Iran đã nhận phản hồi của Mỹ về kế hoạch xây dựng lòng tin

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ảnh: THX/TTXVN

Dẫn nguồn tin trên, hãng truyền thông Mỹ cho biết Ngoại trưởng Araghchi đã gặp các nhà trung gian Qatar tại Doha vào tối 29/9 và nhận được phản hồi của phía Mỹ. Bất đồng chủ yếu hiện nay liên quan đến trình tự thực hiện các bước trong kế hoạch, thay vì những nội dung cụ thể của đề xuất.

Quan chức này cho biết Ngoại trưởng Araghchi dự kiến ​​sẽ thảo luận về phản hồi của Mỹ khi trở về Tehran vào ngày 30/9.

Kế hoạch nhằm xây dựng lòng tin và đưa Mỹ cùng Iran trở lại đàm phán về một phiên bản được điều chỉnh, bổ sung của Bản ghi nhớ đạt được hồi tháng 6. Văn bản này bao gồm các bước liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran và vấn đề hàng hải tại eo biển Hormuz.

Tuần trước, Iran đưa ra đề xuất kéo dài 7 ngày bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York. Theo đề xuất, Tehran có thể khôi phục hoạt động hàng hải bình thường qua eo biển Hormuz nếu các điều kiện do Iran đưa ra được đáp ứng. Kế hoạch cũng đề cập việc chấm dứt các hành động thù địch, giải phóng các tài sản của Iran bị phong tỏa, dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Iran và chấm dứt phong tỏa các cảng của nước này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó tuyên bố đã bác bỏ đề xuất của Iran. Tuy nhiên, Washington vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục trao đổi thông qua các nhà trung gian. Qatar tiếp tục đóng vai trò cầu nối giữa hai bên nhằm tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột và vấn đề eo biển Hormuz.

Qatar cho biết đang tích cực chuyển tải thông điệp giữa Washington và Tehran. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar Majed al-Ansari ngày 29/9 nói Doha đang nỗ lực tìm kiếm tiếng nói chung nhằm hướng tới một thỏa thuận, qua đó hạn chế những hậu quả của cuộc xung đột.

Doha từng đóng vai trò hỗ trợ trong quá trình xây dựng biên bản ghi nhớ hồi tháng 6, văn bản sau đó góp phần dẫn tới một lệnh ngừng bắn ngắn hạn. Các quan chức Mỹ và Iran đã có những cuộc trao đổi riêng với các nhà trung gian Qatar trong những ngày qua.

Tại New York tuần trước, hoạt động ngoại giao giữa Mỹ và Iran được đẩy mạnh trong khuôn khổ kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc. Tuy nhiên, các cuộc tiếp xúc chưa đạt được thỏa thuận về việc khôi phục hoạt động hàng hải bình thường qua eo biển Hormuz.

Ngày 29/9, Tổng thống Trump cho biết ông chưa rõ liệu Iran có "chịu khuất phục" hay chưa, đồng thời nói rằng Tehran đang ở thế bất lợi trong cuộc xung đột với Mỹ. Ông tiếp tục khẳng định Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân và cho rằng cuộc chiến sẽ sớm kết thúc.

Trước đó, ông Trump cũng bác bỏ các thông tin cho rằng Mỹ sẵn sàng nới lỏng trừng phạt hoặc giải phóng các khoản tiền của Iran bị phong tỏa để đổi lấy những nhượng bộ của Tehran liên quan đến chương trình hạt nhân. Trên mạng xã hội Truth Social, ông khẳng định những thông tin này là không đúng và cho biết ông chưa đề nghị trao cho Iran bất cứ điều gì.

Trong khi đó, Iran khẳng định giải pháp ngoại giao là con đường để tháo gỡ bế tắc. Tehran phủ nhận ý định phát triển vũ khí hạt nhân và cho rằng nước này có quyền duy trì chương trình hạt nhân vì mục đích dân sự. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Tehran sẵn sàng đàm phán về chương trình hạt nhân và các vấn đề khác, nhưng không chấp nhận các biện pháp gây sức ép hoặc cưỡng ép.

Cuộc xung đột kéo dài nhiều tháng đã gây gián đoạn hoạt động vận tải năng lượng qua eo biển Hormuz, một tuyến hàng hải chiến lược đối với thị trường dầu mỏ và khí đốt toàn cầu. Những diễn biến tại eo biển này cũng tác động đến giá năng lượng và làm gia tăng sức ép đối với nền kinh tế thế giới.