IPv6 Only và cơ hội bứt tốc hạ tầng số Việt Nam

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long phát biểu tại Hội nghị.

Ngày 18/6, trong khuôn khổ Internet Conference 2026, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC) công bố Chương trình IPv6 Only giai đoạn 2026-2030. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đã vươn lên nhóm các quốc gia dẫn đầu thế giới về chuyển đổi IPv6, với tỷ lệ sử dụng đạt gần 68%, đứng thứ hai ASEAN.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long cho biết Internet đang bước vào giai đoạn phát triển mới khi nhu cầu kết nối của thiết bị, nền tảng số và các dịch vụ trực tuyến ngày càng gia tăng. Trong khi đó, nguồn địa chỉ IPv4 truyền thống đang dần cạn kiệt, khiến việc chuyển đổi sang IPv6 trở thành xu thế tất yếu trên toàn cầu.

Theo Thứ trưởng, IPv6 không chỉ giải quyết bài toán thiếu hụt địa chỉ Internet mà còn tạo ra môi trường kết nối có khả năng mở rộng gần như vô hạn, đáp ứng nhu cầu kết nối của con người, dữ liệu, thiết bị và các hệ thống thông minh trong tương lai.

“IPv6 là nền tảng để tạo ra không gian phát triển mới của Việt Nam trên môi trường số. Không gian kết nối rộng lớn này sẽ góp phần hình thành các ngành nghề, mô hình kinh doanh và động lực tăng trưởng mới, tạo thêm dư địa phát triển cho đất nước”, Thứ trưởng Phạm Đức Long nhấn mạnh.

Trong bối cảnh đó, việc chuyển đổi từ IPv4 sang IPv6 là yêu cầu tất yếu. IPv6 không chỉ giải quyết nhu cầu gia tăng địa chỉ Internet mà quan trọng hơn là tạo ra một môi trường kết nối có khả năng mở rộng, đáp ứng nhu cầu kết nối của con người, dữ liệu, thiết bị và các hệ thống thông minh.

Hạ tầng Internet trong giai đoạn tới phải bảo đảm an toàn, tin cậy, có khả năng mở rộng và sẵn sàng đáp ứng yêu cầu phát triển dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo và các công nghệ chiến lược. Dữ liệu và trí tuệ nhân tạo chỉ có thể được khai thác hiệu quả khi được kết nối, chia sẻ trên một hạ tầng số đủ mạnh.

Theo Thứ trưởng Phạm Đức Long, mục tiêu cuối cùng không phải chỉ là tăng thêm một vài phần trăm tỷ lệ sử dụng IPv6, mà là xây dựng hạ tầng số đủ mạnh để đất nước phát triển nhanh hơn, sáng tạo hơn và tự chủ hơn. IPv6 cần được coi là yêu cầu mặc định ngay từ khi đầu tư, nâng cấp hạ tầng, nền tảng và dịch vụ số.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình thúc đẩy chuyển đổi IPv6 trong thời gian qua và đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Cụ thể, tỷ lệ sử dụng IPv6 của Việt Nam đạt khoảng 70%, đứng thứ 7 thế giới và thứ 2 ASEAN, cao gấp 1,6 lần mức trung bình thế giới, với khoảng 95 triệu thuê bao Internet băng rộng hoạt động trên IPv6. Có 86% bộ, ngành, địa phương đã chuyển đổi IPv6 cho cổng thông tin điện tử, cổng dịch vụ công và các hệ thống thông tin kết nối Internet; 73% đã quy hoạch mạng sử dụng địa chỉ IP và số hiệu mạng độc lập.

Thứ trưởng Phạm Đức Long khẳng định, nếu giai đoạn trước là đưa Internet đến với người dân, thì giai đoạn tiếp theo phải xây dựng Internet cho mọi dữ liệu, mọi thiết bị và các hệ thống thông minh, góp phần đưa Việt Nam phát triển nhanh hơn, sáng tạo hơn và tự chủ hơn.

Lễ khởi động chương trình IPv6-Only. (Ảnh: MST).

Ông Nguyễn Trường Giang, Quyền Giám đốc Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), cho biết trong 5 năm qua, Việt Nam đã trở thành hình mẫu để nhiều nước tìm đến nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm triển khai IPv6 cấp quốc gia.

Hướng tới tương lai, Việt Nam tiếp tục tiên phong khi ban hành Chương trình thúc đẩy chuyển đổi IPv6 Only giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu đưa tỷ lệ sử dụng đạt từ 90-100%, đưa đất nước vào nhóm 10-20 quốc gia dẫn đầu thế giới.

Việc chuyển sang hoạt động thuần IPv6 không chỉ giúp đơn giản hóa kiến trúc mạng và giảm chi phí vận hành mà còn mang lại lợi ích lớn về môi trường khi có khả năng tiết kiệm tới 30% năng lượng tiêu thụ.

“Việc chuyển đổi IPv6 và triển khai IPv6 Only là một yêu cầu tất yếu, không thể chậm trễ, đóng vai trò là động lực then chốt để phát triển hạ tầng số quốc gia hiện đại, đồng bộ và an toàn. Sự chủ động trong việc xây dựng lộ trình và thí điểm các mô hình mới như IPv6 Only cho AI và IoT sẽ là tiền đề quan trọng để Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên Internet công nghiệp, phục vụ tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp”, ông Nguyễn Trường Giang nhận định.