Hy Lạp lao đao vì các cuộc biểu tình của nông dân

Các cuộc biểu tình kéo dài đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng nội địa, ảnh hưởng đến vận tải thương mại, xuất, nhập khẩu và tạo áp lực lên chính sách nông nghiệp của Liên minh châu Âu (EU).

Máy kéo của nông dân Hy Lạp phong tỏa nhiều tuyến đường chính trên khắp cả nước. Ảnh: Tovima

Ngày 8-1, nông dân Hy Lạp đã đẩy mạnh các cuộc biểu tình trên toàn quốc, phát động phong tỏa kéo dài 48 giờ đối với các tuyến đường cao tốc chính, các giao lộ và trạm thu phí để phản đối chi phí sản xuất tăng cao và thỏa thuận thương mại gây tranh cãi giữa Liên minh châu Âu với Khối thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur). Máy kéo xếp hàng dọc các trục đường chính trên khắp đất nước, chặn đứng mọi phương tiện, ngoại trừ xe cứu thương. Tại một số khu vực, lực lượng cảnh sát được triển khai để bảo đảm trật tự công cộng và điều tiết giao thông.

Theo các tổ chức nông dân Hy Lạp, làn sóng biểu tình bắt đầu bùng phát từ tháng 11-2025 do nhiều nguyên nhân. Trước hết là chi phí sản xuất tăng mạnh, đặc biệt là giá nhiên liệu, điện và phân bón, khiến lợi nhuận của các trang trại nhỏ và vừa bị sụt giảm nghiêm trọng.

Trong khi đó, các khoản trợ cấp nông nghiệp từ EU bị chậm trễ trong thời gian dài, do những trục trặc về quản lý và điều tra gian lận, làm nhiều hộ nông dân lâm vào tình trạng thiếu hụt dòng tiền. Bên cạnh đó, dịch bệnh trên đàn gia súc tại một số khu vực đã buộc chính quyền phải tiêu hủy vật nuôi, gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi.

Đáng chú ý, nông dân Hy Lạp còn bày tỏ lo ngại trước các kế hoạch mở rộng hiệp định thương mại tự do giữa EU và khối Mercosur. Họ cho rằng, hàng nông sản giá rẻ từ bên ngoài làm suy yếu sức cạnh tranh của sản phẩm trong nước, gây khó khăn hơn cho sản xuất nông nghiệp. Nền kinh tế Hy Lạp phụ thuộc vào nông nghiệp và du lịch, không có công nghiệp nặng như Đức hay Pháp. Chi phí sản xuất nông nghiệp cao hơn 300% so với Mỹ Latinh. Bởi vậy, nếu thỏa thuận thương mại EU - Mercosur được ký kết, nền nông nghiệp Hy Lạp sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng.

Theo các nhà phân tích, các cuộc biểu tình kéo dài đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng nội địa, ảnh hưởng đến hoạt động vận tải thương mại và xuất, nhập khẩu, tạo áp lực lên chính sách nông nghiệp của EU; đồng thời, cũng làm dấy lên những cuộc tranh luận chính trị sâu rộng tại Hy Lạp về phương hướng phát triển nông nghiệp bền vững trong bối cảnh hội nhập thị trường châu Âu và toàn cầu.

Trước nguy cơ căng thẳng leo thang, chính phủ của Thủ tướng Kyriakos Mitsotakis đã đề xuất các biện pháp nhằm giải quyết yêu cầu của nông dân, trên cả phương diện kinh tế và quản lý, trong đó cam kết cung cấp dầu diesel nông nghiệp có giá rẻ hơn so với thị trường nhằm giảm gánh nặng chi phí cho nông dân. Bên cạnh đó là hỗ trợ bổ sung 160 triệu euro dành cho những người chăn nuôi, trồng bông và sản xuất lúa mì nhằm bù đắp chi phí tăng cao trong sản xuất. Ngoài ra, chính phủ cũng sửa đổi các quy định để có thể khắc phục thiệt hại đối với sản lượng cây trồng và vật nuôi - bao gồm những thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh hoặc các rủi ro khác trong sản xuất.

Đặc biệt, Chính phủ Hy Lạp thực hiện giảm chi phí điện nông nghiệp trong vòng 2 năm, qua đó giúp giảm áp lực tài chính đối với các hộ sản xuất nhỏ và vừa. Bộ Nông nghiệp Hy Lạp đã cam kết thực hiện các biện pháp minh bạch và cải tổ quy trình quản lý trợ cấp nông nghiệp, nhằm bảo đảm các khoản hỗ trợ tới tay những nông dân thực sự cần thiết và tránh tái diễn những gian lận đã làm chậm trễ thanh toán trợ cấp trong thời gian qua.

Tuy nhiên, nhiều tổ chức nông dân cho rằng, các biện pháp trên chưa giải quyết được những vấn đề mang tính gốc rễ và khắc phục những bất cập trong cấu trúc của ngành Nông nghiệp, đặc biệt là sức ép từ thị trường quốc tế và sự phụ thuộc vào trợ cấp.

Theo giới quan sát, các cuộc biểu tình của nông dân không chỉ gây ảnh hưởng tiêu cực tới kinh tế - xã hội của Hy Lạp, mà còn làm dấy lên những cuộc tranh luận rộng hơn trong EU về tương lai của chính sách nông nghiệp chung, cũng như cách thức bảo vệ sinh kế của nông dân trong bối cảnh hội nhập kinh tế. Khả năng hạ nhiệt căng thẳng phụ thuộc lớn vào đối thoại thực chất giữa chính phủ và nông dân, cùng với các giải pháp dài hạn nhằm cân bằng giữa yêu cầu cạnh tranh của thị trường và bảo đảm an sinh cho người sản xuất. Tình hình tại Hy Lạp được xem là một phép thử quan trọng đối với ổn định xã hội và chính sách nông nghiệp của châu Âu trong thời gian tới.

Theo Euro News, Greek City Times

Quỳnh Dương