IEA khuyến nghị gì để ứng phó với biến động năng lượng toàn cầu?

IEA kêu gọi hành động

Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng từ phía cầu. Đồng thời, coi đây là công cụ có thể phát huy hiệu quả tức thời, nhằm giảm áp lực đối với người tiêu dùng và tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng từ phía cầu. Ảnh minh họa.

Theo IEA, các biện pháp điều chỉnh hành vi tiêu dùng năng lượng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những giải pháp này không mang tính dài hạn mà có thể triển khai ngay, với sự tham gia đồng bộ của chính phủ, doanh nghiệp và từng hộ gia đình.

Theo đó, trọng tâm được đặt vào lĩnh vực vận tải đường bộ, khu vực chiếm khoảng 45% nhu cầu dầu toàn cầu. Trong đó, làm việc từ xa khi có điều kiện được xem là giải pháp trực tiếp và hiệu quả, nhằm cắt giảm nhu cầu nhiên liệu cho hoạt động đi lại hằng ngày.

Song song với đó, IEA khuyến nghị giảm giới hạn tốc độ trên đường cao tốc ít nhất 10km/giờ. Theo IEA, đây là một biện pháp kỹ thuật đơn giản nhưng có thể giúp tiết kiệm đáng kể nhiên liệu đối với ô tô, xe tải và xe vận chuyển hàng hóa.

Tổ chức này cũng nhấn mạnh việc chuyển đổi từ phương tiện cá nhân sang phương tiện công cộng, kết hợp tăng cường đi chung xe, không chỉ giúp giảm tiêu thụ nhiên liệu mà còn góp phần hạn chế ùn tắc giao thông tại các đô thị lớn.

Các biện pháp như áp dụng quy định luân phiên phương tiện cá nhân theo biển số chẵn - lẻ tại các đô thị lớn, cùng với việc nâng cao hiệu quả vận tải thông qua tối ưu hóa tải trọng, tăng cường bảo dưỡng phương tiện, cũng được đề cập như những giải pháp thiết thực nhằm giảm tiêu thụ nhiên liệu.

Đối với lĩnh vực hàng không, IEA khuyến nghị hạn chế các chuyến bay không cần thiết nếu có phương án thay thế phù hợp, qua đó giảm nhu cầu nhiên liệu bay, do đây là một trong những nguồn tiêu thụ năng lượng lớn.

Trong sinh hoạt hàng ngày, việc chuyển từ sử dụng khí dầu hóa lỏng sang các giải pháp nấu ăn bằng điện hoặc công nghệ sạch hiện đại cũng được coi là hướng đi cần thiết, vừa giảm áp lực nguồn cung LPG, vừa bảo đảm nhu cầu thiết yếu của người dân.

Trong lĩnh vực công nghiệp, IEA đề xuất linh hoạt chuyển đổi nguyên liệu đầu vào, như thay thế LPG bằng các nguồn khác như naphtha trong điều kiện nguồn cung căng thẳng, đồng thời áp dụng các cải tiến vận hành ngắn hạn nhằm giảm tiêu hao năng lượng.

Các khuyến nghị này được đưa ra trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, đồng thời gia tăng áp lực lên thị trường toàn cầu.

Giám đốc điều hành IEA, ông Fatih Birol khẳng định: “Quản lý nhu cầu là phương án quan trọng và có thể triển khai ngay, giúp giảm áp lực chi phí, hỗ trợ người tiêu dùng và góp phần bảo đảm an ninh năng lượng”.

Các quốc gia đồng loạt triển khai giải pháp tiết kiệm năng lượng

Trước tác động lan rộng của những biến động trên thị trường năng lượng, nhiều quốc gia đã nhanh chóng triển khai các biện pháp ứng phó, kết hợp giữa điều chỉnh chính sách và thay đổi hành vi tiêu dùng.

Tại Nam Á, nơi phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng nhập khẩu qua eo biển Hormuz, các biện pháp tiết kiệm năng lượng được triển khai quyết liệt.

Sri Lanka đã giảm tuần làm việc xuống còn 4 ngày đối với khu vực công, đồng thời khuyến khích làm việc tại nhà nhằm tiết kiệm năng lượng. Động thái này phản ánh mức độ căng thẳng của nguồn cung khi quốc gia này chỉ còn đủ nhiên liệu để duy trì hoạt động thiết yếu trong thời gian ngắn.

Bên cạnh đó, Bangladesh cũng đã công bố kỳ nghỉ sớm cho các trường đại học trong dịp Ramadan nhằm giảm tiêu thụ điện năng, đồng thời áp dụng các biện pháp cắt điện luân phiên. Trong khi đó, Pakistan chuyển sang hình thức học trực tuyến và điều chỉnh giá nhiên liệu để hạn chế tình trạng tích trữ.

Ở châu Âu, các biện pháp tài khóa được đưa ra nhằm giảm áp lực lên người tiêu dùng. Tây Ban Nha dự kiến giảm thuế giá trị gia tăng đối với nhiên liệu, trong khi Italy đã cắt giảm thuế tiêu thụ nhiên liệu.

Trong khi đó, Đức đang xem xét các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng, bao gồm khả năng áp thuế lợi nhuận bất thường đối với các công ty dầu mỏ.

Tại khu vực Đông Nam Á, Thái Lan đã triển khai hàng loạt biện pháp tiết kiệm năng lượng trong khu vực công, bao gồm yêu cầu công chức làm việc tại nhà, hạn chế công tác nước ngoài, điều chỉnh nhiệt độ điều hòa ở mức hợp lý, và khuyến khích họp trực tuyến.

Đồng thời, nước này cũng tăng dự trữ dầu và tạm dừng phần lớn hoạt động xuất khẩu nhiên liệu tinh chế nhằm đảm bảo an ninh năng lượng trong nước.

Những động thái này cho thấy các quốc gia không chỉ tập trung vào việc đảm bảo nguồn cung mà còn chủ động điều tiết nhu cầu, qua đó giảm áp lực lên thị trường và bảo vệ người tiêu dùng trước những biến động giá cả.

Còn tại Việt Nam, Bộ Công Thương đã đưa ra các khuyến nghị cụ thể nhằm tăng cường sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới diễn biến phức tạp.

Đối với người dân, các giải pháp được nhấn mạnh theo hướng thay đổi hành vi tiêu dùng năng lượng trong sinh hoạt hằng ngày. Trong đó, việc hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân, ưu tiên đi chung xe và phương tiện công cộng được coi là biện pháp trực tiếp nhằm giảm tiêu thụ nhiên liệu. Với những quãng đường ngắn, người dân được khuyến khích chuyển sang đi bộ hoặc sử dụng xe đạp, góp phần vừa tiết kiệm năng lượng, vừa bảo vệ môi trường.

Cùng với đó, việc bảo dưỡng phương tiện định kỳ được khuyến nghị nhằm giảm từ 10 - 15% mức tiêu hao nhiên liệu. Thực hành lái xe tiết kiệm, giữ tốc độ ổn định, tránh tăng, giảm ga đột ngột và hạn chế chạy ở tốc độ cao cũng là những giải pháp thiết thực, có thể áp dụng ngay.

Định hướng chuyển đổi phương tiện sang xe điện, xe hybrid từng bước được khuyến khích, song song với việc ưu tiên sử dụng nhiên liệu sinh học như E5, E10, qua đó góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Đối với khu vực doanh nghiệp, Bộ Công Thương nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả quản trị năng lượng. Các doanh nghiệp được khuyến nghị xây dựng định mức tiêu hao nhiên liệu, áp dụng hệ thống quản lý năng lượng theo tiêu chuẩn quốc tế như ISO 50001, từ đó kiểm soát chặt chẽ mức sử dụng năng lượng trong sản xuất.

Bên cạnh đó, việc tối ưu hóa hoạt động logistics, giảm tỷ lệ xe chạy rỗng, tối ưu tuyến vận chuyển được xác định là giải pháp quan trọng nhằm tiết kiệm chi phí và giảm tiêu hao nhiên liệu. Các doanh nghiệp cũng được khuyến khích đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, nâng cấp thiết bị sản xuất theo hướng hiện đại, hiệu suất cao.

Đáng chú ý, việc phát triển và sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời, điện gió được xem là hướng đi lâu dài.

Lê Vân