Trong lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX, Đặng Trần Thường là một nhân vật vừa nổi tiếng, vừa gây nhiều tranh luận. Ông xuất thân từ một dòng họ có truyền thống công thần lâu đời, sớm bộc lộ tư chất thông minh, học rộng, có tài văn chương và ứng đối; nhưng con đường lập thân lại không đi theo lối bằng phẳng của khoa cử. Giữa buổi các tập đoàn Lê – Trịnh, Tây Sơn và Nguyễn Ánh tranh giành quyền lực, ông đã chọn Nguyễn Ánh, góp sức vào công cuộc thống nhất đất nước và bước lên hàng đại thần đầu triều Nguyễn.
