IoT mở đường cho nông nghiệp thông minh

Tại thành phố Hà Nội, nhiều mô hình chăn nuôi, trồng trọt thông minh cho thấy hiệu quả khi giúp nông dân tối ưu chi phí, nâng cao năng suất, từng bước hình thành chuỗi cung ứng minh bạch từ trang trại đến bàn ăn. Thành phố cũng đặt mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp số hiện đại, ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa trong toàn bộ chuỗi giá trị sản xuất.

Chăm sóc rau trồng theo phương pháp thủy canh tại Hợp tác xã Nông nghiệp công nghệ cao Đức Phát (xã Thanh Trì). Ảnh: Quang Thái

Thay đổi phương thức sản xuất nông nghiệp

Trước sức ép cạnh tranh của thị trường và yêu cầu ngày càng cao từ người tiêu dùng, ngành Nông nghiệp Thủ đô đang đẩy mạnh chuyển đổi số, đưa công nghệ cao vào sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và chất lượng nông sản. Trong đó, internet vạn vật (IoT) được xem là một trong những giải pháp trọng tâm giúp thay đổi từ phương thức sản xuất truyền thống sang mô hình nông nghiệp thông minh, hiện đại và bền vững.

Tại xã Thư Lâm, mô hình chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao của Công ty cổ phần Giống gia cầm Ngọc Mừng là ví dụ điển hình. Giám đốc Công ty cổ phần Giống gia cầm Ngọc Mừng, Hoàng Mạnh Ngọc cho biết, toàn bộ quy trình chăn nuôi và vận hành trang trại hiện đều được quản lý thông qua hệ thống thiết bị IoT. Từ kiểm soát nhiệt độ chuồng nuôi, nhiệt độ trạm ấp, hệ thống thức ăn, nước uống đến giám sát độ ẩm môi trường đều được tự động hóa và theo dõi trực tiếp trên điện thoại thông minh.

Việc tự động hóa các khâu sản xuất cũng giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí nhân công và chi phí vận hành. “Công ty có xưởng ấp rộng khoảng 2.000m2 cùng khu chăn nuôi gà sinh sản rộng 15.000m2 với khoảng 35.000 gà bố mẹ kết hợp 7 trang trại vệ tinh quy mô khoảng 20.000 gà bố mẹ. Nhờ vận hành hiệu quả bằng công nghệ cao, doanh thu của trang trại đạt hàng chục tỷ đồng/năm”, ông Hoàng Mạnh Ngọc cho biết thêm.

Ngoài lĩnh vực chăn nuôi, IoT cũng đang tạo chuyển biến mạnh mẽ trong sản xuất rau màu và nông nghiệp đô thị. Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp công nghệ cao Đức Phát (xã Thanh Trì) Nguyễn Mạnh Hồng chia sẻ, đơn vị đã triển khai hệ thống lưới cắt nắng cảm biến nhiệt độ, quạt đối lưu không khí, hệ thống bơm tự động, cấp dinh dưỡng và thu hồi dinh dưỡng tuần hoàn. Nhờ đó, nhiều loại rau trái vụ trước đây khó canh tác nay có thể sinh trưởng tốt ngay giữa mùa hè như cải mèo, cải mơ hay các loại rau lá chất lượng cao. Các mô hình trồng rau trong nhà lưới, nhà kính giúp cây sinh trưởng nhanh, hạn chế sâu bệnh và nâng cao năng suất, kiểm soát được chất lượng và lợi nhuận cao gấp khoảng 10 lần so với trồng lúa truyền thống.

Theo số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, đến nay, trên địa bàn thành phố có 406 mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao (bao gồm 262 mô hình trồng trọt, 119 mô hình chăn nuôi và 25 mô hình thủy sản). Các mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn thành phố quy mô chưa lớn nhưng bước đầu cho hiệu quả kinh tế khá, phù hợp thực tế của Hà Nội, khẳng định được vai trò thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp, đạt hiệu quả kinh tế - xã hội.

Xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp số đồng bộ

Không dừng ở việc ứng dụng công nghệ trong từng mô hình riêng lẻ, Hà Nội đang đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp số đồng bộ, lấy Big Data và IoT làm nền tảng để phát triển nông nghiệp thông minh trong toàn chuỗi giá trị.

UBND thành phố Hà Nội vừa ban hành kế hoạch ứng dụng IoT trong lĩnh vực nông nghiệp thông minh trên địa bàn thành phố. Theo đó, đến năm 2030, Hà Nội phấn đấu có 50% vùng sản xuất hàng hóa tập trung ứng dụng IoT ở mức cơ bản; đồng thời 80% hoạt động giám sát, dự báo và cảnh báo nông nghiệp được thực hiện dựa trên dữ liệu lớn và IoT theo thời gian thực...

Để hiện thực hóa mục tiêu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, Hà Nội xây dựng nền tảng dữ liệu nông nghiệp số, tích hợp dữ liệu từ hệ thống cảm biến IoT như: Độ ẩm của đất, dinh dưỡng, môi trường nước, khí tượng nông nghiệp; kết nối camera giám sát, thiết bị GPS (Hệ thống định vị toàn cầu) và bản đồ số vùng sản xuất, mã định danh vùng sản xuất, cơ sở chăn nuôi và thiết bị IoT; cung cấp API (Giao diện lập trình ứng dụng) mở và cơ chế chia sẻ dữ liệu có kiểm soát nhằm thúc đẩy doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và trường đại học phát triển dịch vụ giá trị gia tăng như dự báo sâu bệnh, tối ưu tưới tiêu hay phân tích năng suất cây trồng.

Phó Cục trưởng Cục Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Đặng Duy Hiển cho rằng, nông nghiệp thông minh cần được triển khai trên toàn bộ chuỗi giá trị, từ chọn giống, sản xuất, thu hoạch đến phân phối và tiêu thụ sản phẩm. Do đó, việc ứng dụng IoT, Big Data và Blockchain (công nghệ chuỗi - khối) sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu nguồn lực và giảm chi phí sản xuất, đồng thời gia tăng khả năng truy xuất nguồn gốc nông sản. Việc phát triển hệ sinh thái IoT trong nông nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá cho quá trình chuyển đổi số ngành Nông nghiệp Thủ đô.