì dân; thường xuyên củng cố ban công tác mặt trận; chuyển đổi phương thức hoạt động và thực hiện dân chủ cơ sở: Phát huy phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Việc giữ đúng nguyên tắc thực hiện dân chủ ở cơ sở góp phần ý nghĩa trong việc tạo niềm tin vững chắc để khối đại đoàn kết toàn dân được duy trì từ gốc.

Thưa ông, một trong những vai trò quan trọng của MTTQ các cấp là việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân địa phương. Vai trò này đã được phát huy như thế nào trong thời gian qua?

Có thể nói, thời gian qua, MTTQ Việt Nam các cấp đã phát huy mạnh mẽ vai trò nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, chuyển hóa sinh động phương châm “Gần dân, sát cơ sở, lắng nghe và bảo vệ quyền lợi chính đáng của Nhân dân” vào thực tiễn. Công tác này thể hiện rõ bằng việc phát huy vai trò của ban công tác mặt trận ở khu dân cư; tổ chức định kỳ các hội nghị giao ban dư luận xã hội; các hội nghị tiếp xúc cử tri và Nhân dân; sử dụng các trang mạng xã hội để nắm thông tin, kịp thời ghi nhận, phân tích các luồng ý kiến ngay từ khi mới phát sinh.

Ngoài ra, thông qua việc phối hợp tổ chức đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với người dân, MTTQ Việt Nam các cấp đã chủ động lắng nghe, giải thích pháp luật và kiến nghị điều chỉnh các chính sách chưa hợp lý, giúp hóa giải xung đột ngay tại cơ sở. Đặc biệt, quyền làm chủ của Nhân dân cũng được bảo vệ thực chất thông qua các hoạt động giám sát việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại tố cáo và thực hiện quy chế dân chủ cơ sở theo đúng tinh thần “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.

Vậy ông đánh giá như thế nào về công tác giám sát và phản biện xã hội của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội, phát huy vai trò cầu nối giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân thời gian qua?

Có thể nói, hoạt động giám sát và phản biện xã hội đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước đi vào thực chất, tập trung vào những vấn đề người dân quan tâm như quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng, thực hiện chính sách an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới, quản lý trật tự đô thị, cải cách hành chính… Qua đó, đã kịp thời phát hiện những hạn chế, bất cập trong quá trình tổ chức thực hiện, hạn chế tiêu cực, lãng phí và giảm phát sinh đơn thư khiếu nại, tố cáo kéo dài.

Dự án mở rộng đường Nguyễn Hoàng đạt tiến độ GPMB nhanh, có vai trò của MTTQVN phường Kim Long trong phối hợp vận động tạo sự đồng thuận của Nhân dân

Đặc biệt, vai trò cầu nối giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân ngày càng được thể hiện rõ nét thông qua các hoạt động tiếp xúc, đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với Nhân dân không chỉ giúp chính sách ban hành sát thực tế hơn mà còn thắt chặt khối đại đoàn kết, củng cố niềm tin vững chắc của người dân vào Đảng và chính quyền.

Theo ông, sau khi sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, năng lực đội ngũ cán bộ mặt trận và các đoàn thể hiện nay đã đáp ứng được yêu cầu, đặc biệt là trong bối cảnh chuyển đổi phương thức hoạt động?

Việc triển khai mô hình tổ chức bộ máy mới bước đầu mang lại nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống MTTQ Việt Nam. Sau 1 năm triển khai mô hình mới, tổ chức bộ máy mặt trận và các đoàn thể từ thành phố đến xã, phường đã được sắp xếp theo hướng tinh gọn, từng bước ổn định, giảm tầng nấc trung gian và tình trạng chồng chéo nhiệm vụ, giúp công tác chỉ đạo trực tiếp và nhanh chóng hơn.

Về năng lực đội ngũ cán bộ thì đại đa số cán bộ mặt trận và các đoàn thể, được đào tạo cơ bản về chuyên môn, nghiệp vụ; có kiến thức và kỹ năng về công nghệ thông tin; có kinh nghiệm trong thực tiễn, đặc biệt là với quyết tâm chính trị rất cao trước cuộc cách mạng của đất nước; tiếp cận nhanh với yêu cầu công việc có cường độ rất cao trong giai đoạn mới. Bên cạnh đó, việc sắp xếp theo vị trí việc làm, gắn với chức năng, nhiệm vụ cụ thể đã giúp cho cán bộ phát huy năng lực, sở trường, làm việc chuyên nghiệp hơn; đồng thời tạo động lực để cán bộ tự nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Từ đó, làm việc chuyên nghiệp hơn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác mặt trận trong tình hình mới.

Để hoàn thành các mục tiêu đổi mới phương thức hoạt động của MTTQ, đặc biệt là thực hiện tốt nguyên tắc cốt lõi “hướng về cơ sở”, cần tiếp tục tập trung vào các nội dung gì, thưa ông?

Để đổi mới phương thức hoạt động và thực hiện tốt nguyên tắc “hướng về cơ sở”, mặt trận Tổ quốc các cấp cần tập trung vào việc sâu sát địa bàn khu dân cư, lấy người dân làm trung tâm phục vụ và thước đo hiệu quả công việc. Các nhiệm vụ cần tập trung bao gồm:

Đổi mới công tác tuyên truyền, vận động, chuyển đổi cách thức tiếp cận, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số và phát triển mặt trận số để lắng nghe nhanh, thấu hiểu sâu và tương tác chặt chẽ hơn với mọi tầng lớp nhân dân.

Phát huy dân chủ ở cơ sở, chủ động triển khai hiệu quả Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở. Đồng thời, phải nâng cao chất lượng giám sát và phản biện xã hội, trọng tâm là các vấn đề sát sườn với đời sống người dân như bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người dân, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, xây dựng chính quyền cơ sở minh bạch; phát huy vai trò của ban thanh tra nhân dân và ban giám sát đầu tư của cộng đồng. Người dân cần được trao quyền tham gia giám sát trực tiếp các công trình, dự án và việc thực thi công vụ tại địa phương.

Củng cố, xây dựng đội ngũ cán bộ mặt trận ở cơ sở, khu dân cư có tâm huyết, kỹ năng vận động quần chúng, am hiểu thực tiễn và sâu sát địa bàn. Đa dạng hóa hình thức tập hợp Nhân dân, đổi mới các phong trào thi đua, các cuộc vận động sao cho thiết thực, tránh phô trương, hình thức; trực tiếp giải quyết các vấn đề dân sinh bức xúc ngay tại cơ sở.

Đặc biệt, phải duy trì thường xuyên và nâng cao chất lượng ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc tại các khu dân cư để thắt chặt tình làng nghĩa xóm, khơi dậy nguồn lực và sức mạnh từ cộng đồng.

Việc quán triệt và thực hiện sâu sắc các nội dung này giúp MTTQ giữ vững vai trò là cầu nối vững chắc giữa Đảng, chính quyền và Nhân dân, đồng thời phát huy tối đa sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc