Hé lộ tuyến đường thủy được Iran sử dụng để thoát khỏi lệnh phong tỏa của Mỹ
Để đối phó với việc Mỹ duy trì lệnh phong tỏa hải quân ở eo biển Hormuz, Iran đã chuyển hướng một phần hoạt động thương mại quốc tế sang các cảng phía bắc Biển Caspian.
Theo tờ Maritime Executive, lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ ở eo biển Hormuz đang khiến Iran gặp khó khăn, khi hoạt động vận tải qua Bandar Abbas và các cảng khác của Tehran ở Vùng Vịnh cũng như dọc bờ biển phía nam bị gián đoạn hoàn toàn. Trước khi xung đột nổ ra, các cảng này đảm nhận tới 80% hoạt động thương mại quốc tế của Iran.
Để né tránh lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ, Iran chỉ còn hai lựa chọn khả thi để vận chuyển hàng hóa số lượng lớn. Một trong số là các tuyến đường sắt đi qua Turkmenistan, từ Sarakhs ở phía đông bắc tới Trung Quốc và qua Incheh Borun tới Kazakhstan và Nga. Tuy vậy, tuyến đường sắt này luôn nằm dưới nguy cơ bị tên lửa hành trình tấn công, trong khi Turkmenistan cũng không muốn bị coi là bên "trợ giúp" Tehan.
Các tàu chở dầu lưu thông ở Trung Đông. Ảnh: WANA
Trong bối cảnh đó, tuyến vận chuyển hàng hóa qua Biển Caspian đã trở thành lựa chọn tốt nhất của Iran. Trước xung đột, các cảng nằm trên bờ phía bắc Biển Caspian đảm nhận khoảng 10% hoạt động thương mại của Iran. Nhưng kể từ tháng 3 năm nay, khối lượng hàng hóa qua các cảng này đã tăng 50%.
Đối với Iran, Biển Caspian mang lại một lợi thế đáng kể khi đây là vùng biển khép kín, ngăn cản Hải quân Mỹ tiếp cận trực tiếp, đồng thời cho phép Iran duy trì kết nối với Nga và các nước Trung Á. Theo báo cáo của các công ty theo dõi hàng hải, số lượng tàu Iran lưu thông trong vùng biển của Nga trong 6 tháng qua đã tăng từ 142 chiếc lên 152 chiếc, tương đương khoảng 7%. Cùng khoảng thời gian này, số lượng tàu chở dầu và tàu chở hàng của Nga ngoài khơi bờ biển Iran cũng tăng 13%.
"Hơn 30% hàng nhập khẩu của chúng tôi đang đi qua các cảng phía bắc Biển Caspian", một quan chức Iran tiết lộ.
Tuy vậy, việc sử dụng tuyến hàng hải qua Biển Caspian cũng có những hạn chế nhất định. Đầu tiên là việc tuyến đường này phải sử dụng các tàu chở hàng chuyên dụng có mớn nước nông và kích thước nhỏ hơn. Để so sánh, cần 20 tàu trên Biển Caspian để vận chuyển khối lượng hàng hóa mà một tàu chở hàng viễn dương thông thường có thể chở.
Một vấn đề khác là nguy cơ từ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) của Ukraine, bởi Kiev vẫn đang nhắm vào các tàu vận tải của Nga trên Biển Caspian cũng như dọc hệ thống kênh đào Volga-Don nối với Biển Đen.
