IATA thận trọng về triển vọng hàng không sau khi Eo biển Hormuz mở lại
Eo biển Hormuz mở lại giúp ổn định nguồn cung dầu thô, nhưng người đứng đầu Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế cho rằng nhiên liệu hàng không vẫn khan hiếm trong ngắn hạn do công suất lọc dầu chưa phục hồi hoàn toàn.

IATA cảnh báo nhiên liệu hàng không vẫn khan hiếm dù eo biển Hormuz mở lại. Ảnh: Avionpetroleum
Tổng giám đốc Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) Willie Walsh ngày 8-4 cảnh báo chi phí nhiên liệu hàng không có thể duy trì ở mức cao trong những tháng tới, ngay cả khi giá dầu hạ nhiệt, do gián đoạn công suất lọc dầu tại Trung Đông.
“Nếu Eo biển Hormuz được mở lại, tình trạng khan hiếm nhiên liệu máy bay vẫn sẽ kéo dài trong vài tháng do hoạt động lọc dầu chưa thể phục hồi hoàn toàn,” ông Walsh phát biểu tại Singapore.
Trong phiên giao dịch cùng ngày, giá dầu Brent giảm xuống dưới 100 USD/thùng khi xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng liên quan đến Iran, bao gồm khả năng đạt được một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời và nối lại lưu thông qua Eo biển Hormuz.
Theo IATA, việc khôi phục lưu thông tại tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng này có thể giúp ổn định nguồn cung dầu thô, nhưng tác động đến các sản phẩm tinh chế như nhiên liệu hàng không sẽ đến chậm hơn do cần thời gian để các nhà máy lọc dầu tăng công suất trở lại.
Trong ngắn hạn, một số quốc gia như Ấn Độ và Nigeria được kỳ vọng có thể tăng sản lượng để bù đắp thiếu hụt.
Các nhà sản xuất lớn tại châu Á, bao gồm Trung Quốc và Hàn Quốc, cũng có thể nối lại xuất khẩu khi nguồn cung dầu thô ổn định hơn. Với biên lợi nhuận lọc dầu đang ở mức cao, các nhà máy có động lực đẩy mạnh sản xuất nhiên liệu hàng không, theo ông Walsh.
Nhiên liệu hiện là khoản chi phí lớn thứ hai của các hãng hàng không, chiếm khoảng 27% tổng chi phí vận hành, chỉ sau lao động. Tuy nhiên, giá nhiên liệu máy bay gần đây tăng nhanh hơn đáng kể so với giá dầu thô do tắc nghẽn ở khâu lọc dầu.
Thông thường, giá nhiên liệu hàng không biến động cùng chiều với dầu thô. Nhưng kể từ khi xung đột Iran bùng phát vào cuối tháng 2, giá nhiên liệu máy bay đã tăng hơn gấp đôi, vượt xa mức tăng khoảng 50% của giá dầu.
Tình trạng thiếu hụt nguồn cung đã buộc một số hãng hàng không tại châu Á phải điều chỉnh hoạt động khai thác.
Dù vậy, ông Walsh cho rằng tình hình hiện tại chưa đến mức nghiêm trọng như trong đại dịch Covid-19, khi công suất vận tải hàng không toàn cầu từng giảm tới 95% do các quốc gia đóng cửa biên giới.
Theo ông, ngành hàng không đang đối mặt với áp lực tương tự các cú sốc trước đây, như sau vụ khủng bố 11-9-2001 hoặc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008–2009. Khi đó, thị trường mất khoảng 4 tháng để phục hồi sau sự kiện 11-9 và gần một năm sau khủng hoảng tài chính.
Người đứng đầu IATA kỳ vọng các trung tâm hàng không tại Trung Đông sẽ phục hồi nhanh, đồng thời nhận định tác động đối với công suất khai thác của các hãng hàng không vùng Vịnh, vốn chiếm 14,6% công suất quốc tế năm ngoái, chỉ mang tính ngắn hạn.











