Im lặng có thể biến thành bức tường ngăn cách vợ chồng

Ảnh minh họa

Im lặng đôi khi giúp người ta bình tĩnh, nhưng nếu kéo dài, nó có thể trở thành một bức tường ngăn cách. Ai nói trước không còn quan trọng, quan trọng là làm thế nào để hai người có thể tìm lại một cách giao tiếp an toàn và tử tế.

Khi người kia im lặng vì đã quá mệt mỏi

Chị Hồng Hạnh, 38 tuổi, kết hôn 11 năm, có hai con. Chị tìm đến chuyên gia tư vấn sau một thời gian dài gần như không nói chuyện với chồng ngoài những câu liên quan đến con cái và công việc gia đình.

"Em không còn muốn nói gì với anh ấy nữa. Nói thì cãi nhau. Giải thích thì anh ấy bảo em làm quá. Có những chuyện em đã nói rất nhiều lần nhưng anh ấy vẫn không thay đổi", chị chia sẻ.

Điều khiến chị Hạnh tổn thương không phải một trận cãi vã cụ thể, mà là cảm giác những điều mình nói không được lắng nghe. Chị dần chọn im lặng để tránh thất vọng.

Đây là một tình huống khá phổ biến trong hôn nhân. Một người tưởng rằng mình đang "tránh cãi nhau", nhưng người còn lại có cảm nhận đó là sự lạnh nhạt, coi thường hoặc từ chối kết nối.

Trong trường hợp này, điều đầu tiên vợ chồng cần hiểu là không phải mọi sự im lặng đều giống nhau. Im lặng để bình tĩnh sau một cuộc tranh luận có thể là cần thiết. Nhưng im lặng để trừng phạt, khiến đối phương lo lắng, phải xuống nước hoặc tự nhận lỗi dù chưa hiểu chuyện gì xảy ra lại là một cách giao tiếp dễ gây tổn thương.

Nếu bạn đang quá mệt, thay vì quay lưng bỏ đi, có thể nói: "Bây giờ anh/em đang rất nóng. Cho anh/em một chút thời gian. Tối nay chúng ta sẽ nói tiếp". Câu nói này giúp người kia biết rằng cánh cửa giao tiếp vẫn còn mở.

Khi hai người nói chuyện nhưng không ai thực sự nghe

Anh Trọng Tài, 42 tuổi, từng nghĩ vợ mình "khó tính". Vợ anh lại cho rằng chồng "vô tâm". Mỗi khi chị phàn nàn việc chồng ít phụ giúp gia đình, anh thường lập tức đáp: "Anh đi làm cả ngày, em nghĩ anh nhàn lắm à?". Chị càng nói, anh càng phòng thủ. Cuối cùng, cuộc trò chuyện luôn kết thúc bằng câu: "Thôi, chẳng nói được với nhau".

Cảm giác được lắng nghe có thể khiến một cuộc đối thoại đang căng thẳng trở nên nhẹ nhõm - Ảnh minh hoạ

Vấn đề ở đây không nằm ở nội dung cuộc nói chuyện mà nằm ở cách hai người nghe nhau. Khi một người nói "Em rất mệt vì phải lo hết việc nhà", người kia nghe thành "Anh chẳng làm được gì cả". Khi người chồng nói "Anh cần có thời gian nghỉ ngơi", người vợ lại nghe thành "Gia đình không quan trọng bằng anh".

Mỗi người đều đang phản ứng với điều mình nghe thấy, chứ không phải điều người kia muốn nói. Vì vậy, thay vì lập tức phản bác, hãy thử hỏi: "Ý em là em đang cảm thấy quá tải phải không?" hoặc "Anh hiểu là em muốn anh chia sẻ việc này với em, đúng không?". Được lắng nghe không đồng nghĩa với việc đối phương phải đồng ý. Nhưng cảm giác được lắng nghe có thể khiến một cuộc đối thoại đang căng thẳng trở nên nhẹ hơn rất nhiều.

Khi vợ chồng không nói chuyện vì một chuyện cũ chưa được giải quyết

Có những cuộc hôn nhân tưởng như đang mâu thuẫn về tiền bạc, chuyện nhà cửa hay cách nuôi con, nhưng phía sau lại là một tổn thương cũ chưa được giải quyết.

Một người vợ vẫn nhắc chuyện chồng từng bỏ mặc mình trong thời gian khó khăn nhiều năm trước. Người chồng cho rằng chuyện đã qua quá lâu và không hiểu vì sao vợ vẫn nhắc lại. Với anh, đó là "chuyện cũ". Với chị, đó là một vết thương chưa được chữa lành. Nếu cứ tranh luận xem "ai đúng, ai sai", hai người có thể mắc kẹt trong quá khứ. Điều cần thiết hơn là nhận diện cảm xúc phía sau sự việc.

Người chồng có thể nói: "Anh không biết chuyện đó khiến em tổn thương lâu đến vậy. Anh xin lỗi vì đã không nhận ra". Người vợ cũng cần nói rõ nhu cầu hiện tại thay vì chỉ nhắc lại lỗi cũ: "Điều em cần bây giờ là khi em khó khăn, anh đừng để em phải tự xoay xở một mình". Một lời xin lỗi có giá trị khi nó cho thấy người ấy coi trọng cảm xúc của người bạn đời.

Khi cả hai đều chờ người kia xuống nước

Một cặp vợ chồng có thể cùng yêu nhau nhưng vẫn rơi vào cuộc "đấu im lặng". Chồng nghĩ: "Cô ấy sai thì cô ấy phải xin lỗi trước". Vợ nghĩ: "Anh ấy là chồng, anh ấy phải chủ động". Một ngày rồi hai ngày, từ chuyện nhỏ, khoảng cách ngày càng lớn.

Trong hôn nhân, nếu cả hai đều chờ đối phương bước trước thì khoảng cách sẽ không tự nhiên biến mất. Người chủ động làm hòa trước là người nhận ra giữ gìn mối quan hệ quan trọng hơn việc chứng minh mình đúng. Tuy nhiên, chủ động làm hòa không có nghĩa là phải nhận hết lỗi về mình. Một câu đơn giản như: "Anh không muốn chúng ta tiếp tục như thế này. Khi cả hai bình tĩnh, mình nói chuyện với nhau nhé" có thể là bước mở đầu.

Có một sai lầm khác là cố giải quyết mọi chuyện ngay lập tức. Khi một người đang quá tức giận, việc liên tục hỏi "Tại sao?", "Nói đi!", "Anh/em phải trả lời ngay!" có thể khiến họ càng phòng thủ. Có thể thống nhất một nguyên tắc: khi tranh luận quá căng thẳng, cả hai được quyền nghỉ một khoảng thời gian để bình tĩnh, nhưng phải quay lại cuộc trò chuyện vào một thời điểm cụ thể.

Hôn nhân cũng không phải cuộc thi xem ai có lý hơn. Một cuộc trò chuyện tốt không nhất thiết kết thúc bằng việc một người thuyết phục được người kia. Đôi khi, kết quả tốt nhất chỉ đơn giản là: "Anh hiểu vì sao em buồn" và "Em hiểu vì sao anh lại nghĩ như vậy".

Hai người có thể vẫn bất đồng về tiền bạc, việc nhà, cách nuôi con, thời gian dành cho gia đình hay những lựa chọn cá nhân. Điều quan trọng là giữ được một nguyên tắc hai người cùng giải quyết.