iPhone dự báo nhiệt độ Hà Nội đạt 40 độ C đầu tuần tới, liệu có đáng tin?

Nhiều người có thói quen xem dự báo thời tiết/ nhiệt độ trên iPhone mỗi ngày và không ít lần thấy... có vẻ sai. Đặc biệt là vài hôm nay, iPhone đã dự báo nhiệt độ ở Hà Nội vào ngày 6/4 (thứ Hai tới) lên đến 40oC, mà là nhiệt độ thực đo chứ không phải nhiệt độ cảm nhận.

Mà nếu theo dự báo của iPhone thì nhiệt độ thực đo cao nhất ở Hà Nội từ 4/4 - 6/4 cứ mỗi ngày tăng 5oC (30 - 35 - 40oC).

Dự báo thời tiết Hà Nội của ứng dụng Thời tiết trên iPhone, hiển thị lúc sáng nay, 3/4.

Vậy thực tế là thế nào? Dự báo thời tiết trên iPhone có chính xác không? Và có phải “iPhone toàn dự báo sai” như nhiều người nhận xét?

Thực tế, ứng dụng Thời tiết (Weather) trên iPhone không tự đo nhiệt độ tại chỗ, mà tổng hợp dữ liệu từ các nguồn. Ngay trong ứng dụng này có viết là dữ liệu dự báo thời tiết 10 ngày được cung cấp bởi Apple Weather (có thể cả The Weather Channel).

Các hệ thống cung cấp dữ liệu lại lấy dữ liệu từ các trạm quan trắc ở mặt đất, vệ tinh, radar…, rồi các siêu máy tính dựa trên các "điều kiện ban đầu" này để chạy các phương trình rất phức tạp, chạy nhiều lần để đưa ra các mô hình dự báo, theo Cơ quan Khí tượng Vương quốc Anh (MetOffice).

Những người làm việc ở một trạm khí tượng tại Mỹ. Ảnh minh họa: NCSU.

Nhưng nhiệt độ dự báo trên iPhone - hay ở bất kỳ mô hình nào - cũng là dự báo cho cả một khu vực, chứ không phải chính xác tại một điểm cụ thể. Mà trong cùng một thành phố như Hà Nội chẳng hạn, nơi nhiều cây xanh hoặc gần hồ - ví dụ ở Bờ Hồ - có thể mát hơn khu vực nhiều nhà cao tầng, như ở Cầu Giấy, khoảng 2 - 3°C.

Ngoài ra, các mô hình dự báo cũng không đưa ra con số cố định mà được cập nhật liên tục, có khi là 30 - 60 phút, có khi là mỗi vài giờ. Khi có dữ liệu mới, kết quả dự báo cũng thay đổi theo. Vì vậy, ở một thời điểm, iPhone có thể dự báo một mức nhiệt, nhưng vài tiếng sau lại hiển thị con số khác. Nguyên tắc chung là dự báo càng gần thời điểm thực tế thì độ chính xác càng cao. Còn ví dụ dự báo cho ngày 6/4 thì xem từ bây giờ (ngày 3/4) sẽ không thể chính xác bằng xem vào ngày 5/4.

Hơn nữa, thời tiết luôn rất phức tạp và việc dự báo cũng vậy. Chỉ cần một thay đổi nhỏ trong dữ liệu về mây, gió… là có thể khiến dự báo thay đổi và nhiệt độ trên thực tế cũng bị ảnh hưởng đáng kể.

Thời tiết vốn dĩ rất phức tạp và hay thay đổi, nên dự báo cũng có sai số chứ không giống như việc đo nhiệt độ tại chỗ. Ảnh minh họa: TPO.

Còn nhiều yếu tố khác khiến dự báo thời tiết trên iPhone - hoặc trên bất kỳ ứng dụng/ mô hình nào - có thể chênh lệch so với thực đo hoặc cảm nhận thực tế. Việc dự báo là như vậy, không tránh được sai số. Và đó cũng không hẳn là do “iPhone toàn dự báo sai”, mà phần lớn là vì bản chất phức tạp của thời tiết. Các nhà khí tượng học trên thế giới vẫn cho rằng, dự báo thời tiết trên iPhone vẫn rất hữu ích để theo dõi xu hướng, ví dụ sắp nắng nóng hay có thể mưa, nhưng không nên coi đó là dự báo chính xác từng độ C cho đúng một khu vực nhỏ.

Ngay cả dự báo cho ngày hôm sau cũng chỉ đúng ở mức độ nào đó. Theo Cục Khí tượng Úc (BoM), dự báo nhiệt độ cao nhất cho ngày hôm sau của họ có độ chính xác 91,3% (trong phạm vi 2oC), tức là nếu dự báo ngày mai nhiệt độ cao nhất là 32oC, thì thực tế nó có nghĩa là có 50% khả năng nhiệt độ cao nhất sẽ là 32oC, với phạm vi của các khả năng trong khoảng 30 - 34oC, theo thông tin trên trang The Sydney Morning Herald.

Ở các đài khí tượng thủy văn luôn có cán bộ trực 24/24. Ảnh minh họa: TPO.

Vì vậy, lời khuyên của các nhà khí tượng là chúng ta cứ xem dự báo thời tiết trên iPhone hoặc các ứng dụng khác để biết xu hướng một cách tương đối, còn khi ra ngoài thì cứ nên mang theo cái ô, dù nắng hay mưa cũng vẫn có thể dùng.

Còn về thời tiết ở Hà Nội, các mô hình hiện tại đều dự báo có đợt nắng nóng từ khoảng 6/4, nhiệt độ cảm nhận có thể chạm hoặc vượt 40oC, dù nhiệt độ thực đo có thể không đến mức đó như dự báo trên iPhone. Trong những ngày nắng nóng, người dân ra ngoài nên có đồ che nắng, nếu có thể thì nên tránh đứng dưới nắng lâu.