Iran cảnh báo chiến tranh lan rộng sau tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Mỹ

Cuộc xung đột Mỹ-Iran khiến việc vượt qua eo biển Hormuz trở thành một thử thách khó khăn đối với các hãng vận tải biển toàn cầu. Ảnh: Reuters

Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ vẫn ưu tiên giải pháp ngoại giao nhưng không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực. “Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra. Đạt được thỏa thuận, hoặc chúng ta sẽ phải làm một số việc hơi khó chịu”, ông nói.

Tổng thống Mỹ cũng tiết lộ ông từng cân nhắc ra lệnh tấn công bổ sung trong tuần này nhưng đã tạm dừng để tạo thêm cơ hội cho các cuộc đàm phán. “Tôi không vội. Lý tưởng nhất là tôi muốn thấy ít người thiệt mạng hơn”, ông Trump nhấn mạnh.

Căng thẳng giữa Washington và Tehran vẫn ở mức cao sau hơn sáu tuần kể từ khi ông Trump tạm dừng chiến dịch quân sự “Epic Fury” nhằm mở đường cho đàm phán ngừng bắn. Tuy nhiên, các cuộc thương lượng đến nay chưa đạt được nhiều tiến triển đáng kể.

Đáp trả tuyên bố của ông Trump, Iran cáo buộc Mỹ đang tìm cách thổi bùng trở lại xung đột quân sự và cảnh báo bất kỳ hành động quân sự nào cũng có thể dẫn đến một cuộc xung đột lan rộng ra ngoài Trung Đông. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố rằng nếu các cuộc tấn công nhằm vào Iran tái diễn, xung đột quân sự tại khu vực sẽ bùng phát với quy mô lớn hơn.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cũng cho rằng những động thái gần đây của Mỹ cho thấy Washington đang chuẩn bị cho các đợt không kích mới.

Trong nỗ lực ngoại giao mới nhất, Pakistan tiếp tục đóng vai trò trung gian. Bộ trưởng Nội vụ Pakistan đã tới Tehran ngày 20-5 để chuyển thông điệp giữa các bên.

Theo các nguồn tin khu vực, Iran trong tuần này đã gửi một đề xuất mới tới Mỹ. Tuy nhiên, nhiều nội dung được cho là vẫn lặp lại các yêu cầu mà Washington trước đó bác bỏ, bao gồm dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị phong tỏa, bồi thường thiệt hại chiến tranh và rút quân Mỹ khỏi khu vực.

Trong bối cảnh nguy cơ xung đột leo thang, các nước vùng Vịnh đang đẩy mạnh các kế hoạch đảm bảo an ninh năng lượng và giảm phụ thuộc vào Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn dầu khí toàn cầu.

Giám đốc điều hành Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) Sultan Al Jaber cho biết Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã hoàn thành gần 50% dự án đường ống dẫn dầu mới đi vòng qua Eo biển Hormuz và đang tăng tốc thi công để nâng công suất xuất khẩu dầu qua cảng Fujairah vào năm 2027.

Ông Al Jaber quan ngại rằng ngay cả khi chiến sự kết thúc ngay lập tức, lưu lượng dầu khí qua Hormuz khó có thể phục hồi hoàn toàn trước năm 2027. “Một khi một quốc gia có thể kiểm soát tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới, quyền tự do hàng hải sẽ bị đe dọa”, ông nói.

Kể từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel hôm 28-2, Iran đã siết chặt kiểm soát Eo biển Hormuz đối với phần lớn tàu nước ngoài, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh và làm dấy lên lo ngại về suy thoái kinh tế.

UAE cho biết nước này đã hứng chịu hơn 3.000 tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở hạ tầng dân sự trong thời gian xung đột, trong đó có nhiều cơ sở của ADNOC. Theo ông Al Jaber, việc khôi phục hoàn toàn năng lực hoạt động tại một số địa điểm có thể mất nhiều tháng.

Ngoài vấn đề an ninh năng lượng, ông Al Jaber nhận định rằng thế giới đang đánh giá thấp nhu cầu điện khổng lồ từ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI). Theo ông, cuộc đua AI trong tương lai cũng sẽ là “cuộc đua về năng lượng”.

Theo Reuters