TP Hồ Chí Minh mở rộng 'Tick xanh' cho thực phẩm chế biến

Để làm rõ hơn những vấn đề này, phóng viên Báo Tin tức và Dân tộc đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Minh Hùng, Phó phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh.

Thưa ông, từ sự việc thịt hộp nhiễm dịch tả lợn châu Phi vừa qua, ông đánh giá như thế nào về thực trạng kiểm soát chất lượng hàng hóa chế biến sẵn hiện nay. Đặc biệt, vụ việc thịt nhiễm dịch được phát hiện từ tháng 9/2025 ,nhưng đến đầu tháng 1/2026, các cơ quan chức năng và hệ thống phân phối tại TP Hồ Chí Minh mới nắm thông tin qua báo chí? Phải chăng đang có “khoảng trống” về trách nhiệm thông báo của nhà sản xuất?

Qua sự việc này, có thể thấy rất rõ, công tác kiểm tra, kiểm soát chất lượng hàng hóa, nhất là sản phẩm thực phẩm chế biến, đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết. Điều đáng lo ngại là việc phát hiện và cung cấp thông tin còn chậm trễ, khiến cả cơ quan quản lý lẫn hệ thống phân phối tại TP Hồ Chí Minh rơi vào thế bị động.

Riêng đối với Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh, chúng tôi không được cung cấp thông tin về tình trạng thịt hộp có nguồn nguyên liệu nhiễm dịch tả lợn châu Phi trong suốt một thời gian dài, dù sự việc được phát hiện từ nhiều tháng trước đó.

Ông Nguyễn Minh Hùng, Phó phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh.

Sự chậm trễ này tiềm ẩn nguy cơ rất lớn đối với người tiêu dùng, bởi nếu sản phẩm lỗi đã hoặc đang lưu thông trên thị trườn, thì hậu quả không chỉ dừng lại ở phạm vi một doanh nghiệp. Đây cũng là hồi chuông cảnh báo, nếu công tác kiểm soát vẫn chủ yếu dựa vào hồ sơ, giấy tờ, hay báo cáo hành chính, chúng ta rất dễ rơi vào tình trạng phát hiện muộn, xử lý chậm và không kịp thời ngăn chặn rủi ro ngay từ đầu.

Thực tế trên cho thấy việc kiểm soát dựa vào hồ sơ, giấy tờ đã lỗi thời. Vậy chương trình “Tick xanh trách nhiệm” sẽ thay đổi phương thức giám sát chất lượng thực phẩm thực tế tại các điểm bán lẻ như thế nào?

“Tick xanh trách nhiệm” không đơn thuần là một nhãn chứng nhận, mà là sự thay đổi phương thức kiểm soát chất lượng hàng hóa. Thay vì chỉ dựa vào hồ sơ đầu vào, chương trình đặt trọng tâm vào hoạt động giám sát thực tế được thực hiện liên tục theo ngày, theo tuần tại các hệ thống bán lẻ.

Khi tham gia chương trình, toàn bộ chuỗi sản xuất từ nguyên liệu, chế biến đến phân phối đều phải chịu trách nhiệm chung. Chất lượng sản phẩm không còn được đánh giá trên giấy tờ mà được kiểm soát trực tiếp trên từng sản phẩm. Đây chính là điểm khác biệt cốt lõi so với các cơ chế kiểm tra truyền thống hiện nay.

Liên quan đến các lô hàng có nguồn gốc từ thịt nhiễm dịch vừa qua, Sở Công Thương đã có những động thái cụ thể nào để yêu cầu các hệ thống bán lẻ rà soát và thu hồi sản phẩm, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng?

Ngay sau khi thông tin được công bố, Sở Công Thương TP Hồ CHí Minh đã yêu cầu toàn bộ các hệ thống bán lẻ trên địa bàn rà soát lại nguồn hàng, đặc biệt là các sản phẩm có liên quan đến doanh nghiệp và nguồn nguyên liệu bị phản ánh. Đồng thời, chúng tôi cũng yêu cầu các đơn vị rà soát lại quy trình kiểm soát nội bộ, trách nhiệm của từng khâu trong chuỗi cung ứng và cách thức xử lý khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Người tiêu dùng có thể dùng điện thoại thông minh quét mã để kiểm tra nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm từ tem tick xanh trách nhiệm.

Tuy nhiên, cơ quan nhà nước không thể làm thay quy trình kiểm soát của các siêu thị. Vấn đề cốt lõi nằm ở trách nhiệm của nhà sản xuất và cơ chế chia sẻ thông tin khi có rủi ro. Việc doanh nghiệp phát hiện sản phẩm lỗi nhưng không chủ động thông báo, để mặc sản phẩm lưu thông trên thị trường là hành động đi ngược lại tinh thần bảo vệ người tiêu dùng.

Từ sự cố này, Sở Công Thương có kế hoạch gì để mở rộng diện phủ sóng của "Tick xanh" sang nhóm thực phẩm chế biến, qua đó chấm dứt tình trạng doanh nghiệp phát hiện sai phạm nhưng không chủ động công bố?

Hiện nay, “Tick xanh trách nhiệm” đang triển khai với nhóm hàng tươi sống tại 12 hệ thống bán lẻ. Trước diễn biến thị trường và cao điểm tiêu dùng dịp Tết, chúng tôi sẽ từng bước mở rộng chương trình sang nhóm thực phẩm chế biến và đóng gói để lấp đầy các khoảng trống quản lý. Với phạm vi lưu thông rộng, đây là nhóm hàng tiềm ẩn rủi ro lớn nếu xảy ra sự cố.

Khi tham gia “Tick xanh”, doanh nghiệp cam kết trách nhiệm trực tiếp với người tiêu dùng và hệ thống bán lẻ, đổi lại là lợi thế cạnh tranh và sự tin cậy. Dù là chương trình tự nguyện, nhưng chúng tôi xác định đây là thước đo về sự minh bạch. Nhà cung cấp nào không dám cam kết chịu trách nhiệm đến cùng sẽ khó có thể tiếp tục được lựa chọn. Việc mở rộng chương trình sẽ giảm thiểu nguy cơ sản phẩm kém chất lượng lọt ra thị trường, bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Bài và ảnh: Hoàng Tuyết/Báo Tin tức và Dân tộc (Thực hiện)