Huyền thoại đầu tư Warren Buffett và triết lý 'ngược sóng' về vàng

Mỗi dịp mùng 10 tháng Giêng, ngày vía Thần Tài, thị trường vàng lại sôi động nhất năm. Dù điều chỉnh nhẹ, giá vẫn quanh 182-185 triệu đồng/lượng, gần gấp đôi cùng kỳ năm ngoái. Từ rạng sáng 26-2, nhiều người xếp hàng mua “lộc đầu năm”, trong bối cảnh giá vàng thế giới tăng mạnh càng thúc đẩy nhu cầu trong nước.

Trên thế giới, vàng giao ngay từng lập đỉnh 5.595 đô la Mỹ/ounce ngày 29-1 rồi điều chỉnh về quanh 5.100 đô la Mỹ. Dù biến động ngắn hạn, xu hướng chính vẫn đi lên, hướng tới tháng tăng thứ 8 liên tiếp; riêng năm 2025 tăng khoảng 65%, mạnh nhất từ năm 1979 và lập 53 đỉnh giá mới.

Động lực tăng giá chủ yếu đến từ việc các ngân hàng trung ương mua ròng 863 tấn vàng năm qua, theo Hội đồng Vàng Thế giới. Đồng thời, Investopedia cho rằng lạm phát Mỹ vẫn trên mục tiêu cùng rủi ro địa chính trị kéo dài đã thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn.

Triết lý “không đầu tư vào thứ vô tri” của Warren Buffett

Tuy nhiên, giữa bối cảnh vàng được săn đón toàn cầu, tỉ phú Warren Buffett, nhà đầu tư huyền thoại được mệnh danh là “nhà hiền triết xứ Omaha”, vẫn giữ lập trường nhất quán suốt nhiều thập kỷ: không đầu tư vào vàng vật chất. Tập đoàn Berkshire Hathaway do ông gây dựng hoàn toàn không nắm giữ một ounce vàng nào trên bảng cân đối kế toán.

Tỉ phú Warren Buffett vẫn đứng ngoài làn sóng đầu tư vào vàng. Ảnh: Reuters

Quan điểm này không phải mới. Trong thư gửi cổ đông năm 2011, vị tỉ phú 96 tuổi đã xếp vàng vào nhóm tài sản “không tạo ra bất cứ thứ gì”. Theo ông, một trang trại có thể sản sinh nông sản, một tòa nhà tạo dòng tiền cho thuê, một doanh nghiệp tạo lợi nhuận và cổ tức, còn vàng thì chỉ nằm yên, không tự sinh sôi giá trị.

Tại đại hội cổ đông Berkshire năm 2018, ông đưa ra một phép so sánh gây nhiều tranh luận: nếu 10.000 đô la Mỹ được đầu tư vào chỉ số S&P 500 từ năm 1942, đến năm 2018 số tiền đó có thể tăng lên 51 triệu đô la Mỹ.

Trong khi đó, nếu dùng 10.000 đô la Mỹ để mua vàng và cất giữ, giá trị đạt được chỉ khoảng 400.000 đô la Mỹ. Thông điệp của ông rất rõ ràng, tài sản tạo ra giá trị nội tại và có khả năng tái đầu tư mới thực sự giúp của cải tăng trưởng theo thời gian.

Buffett nhiều lần nhấn mạnh rằng động lực chính của người mua vàng thường đến từ nỗi sợ - sợ lạm phát, sợ khủng hoảng, sợ bất ổn. Ông từng chia sẻ trên CNBC rằng vàng hấp dẫn vì mọi người tin sẽ có người khác sẵn sàng trả giá cao hơn trong tương lai. Theo cách nhìn của ông, đầu tư dựa trên kỳ vọng về tâm lý đám đông không phải nền tảng vững chắc cho sự thịnh vượng dài hạn.

Dù vậy, Berkshire từng có một bước đi khiến giới tài chính bất ngờ. Quí 2-2020, tập đoàn này chi 562 triệu đô la Mỹ để mua cổ phần của Barrick Gold, một trong những công ty khai thác vàng lớn nhất thế giới.

Tuy nhiên, khoản đầu tư này chỉ chiếm chưa đến 0,3% danh mục và đã được thoái sạch sau hai quí. Giới phân tích cho rằng quyết định nhiều khả năng đến từ hai nhà quản lý Todd Combs hoặc Ted Weschler. Quan trọng hơn, Berkshire mua cổ phiếu một doanh nghiệp khai khoáng có lợi nhuận và cổ tức, chứ không phải mua vàng vật chất để cất trữ.

Thực tế, Buffett không hoàn toàn quay lưng với mọi kim loại quý. Năm 1997, Berkshire từng chi khoảng 650 triệu đô la Mỹ để mua gần 130 triệu ounce bạc, tương đương khoảng 25% sản lượng toàn cầu khi đó.

Với bạc, ông nhìn thấy bài toán cung - cầu cụ thể và khả năng định lượng giá trị, bởi nhu cầu công nghiệp vượt sản lượng khai thác. Thương vụ này sau đó mang lại khoản lãi gần 100 triệu đô la Mỹ. Theo ông, vàng không sở hữu nền tảng cung - cầu rõ ràng như vậy.

Giữ vàng để phòng thủ, nhưng có phải là tất cả?

Chuyên gia cho rằng chỉ nên trích 1 khoản nhỏ để đầu tư vào vàng nhằm giảm thiểu biến động. Ảnh: Lê Vũ

Dù Buffett kiên định, nhiều chuyên gia cho rằng vàng vẫn có vai trò nhất định trong danh mục đầu tư cá nhân. Laura DiFiglio, chuyên gia hoạch định tài chính tại Northwestern Mutual, nhận định vàng có thể giúp giảm biến động và phòng ngừa rủi ro lạm phát. Với danh mục tiêu chuẩn 90% cổ phiếu và 10% trái phiếu, bà gợi ý có thể phân bổ khoảng 2,5% sang vàng để tăng tính đa dạng hóa.

Tương tự, Ray Dalio, nhà sáng lập quỹ phòng hộ Bridgewater Associates, từng phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh Chính phủ Thế giới ở Dubai rằng vàng đã tăng khoảng 65% trong một năm nhưng cũng từng giảm khoảng 16% từ đỉnh gần nhất. Theo ông, vàng là công cụ đa dạng hóa hiệu quả cho các phần khác trong danh mục.

Bất chấp đà tăng mạnh và sự tham gia ồ ạt của ngân hàng trung ương, quỹ ETF lẫn nhà đầu tư cá nhân, Buffett vẫn không thay đổi lập trường. Ở tuổi 96 và sau khi bàn giao vị trí CEO cho Greg Abel, triết lý của ông vẫn chi phối Berkshire: chỉ tập trung vào những tài sản có khả năng tạo ra giá trị lâu dài.

Danh mục của Berkshire hiện tập trung vào các doanh nghiệp bảo hiểm, tiện ích, năng lượng, đường sắt và những công ty như Apple, các “cỗ máy” tạo dòng tiền đều đặn và có thể tái đầu tư lợi nhuận qua nhiều thập kỷ. Không có thỏi vàng nào trong cấu trúc đó.

Khi vàng neo ở vùng giá 5.100-5.200 đô la Mỹ/ounce, quan điểm của Buffett có thể bị xem là đi ngược xu thế. Tuy nhiên, chính sự kiên định với “vòng tròn năng lực” và cách tiếp cận trái chiều đám đông đã giúp ông xây dựng một đế chế trị giá hàng trăm tỉ đô la Mỹ.

Giữa cơn sốt vàng, câu hỏi quan trọng không nằm ở việc chọn đứng về phe nào, mà là mỗi nhà đầu tư hiểu rõ mục tiêu, khẩu vị rủi ro và chiến lược dài hạn của mình ra sao.

Theo The Street, CNBC

Gia An