IAEA kêu gọi thiết lập cơ chế xác minh 'rất chặt chẽ' với Iran
Ngày 26/6, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi nhấn mạnh cần thiết lập một cơ chế xác minh 'rất chặt chẽ' đối với Iran sau cuộc xung đột tại Trung Đông nhằm bảo đảm nước này không phát triển vũ khí hạt nhân.

Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Mariano Grossi. Ảnh: AFP/TTXVN.
Phát biểu của ông Grossi được đưa ra trong bối cảnh Mỹ và Iran đang tiến hành đàm phán về một thỏa thuận toàn diện nhằm chấm dứt xung đột, trong đó chương trình hạt nhân của Tehran vẫn là một trong những bất đồng lớn nhất giữa hai bên. Ông cho biết IAEA mới chỉ bắt đầu các cuộc trao đổi với Iran sau khi Tehran đạt được thỏa thuận sơ bộ với Mỹ về phương án xử lý các kho urani làm giàu của nước Cộng hòa Hồi giáo.
Theo đó, lượng urani này sẽ được pha loãng nồng độ làm giàu dưới sự giám sát của IAEA. Theo ông Grossi, nhận định phổ biến hiện nay là kho urani vẫn được lưu giữ tại vị trí gần cơ sở hạt nhân Isfahan của Iran. Tuy nhiên, cơ sở này đã bị đánh bom trong xung đột, trong khi Iran vốn tuyên bố sẽ không cho phép IAEA tiến hành thanh sát các địa điểm từng bị tấn công.
Ngoài phương án pha loãng urani, một lựa chọn khác là vận chuyển toàn bộ lượng urani làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Phương án này được nhận định có thể phức tạp hơn, song vẫn tồn tại một số giải pháp kỹ thuật khả thi để xử lý lượng urani này.
Trước đó, Iran nhiều lần bác bỏ cáo buộc theo đuổi chương trình chế tạo bom nguyên tử, đồng thời khẳng định nước này có quyền phát triển đầy đủ chương trình hạt nhân dân sự phục vụ mục đích hòa bình.
Cũng trong ngày 26/6, theo hãng tin Yonhap, Bộ Đại dương và Thủy sản Hàn Quốc cho biết thêm 8 tàu do Hàn Quốc khai thác đã rời eo biển Hormuz sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn hồi tuần trước. Nhóm tàu này đã đi qua tuyến hàng hải chiến lược này an toàn và hiện đang tiếp tục hành trình bình thường. Sau đợt này, số tàu có liên quan đến Hàn Quốc còn hoạt động tại khu vực eo biển Hormuz đã giảm xuống còn 5 chiếc.
Ngoài ra, bộ trên cho biết có 37 thủy thủ Hàn Quốc làm việc trên 8 tàu vừa rời eo biển, trong đó có 1 tàu đang trên đường trở về Hàn Quốc. Hiện vẫn còn 47 công dân Hàn Quốc làm việc trên các tàu hoạt động tại khu vực Vịnh Persian, trong đó có 30 người phục vụ trên các tàu mang cờ nước ngoài.
Theo các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn đạt được với Washington, Tehran đã đồng ý cho phép tàu thuyền quá cảnh qua eo biển Hormuz miễn mọi loại phí trong thời hạn 60 ngày kể từ khi thỏa thuận tạm thời được ký kết.













