Indonesia đặt mục tiêu nâng tỷ lệ chất quản lý thải và xử lý rác từ nguồn

Đây là một trong những ưu tiên trong Kế hoạch Phát triển Trung hạn Quốc gia giai đoạn 2024-2029 và được thúc đẩy theo chỉ đạo của Tổng thống Prabowo Subianto nhằm cải tổ toàn diện hệ thống quản lý chất thải của quốc gia Đông Nam Á này.

Theo Bộ trưởng Môi trường Hanif Faisol Nurofiq, Indonesia cần thực hiện bước chuyển căn bản từ mô hình xử lý rác tập trung sang phân loại và xử lý ngay tại nguồn. Trong những tháng tới, Chính phủ sẽ bắt đầu hạn chế vận chuyển rác đến các bãi chôn lấp. Theo đó, chất thải hữu cơ sẽ được xử lý tại chỗ thông qua phương pháp ủ phân hoặc các công nghệ sinh học khác, trong khi chỉ chất thải vô cơ mới được đưa đến các cơ sở xử lý tập trung.

Áp lực cải cách xuất phát từ thực trạng nhiều bãi chôn lấp lớn của Indonesia đang rơi vào tình trạng quá tải. Điển hình là bãi rác Bantargebang Landfill ở vùng Thủ đô Jakarta, nơi từng xảy ra các vụ sạt lở rác nghiêm trọng do khối lượng rác tích tụ quá lớn. Tình trạng này cho thấy nhu cầu cấp bách phải giảm lượng rác đưa vào bãi chôn lấp và tăng cường tái chế, tái sử dụng.

Indonesia là quốc gia phát sinh chất thải lớn thứ 5 trên thế giới. Ảnh: Business Insider

Bộ Môi trường Indonesia cũng cảnh báo sẽ áp dụng các biện pháp, chế tài nghiêm khắc đối với các khu công nghiệp, khu dân cư và chính quyền địa phương không thực hiện đúng trách nhiệm quản lý chất thải. Các hình thức xử phạt có thể bao gồm xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Luật Bảo vệ và Quản lý Môi trường số 32/2009 của Indonesia.

Tại Hội nghị Điều phối Quốc gia về Quản lý Chất thải năm 2026 tổ chức ở Jakarta ngày 26/2, Bộ trưởng Nội vụ Tito Karnavian cho biết, Indonesia hiện là quốc gia phát sinh rác thải lớn thứ năm thế giới và đứng thứ ba về lượng rác nhựa. Theo ông, vấn đề rác thải không chỉ ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường mà còn tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và làm giảm cơ hội phát triển kinh tế tuần hoàn, đặc biệt trong lĩnh vực tái chế.

Chính phủ Indonesia đang khuyến khích các giải pháp quản lý rác theo hướng toàn diện, kết hợp biện pháp giảm thiểu từ nguồn với các công nghệ xử lý ở khâu cuối. Một số mô hình cộng đồng đã cho thấy hiệu quả rõ rệt, như tại các địa phương Banyuwangi, Klungkung và Subang, nơi việc phân loại rác từ hộ gia đình giúp giảm đáng kể lượng rác đưa đến bãi chôn lấp. Nhiều địa phương còn tận dụng rác hữu cơ để nuôi ấu trùng ruồi lính đen, phục vụ sản xuất thức ăn chăn nuôi và phân bón.

Bên cạnh rác thải đô thị, rác thải biển cũng là mối quan ngại lớn. Ngày 6/2, Bộ trưởng Hanif cùng Bộ trưởng Du lịch Widiyanti Putri Wardhana đã tham gia chiến dịch làm sạch bãi biển tại Bali trong khuôn khổ phong trào ASRI quốc gia, nhằm thúc đẩy môi trường du lịch sạch và phát triển bền vững.

Hiện mỗi ngày Indonesia phát sinh khoảng 143.000 tấn rác thải. Lượng chất thải khổng lồ này đang gây áp lực lớn lên hệ sinh thái biển, các cộng đồng ven bờ và hình ảnh của Indonesia với tư cách là điểm đến du lịch toàn cầu. Theo Luật Quản lý Chất thải số 18/2008 của Indonesia, chính quyền địa phương đóng vai trò chủ chốt trong việc tổ chức thu gom, phân loại và xử lý rác.

Trong thời gian tới, Bộ Môi trường Indonesia cam kết tiếp tục mở rộng mạng lưới “ngân hàng rác”, phát triển các cơ sở xử lý chất thải tích hợp và thúc đẩy ứng dụng các công nghệ thân thiện môi trường tại các đô thị và khu vực ven biển. Các biện pháp này được kỳ vọng sẽ giúp Indonesia từng bước giảm phụ thuộc vào bãi chôn lấp, đồng thời thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn và bảo vệ hệ sinh thái lâu dài.

Như Ý