Huy động nguồn vốn hiệu quả, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số

Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Hải Nguyễn

Đây là thông tin được đại diện Bộ Tài chính đưa ra tại Hội thảo “Huy động hiệu quả nguồn vốn, phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số” do Báo Lao động cùng với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tổ chức ngày 12/3.

Bảo đảm an toàn tài khóa và tạo dư địa cho đầu tư phát triển

Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Hiển - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Tổng Biên tập Báo Lao Động cho biết, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng mới đây đã đặt ra mục tiêu tăng trưởng cao, bình quân GDP giai đoạn 2026 - 2031 đạt trên 10%. Đây là mục tiêu phản ánh kỳ vọng về một giai đoạn bứt phá của nền kinh tế Việt Nam.

Để đạt được mục tiêu này, nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển trong những năm tới sẽ tiếp tục gia tăng mạnh mẽ, đặc biệt là nguồn vốn trung và dài hạn cho các dự án sản xuất, phát triển hạ tầng, chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và các lĩnh vực động lực của nền kinh tế. Tuy nhiên, cấu trúc nguồn vốn của nền kinh tế hiện nay vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, trong khi thị trường vốn và các kênh huy động vốn dài hạn khác vẫn còn nhiều dư địa để phát triển.

Theo ông Nguyễn Ngọc Hiển - Ủy viên Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Tổng Biên tập Báo Lao Động, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đặt ra mục tiêu tăng trưởng cao, bình quân GDP giai đoạn 2026 - 2031 đạt trên 10%. Ảnh: Hải Nguyễn

Hội thảo nhằm tạo diễn đàn để các cơ quan quản lý, chuyên gia, tổ chức tài chính và doanh nghiệp cùng trao đổi, chia sẻ góc nhìn và kinh nghiệm thực tiễn; đồng thời, thảo luận những vấn đề đặt ra trong việc huy động và phân bổ nguồn vốn cho nền kinh tế.

Theo ông Nguyễn Đức Chi - Thứ trưởng Bộ Tài chính, Đảng, Chính phủ đã chỉ đạo quyết tâm khơi thông các điểm nghẽn, giải phóng mọi nguồn lực để phát triển nền kinh tế, góp phần thực hiện thành công mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn 2026-2030.

Để đạt được các mục tiêu này, theo ông Chi, cùng với những giải pháp ổn định kinh tế vĩ mô, Bộ Tài chính đặt trọng tâm vào việc huy động các nguồn lực phục vụ cho đầu tư phát triển nền kinh tế.

Ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Hải Nguyễn

Cải thiện mạnh mẽ hiệu quả sử dụng vốn

Phân tích về những giải pháp cụ thể, bà Phạm Thị Thanh Tâm - Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính, Bộ Tài chính cho biết, để duy trì tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số trong giai đoạn 2026-2030, cần đồng thời bảo đảm quy mô vốn đầu tư lớn và cải thiện mạnh mẽ hiệu quả sử dụng vốn.

Theo ước tính, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội cần đạt khoảng 38,5 triệu tỉ đồng, gấp hơn hai lần giai đoạn 2021-2025 (khoảng 17,4 triệu tỉ đồng). Theo đó, vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội phải tăng trưởng bình quân 16%/năm, nâng tỉ lệ đầu tư/GDP bình quân từ khoảng 33% giai đoạn 2021-2025 lên khoảng 40% giai đoạn 2026-2030...

Về định hướng giải pháp điều hành chính sách tài chính xuất phát từ thực trạng, yêu cầu đặt ra trong phát triển nền kinh tế, bà Tâm cho biết, việc điều hành chính sách tài chính tập trung vào các định hướng sau:

Bà Phạm Thị Thanh Tâm - Phó Vụ trưởng Vụ Các định chế tài chính, Bộ Tài chính cho biết, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội cần đạt khoảng 38,5 triệu tỉ đồng. Ảnh: Hải Nguyễn

Thực hiện chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm trọng điểm, phối hợp chặt chẽ với chính sách tiền tệ và các chính sách vĩ mô khác nhằm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; bảo đảm kỷ luật tài khóa, kiểm soát lạm phát, bảo đảm thanh khoản hệ thống tài chính. Đẩy mạnh huy động vốn trong giới hạn trần nợ công, kiểm soát bội chi ngân sách và quản lý rủi ro tài khóa trung và dài hạn.

Ngân sách nhà nước đóng vai trò trọng tâm chiến lược, tập trung đầu tư vào lĩnh vực có tính lan tỏa cao, tạo điều kiện cho khu vực tư nhân tham gia. Hạn chế đầu tư dàn trải, manh mún, gắn phân bổ vốn với quy hoạch quốc gia và quy hoạch vùng.

Cùng với đó,phát triển thị trường vốn hiện đại, minh bạch, an toàn. Tăng quy mô và chất lượng thị trường trái phiếu Chính phủ; tái cấu trúc thị trường trái phiếu doanh nghiệp; phát triển nhà đầu tư tổ chức dài hạn như quỹ đầu tư chứng khoán, quỹ hưu trí, doanh nghiệp bảo hiểm, khuyến khích nhà đầu tư nước ngoài tham gia đầu tư vào thị trường Việt Nam.

Về giải pháp, theo bà Phạm Thị Thanh Tâm cần củng cố nền tảng thu ngân sách để bảo đảm an toàn tài khóa và tạo dư địa cho đầu tư phát triển, với trọng tâm là hiện đại hóa quản lý thu, mở rộng cơ sở thuế và bảo đảm công bằng, trung lập của hệ thống thuế. Triển khai hiệu quả Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về kinh tế nhà nước, trong đó theo dõi, đánh giá tình hình thực hiện các chỉ tiêu tăng trưởng sản lượng, doanh thu, thu ngân sách nhà nước (NSNN) của các Tập đoàn, Tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước để đảm bảo mục tiêu thu NSNN hàng năm của Chính phủ.

Về chi ngân sách, cần cơ cấu lại theo hướng tăng tỉ trọng chi đầu tư phát triển, kiểm soát chặt chi thường xuyên, đẩy mạnh tự chủ đơn vị sự nghiệp, phân bổ vốn theo kết quả và tăng cường giám sát, đánh giá sau đầu tư để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

“Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hạ tầng giao thông, năng lượng và hạ tầng số rất lớn, PPP cần thực sự trở thành công cụ huy động nguồn lực ngoài ngân sách thông qua cơ chế chia sẻ rủi ro minh bạch, ổn định và đủ hấp dẫn, đặc biệt là cơ chế chia sẻ rủi ro doanh thu; đồng thời chuẩn hóa hợp đồng, nâng cao chất lượng chuẩn bị dự án và bảo đảm lựa chọn nhà đầu tư cạnh tranh, công khai để củng cố niềm tin khu vực tư nhân” - bà Tâm nhấn mạnh.

Cũng theo bà Phạm Thị Thanh Tâm, vốn đầu tư nước ngoài là một trong ba trụ cột quan trọng trong tổng nhu cầu vốn giai đoạn 2026-2030. Theo đó, chính sách tài chính cần thu hút có chọn lọc các dự án đầu tư nước ngoài; tăng cường thu hút đầu tư gián tiếp, đặc biệt là các quỹ đầu tư.

Thúc đẩy kết nối khu vực FDI với khu vực kinh tế trong nước, thực hiện có hiệu quả quá trình chuyển giao công nghệ, kỹ năng quản lý và đào tạo nguồn nhân lực; hình thành hệ sinh thái và tăng cường chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp FDI với các doanh nghiệp trong nước. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn là điều kiện quyết định để mở rộng đầu tư thực sự tạo ra tăng trưởng bền vững, với mục tiêu giảm ICOR xuống khoảng 4,8 thông qua cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng suất lao động.

Trọng tâm là cắt giảm thủ tục hành chính, rút ngắn quy trình phê duyệt dự án, bảo đảm tính ổn định chính sách, đồng thời thúc đẩy khoa học công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong cả khu vực công và tư...

Thông tin thêm về những nội dung này,Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết,mục tiêu đặt ra là huy động nhiều nhất và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư của toàn xã hội.

Một chỉ tiêu quan trọng là tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt khoảng 40% GDP. Nguồn vốn này bao gồm ngân sách nhà nước và vốn từ khu vực xã hội.

Đầu tư công được ưu tiên cho các lĩnh vực nhà nước cần tập trung, đặc biệt là các dự án hạ tầng kỹ thuật trọng điểm, có tính chất liên vùng, liên tỉnh và kết nối quốc tế. Các dự án này có vai trò tạo động lực, từ đó thu hút thêm nguồn vốn đầu tư của toàn xã hội cho phát triển kinh tế.

Bên cạnh quy mô vốn, mục tiêu đặt ra là nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Trong giai đoạn 5 năm tới, hệ số ICOR được định hướng ở mức 4,0. Đến năm 2030, nền kinh tế phấn đấu duy trì ICOR khoảng 4,0, thể hiện mục tiêu nâng cao hiệu quả đầu tư.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi khẳng định, trong chính sách tài chính, định hướng là bảo đảm an ninh, an toàn tài chính. Chính sách tài khóa mở rộng nhưng có trọng tâm, trọng điểm…

Nguyễn Anh