IEA: Thế giới sắp chuyển từ cú sốc nguồn cung dầu sang thừa mứa dầu?

Eo biển Hormuz nhìn từ phía Oman ngày 15/6/2026 - Ảnh: Reuters.

Trong báo cáo hàng tháng được công bố vào ngày 17/6, IEA nhận định sự dư thừa nguồn cung dầu như được dự báo sẽ mang lại cơ hội để các quốc gia làm đầy kho dự trữ dầu đã cạn kiệt và xây dựng các kho dự trữ chiến lược mới.

Cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran đã gây ra sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu thế giới, với con số ước tính hơn 14 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Trung Đông bị chặn lại. Tuy nhiên, với thỏa thuận hòa bình tạm thời giữa Mỹ và Iran, eo biển Hormuz có thể sắp được Iran mở cửa trở lại và Mỹ cũng sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với Iran. Điều này mở ra triển vọng phục hồi nguồn cung trên thị trường dầu, khi hoạt động xuất khẩu và sản xuất dầu từ Vùng Vịnh dần tăng trở lại.

Theo IEA, nguồn cung dầu toàn cầu sẽ tăng mạnh thêm 8 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2027, trong khi nhu cầu chỉ tăng 2 triệu thùng mỗi ngày. Sự chênh lệch này dẫn đến một lượng dư cung lớn, tạo điều kiện cho thị trường ổn định và các quốc gia có thể xem xét lại chiến lược năng lượng của mình.

Dòng chảy dầu thô qua eo biển Hormuz đã bắt đầu khởi sắc từ đầu tháng 6 nhờ vào sự gia tăng hoạt động chuyển tải dầu giữa các tàu ở Vịnh Oman, nâng tổng lưu lượng dầu từ Trung Đông ra thị trường lên khoảng 12 triệu thùng mỗi ngày từ mức thấp 9,6 triệu thùng mỗi ngày vào tháng 5 - IEA cho biết.

Tuy nhiên, IEA cũng cảnh báo rằng vẫn còn những rủi ro đối với triển vọng phục hồi của nguồn cung dầu từ Trung Đông, bao gồm các hạn chế chính trị và vận hành, chẳng hạn như việc rà phá bom mìn kéo dài và các thỏa thuận vận chuyển chưa được giải quyết.

Dự báo của IEA cũng cho thấy nguồn cung dầu toàn cầu sẽ giảm 3,9 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2026, do sự sụt giảm sản lượng dầu ở Trung Đông vượt quá mức tăng sản lượng từ châu Mỹ.

Trong khi đó, xuất khẩu dầu thô và nhiên liệu tinh chế của Nga vẫn ổn định ở mức khoảng 7,4 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 5, bất chấp các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Những cuộc tấn công này buộc Nga phải ưu tiên cung cấp nhiên liệu cho thị trường nội địa và tối đa hóa xuất khẩu dầu thô.

Phiên giao dịch ngày 17/6, giá dầu thô tăng gần 1% nhưng tiếp tục ở dưới ngưỡng 80 USD/thùng, sau khi ông Trump nói rằng thỏa thuận đã có với Iran chưa phải là thỏa thuận cuối cùng, và Mỹ có thể tấn công Iran trở lại nếu ông cảm thấy không hài lòng với thỏa thuận..

Giá dầu thô Brent giao sau tại London tăng 0,59 USD/thùng, tương đương tăng 0,75%, đóng cửa ở mức 79,55 USD/thùng. Giá dầu WTI giao sau tại New York tăng 0,74 USD/thùng, tương đương tăng 0,97%, đạt 76,79 USD/thùng.

Sáng nay (18/6), giá dầu giảm gần 2% sau dự báo của IEA về sự dư thừa nguồn cung dầu toàn cầu trong năm tới. Giá dầu Brent lùi về gần mốc 78 USD/thùng và giá dầu WTI còn hơn 75 USD/thùng.

Diễn biến giá dầu Brent giao sau tại thị trường London 6 tháng qua. Đơn vị: USD/thùng - Nguồn: Trading Economics.

IEA dự báo nhu cầu dầu toàn cầu giảm 1,1 triệu thùng mỗi ngày trong cả năm nay, sau khi giảm 5 triệu thùng mỗi ngày trong thời gian từ tháng 4-6. Sự suy giảm nhu cầu đã lan rộng ra ngoài các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc chiến Iran, với hoạt động giao hàng tất cả các loại nhiên liệu chính, đặc biệt là dầu diesel, "cho thấy dấu hiệu căng thẳng trên hầu hết các khu vực".

Tuy nhiên, nhu cầu tiêu thụ dầu được dự báo sẽ phục hồi nhanh chóng và trở lại trạng thái tăng trưởng trong năm tới, khi giá dầu giảm và triển vọng kinh tế được cải thiện - theo IEA.

Dự báo của IEA cho thấy nguồn cung dầu sẽ ít hơn tổng nhu cầu khoảng 920.000 thùng mỗi ngày trong năm 2026, thu hẹp so với mức thâm hụt được dự báo là 1,78 triệu thùng mỗi ngày trong báo cáo tháng trước.

Dự báo năm 2027 của IEA cho thấy nguồn cung dầu sẽ vượt nhu cầu 5,05 triệu thùng mỗi ngày, khi tăng trưởng nhu cầu bị lấn át bởi sự gia tăng nguồn cung khi nguồn cung dầu từ Trung Đông được nối lại.

Con số này lớn hơn mức thặng dư năm 2026 mà IEA đã dự báo trước đây. Trong báo cáo tháng 11/2025, IEA ước tính thế giới sẽ thừa 4,09 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2026.

Tuy nhiên, IEA cho biết, tồn kho dầu toàn cầu có thể giảm xuống mức thấp kỷ lục trước khi cán cân thị trường có thể chuyển sang thặng dư vào cuối năm nay. Tồn kho dầu đã giảm với tốc độ 3,8 triệu thùng mỗi ngày kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28/2, với lượng dầu được rút khỏi các kho dự trữ trong tháng 5 lên tới khoảng 4,6 triệu thùng mỗi ngày - theo dữ liệu sơ bộ của IEA.