Hy hữu mang tam thai nhưng trẻ chào đời cách nhau 36 giờ

Hành trình giữ thai gian nan của người mẹ hiếm muộn

Sản phụ Phạm Hồng Nhung (sinh năm 1997, trú tại Hải Phòng) mang thai ba sau khi thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) do buồng trứng đa nang. TS.BS Nguyễn Thị Sim - Giám đốc Trung tâm Y học bào thai, BV Đại học Phenikaa cho biết, mang thai ba là một thai kỳ có nhiều nguy cơ hơn so với mang một thai hoặc song thai. 

Ngay từ những tuần đầu mang thai, thai phụ đã doạ sảy. Khi thai ở tuần thứ 12, phát hiện hai thai chung bánh rau và có hiện tượng tăng khoảng sáng sau gáy, thai phụ và gia đình đứng trước lựa chọn khó khăn là đình chỉ thai. 

Do hiếm muộn nên rất khó khăn mới có con nên chị Nhung muốn giữ lại cả 3 thai. Chị Nhung đã đến gặp TS.BS Nguyễn Thị Sim để được tư vấn và đồng hành, sau khi tiếp nhận ca bệnh và nghe nguyện vọng của thai phụ, TS. Sim và cộng sự đã tiến hành chọc ối, giải trình tự gen 4.500 gen thế hệ mới (NGS) không phát hiện bất thường nào. 

Đặc biệt khoảng sáng sau gáy không dày, thai  tăng trưởng rất tốt. Mọi việc tưởng như đã thuận lợi thì người mẹ lại xuất hiện tình trạng đông máu. Đến tuần thai 23 xuất hiện tình trạng dư ối kèm đái tháo đường thai kỳ, tuần thai 27 nguy cơ dọa sinh non.

TS.BS Nguyễn Thị Sim tiến hành chọc ối cho thai phụ Phạm Hồng Nhung. Ảnh: BVCC

Khi thai ở mốc 27 tuần 6 ngày túi ối của em bé nằm thấp nhất vỡ sớm, ê-kíp phải đưa bé ra ngoài để đảm bảo an toàn. Bé trai đầu Nguyễn Minh Đức chào đời bằng đường âm đạo với cân nặng chỉ 900 gram.

Thay vì để tử cung tiếp tục co bóp đẩy các thai nhi còn lại ra ngoài như các ca sinh ba thông thường, một cuộc hội đồng liên chuyên khoa gồm Y học bào thai, Sản khoa, Sơ sinh, Gây mê hồi sức và gia đình đã đưa ra một quyết định táo bạo: Thực hiện kỹ thuật sinh trì hoãn nhằm giữ hai thai nhi còn lại trong buồng tử cung. Hai thai nhi được tiếp tục giữ trong tử cung mẹ 36 tiếng, đến 23h40 ngày 12/06, khi thai phụ xuất hiện cơn co tử cung mạnh, vỡ ối và ngôi ngang, TS.BS Sim đã chỉ định mổ lấy thai cấp cứu. Ngay trong đêm, hai bé trai tiếp theo là Nguyễn Minh Vũ (950 gram) và Nguyễn Minh Khôi (1.000 gram) lần lượt chào đời an toàn lúc 23h48 và 23h50.

Ảnh trên - em bé đầu tiên chào đời, ảnh dưới - hai em bé ra đời sau 36 tiếng. Ảnh: BVCC

Cả ba bé đều là trẻ sinh cực non, bị suy hô hấp và được chuyển thẳng đến Khoa Sơ sinh để chăm sóc tích cực. Dinh dưỡng và phác đồ thuốc được cá thể hóa dưới sự phối hợp chặt chẽ giữa Khoa Sơ sinh và Khoa Dược.

Sau khoảng hai tháng kiên trì điều trị, ba bé đã cai máy thở, tự thở hoàn toàn và tăng cân đều đặn. Đến ngày 14/09/2026, ba "chiến binh" nhí đã được xuất viện. Thời điểm hiện tại, ba bé đều tăng trưởng đồng đều, mỗi bé nặng 4,5kg, các phản xạ sơ sinh và vận động hoàn toàn bình thường.

200 ngày giữ thai và 36 giờ nghẹt thở trì hoãn sinh 

Chia sẻ về ca tam thai đặc biệt này, TS. Sim cho hay, khi đưa ra quyết định giữ thai cho đến quyết định trì hoãn sinh không có gì để đảm bảo đây là quyết định đúng vì diễn biến bệnh của bệnh nhân không theo một trình tự hay một hướng dẫn của sách giáo khoa nào. Tuy nhiên, với quyết tâm, niềm tin của người bệnh và gia đình cùng với những kinh nghiệm trong nhiều ca, chúng tôi quyết định đến cùng. Và với 200 ngày đồng hành, 36 giờ cân não nghẹt thở đã mang đến những trái ngọt cho ekip và gia đình. 

Cũng theo TS Sim, thai kỳ của thai phụ này không giống bất kỳ một thai kỳ nào, để đảm bảo phát triển cho 3 thai nhi, người mẹ cần phải ăn nhiều để đủ dinh dưỡng. Nhưng ăn nhiều thì lại mắc đái tháo đường thai kỳ. Chưa kể mang thai ba thì tử cung phải giãn nở tốt muốn vậy phải có tuần hoàn tốt để thai phát triển như vậy thì mẹ dễ bị tăng đông máu và thực sự thai phụ bị tăng đông máu cao kèm đái tháo đường thai kỳ. Thai phụ được sử dụng thuốc chống đông và thực hiện chế độ dinh dưỡng cho người đái tháo đường thai kỳ. Việc dùng thuốc với thai phụ không hề đơn giản, vì thuốc dùng phải đảm bảo không gây xuất huyết hay tổn thương các cơ quan khác của mẹ và không ảnh hưởng đến con...rất nhiều nguy cơ cộng lại. Do đó, hành trình giữ thai cho thai phụ mỗi ngày là một cuộc đấu trí. 

'Chúng tôi không biết giờ nào hai em bé ra nhưng chúng tôi mong muốn tối đa, có thể là một ngày, có thể là một tuần hoặc là nhiều hơn để các bé tiếp tục lớn trong bụng là tốt nhất. Và sau 36 giờ hai thai còn lại cũng đã chào đời an toàn". TS Sim nói.

TS.BS Nguyễn Thị Sim, ê-kíp chăm sóc sản phụ và vợ chồng chị Phạm Hồng Nhung chia sẻ tại cuộc gặp gỡ báo chí. ( ảnh BVCC)

Ekip phải chuẩn bị tất cả các kịch bản có thể xảy ra như trường hợp vỡ ối phải làm gì, nếu chuyển dạ có để cả 3 con cùng ra một lúc không, làm thế nào để một thai ra mà giữ được hai thai còn lại vì nếu sai sót thì hai em bé cũng bị nhiễm trùng dẫn đến mất tim thai... Chưa kể khi mang đa thai sinh nở nguy cơ mẹ băng huyết, mất máu vô cùng lớn... Tất cả những câu hỏi luôn được đặt ra khi có tình huống phát sinh. Và may mắn là khi sinh bé đầu ở mốc 27 tuần 6 ngày, thai phụ đã phối hợp nhịp nhàng rặn đẻ vừa phải để một thai ra mà vẫn giữ được hai thai còn lại thêm 36 giờ. 

36 giờ ấy là 36 giờ căng thẳng của hệ thống, phải theo dõi, đánh giá từng phút, từng giờ sẵn sàng thay đổi quyết định và hành động cho thai ra ngay khi không còn đảm bảo an toàn.

Cũng theo TS Sim, giá trị của ca bệnh nằm ở khả năng chăm sóc toàn bộ hành trình: trước sinh - trong sinh - sau sinh. Từ các chuyên khoa Di truyền, Chẩn đoán hình ảnh, Y học bào thai, Sản khoa, Gây mê hồi sức, Sơ sinh, Khoa Dược cùng phối hợp để đảm bảo sự an toàn cao nhất cho mẹ và em bé. Vì thế, quyết định trì hoãn cuộc sinh được đưa ra dựa trên theo dõi liên tục tình trạng của mẹ và hai thai, với nguyên tắc chỉ tiếp tục giữ thai khi còn đảm bảo an toàn.