Huyền thoại Thế chiến II của Mỹ được tìm thấy sau 77 năm dưới đáy đại dương

Chiến hạm anh hùng của Mỹ đã được tìm thấy sau 77 năm: Getty.

Phải mất tới 77 năm các nhà thám hiểm mới xác định được xác của một tàu khu trục Hải quân Mỹ bị đánh chìm trong một trong những trận chiến mà họ cho là anh dũng nhất của Thế chiến II.

USS Johnston đã bị đánh chìm khi bảo vệ một lực lượng tàu sân bay hộ tống trang bị nhẹ trước một hạm đội Nhật Bản hùng hậu hơn rất nhiều, trong đó có thiết giáp hạm Yamato. Trận chiến này đã cứu sống hàng nghìn người và giúp chỉ huy của Johnston được truy tặng Huân chương Danh dự của Quốc hội Mỹ.

Trận đánh định mệnh diễn ra trong Trận vịnh Leyte, nơi Hải quân Mỹ đối đầu với lực lượng không quân và hải quân Nhật Bản vào tháng 10/1944. Đây là chiến thắng mang tính quyết định của phe Đồng minh, đánh tan những gì còn lại của sức mạnh hải quân Nhật và mở đường cho các cuộc đổ bộ giải phóng Philippines.

Trận vịnh Leyte bao gồm một trong những trận hải chiến dữ dội nhất mà Hải quân Mỹ từng tham gia. Dù sở hữu ưu thế lớn về tàu và máy bay, trận chiến ngoài khơi Samar lại chứng kiến một lực lượng đặc nhiệm Mỹ bị áp đảo nặng nề về số lượng và hỏa lực.

Tàu USS Johnston, tháng 10/1943. Ảnh: Hải quân Mỹ.

Trong trận chiến ngoài khơi Samar, Chuẩn đô đốc Clifton Sprague chỉ huy 6 tàu sân bay hộ tống (được gọi là Taffy 3), được bảo vệ bởi 3 tàu khu trục (trong đó có tàu Johnston) và 4 tàu hộ tống khu trục, đã đối đầu với một lực lượng Nhật Bản gồm 4 thiết giáp hạm, 6 tuần dương hạm hạng nặng, 2 tuần dương hạng nhẹ và 11 tàu khu trục. Trong đó có Yamato – thiết giáp hạm lớn nhất từng được chế tạo.

Trong trận chiến, các tàu hộ tống của Taffy 3 dù bị áp đảo hoàn toàn vẫn lao thẳng vào hạm đội Nhật. Johnston và các tàu đồng đội cố gắng câu giờ để các tàu sân bay Mỹ kịp rút lui. Họ phải đối mặt với hỏa lực khổng lồ của hạm đội Nhật – bao gồm cả các khẩu pháo 18 inch của Yamato, lớn nhất từng được trang bị cho thiết giáp hạm – chỉ với pháo 5 inch và ngư lôi hạn chế.

Các tàu hộ tống hiểu rằng nếu để hạm đội Nhật xuyên thủng phòng tuyến mỏng manh này, hàng nghìn người Mỹ sẽ gặp nguy hiểm – không chỉ những người trên tàu sân bay mà cả lực lượng vận tải đang hướng tới Philippines.

Tàu Johnston, dưới sự chỉ huy của Trung tá Ernest Evans, đã gây thiệt hại nặng cho tuần dương hạm hạng nặng Kumano của Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Tuy nhiên, các thiết giáp hạm đối phương đã bắn trúng con tàu nhiều lần, khiến nó bị tê liệt và bất động chỉ 2,5 giờ sau khi trận chiến bắt đầu.

Theo Bộ chỉ huy Lịch sử và Di sản Hải quân Mỹ, Evans đã ra lệnh rời tàu, và chỉ 141 trong tổng số 327 thủy thủ sống sót. Ông được truy tặng Huân chương Danh dự vì cuộc phản công quả cảm, gần như chắc chắn đã cứu sống hàng nghìn người.

Trận chiến ngoài khơi Samar diễn ra phía trên Rãnh Philippine, và trong nhiều thập kỷ, các nhà sử học tin rằng các con tàu bị đánh chìm đã nằm lại dưới đáy biển sâu. Tuy nhiên, năm 2019, một nhóm thám hiểm dưới nước do tàu nghiên cứu Petrel dẫn đầu đã phát hiện xác một tàu khu trục lớp Fletcher ở độ sâu 6.456 m.

Theo U.S. Naval Institute News, đoàn thám hiểm khi đó chưa thể xác định danh tính con tàu – có thể là USS Johnston hoặc USS Hoel, một tàu hộ tống khác của Taffy 3 cũng bị đánh chìm trong trận chiến.

Đến năm 2021, công ty Caladan Oceanic đã công bố hình ảnh xác tàu, xác nhận đó chính là USS Johnston.

Caladan, do hai cựu sĩ quan Hải quân Mỹ sáng lập, đã sử dụng tàu lặn có người lái để khảo sát xác tàu. Tàu lặn Limiting Factor đã thực hiện hai chuyến lặn kéo dài 8 giờ – những chuyến lặn xác tàu sâu nhất từng được ghi nhận – để tìm thấy phần mũi tàu. Số hiệu thân tàu 557 vẫn còn nhìn rõ dù đã nằm dưới nước gần 77 năm. Limiting Factor cũng ghi lại hình ảnh cầu tàu, pháo 5 inch và các ống phóng ngư lôi trên boong.

Đoàn thám hiểm đã để nguyên xác tàu tại chỗ. Là một tàu chiến Hải quân Mỹ bị đánh chìm trong chiến đấu, Johnston được xem là một nghĩa địa và được pháp luật bảo vệ để ngăn chặn việc xâm phạm. Đạo luật Tàu quân sự bị chìm năm 2004 bảo vệ tất cả xác tàu hải quân Mỹ trên toàn thế giới khỏi “những kẻ cướp bóc, săn kho báu và các hành vi gây hư hại khác”.