Iran dự tính biến 600.000 ngôi nhà thành nhà máy điện Mặt Trời

Khói bốc lên từ địa điểm ở Tehran, Iran sau các cuộc không kích, ngày 7/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo kênh Press TV (Iran), đây là bước đi nhằm phi tập trung hóa lưới điện quốc gia, qua đó bảo vệ hệ thống trước nguy cơ bị đối phương phá hoại.

Đề cập đến việc triển khai chỉ thị trực tiếp của Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, Bộ trưởng Năng lượng Iran Abbas Aliabadi nhấn mạnh rằng việc chuyển dịch sang mô hình năng lượng tái tạo phân tán hiện là một trong những ưu tiên hàng đầu của quốc gia.

Bộ trưởng Aliabadi lưu ý: “Việc xây dựng các hệ thống phát điện phân tán dựa trên năng lượng tái tạo không chỉ góp phần bảo đảm nguồn cung điện ổn định mà còn giữ vai trò nổi bật trong chiến lược phòng thủ thụ động”. Theo ông, giải pháp này giúp tăng cường đáng kể khả năng bảo vệ và duy trì hoạt động ổn định của mạng lưới điện Iran trước các mối đe dọa từ bên ngoài.

Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei đã nhấn mạnh sự cần thiết của việc hướng tới tự chủ năng lượng ở cấp hộ gia đình, đồng thời thúc giục mỗi gia đình cần có khả năng tự sản xuất điện thông qua công nghệ năng lượng Mặt Trời nhằm giảm bớt phụ thuộc vào lưới điện bên ngoài.

Động thái chuyển dịch sang mô hình năng lượng phi tập trung này mang ý nghĩa chiến lược và quân sự sâu sắc. Trong những năm gần đây, các hành động gây hấn từ phía Mỹ và Israel đã nhắm mục tiêu cụ thể vào cơ sở hạ tầng năng lượng, hạt nhân và công nghiệp tập trung của Iran. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng nhiều lần đe dọa ném bom các nhà máy điện và những cơ sở năng lượng dân sự khác của Iran.

Mạng lưới điện phi tập trung, bao gồm hàng trăm nghìn nhà máy điện quy mô siêu nhỏ sẽ gần như miễn nhiễm trước các cuộc tấn công quy mô lớn từ kẻ thù, qua đó đảm bảo nguồn cung điện không bị gián đoạn cho Iran ngay cả trong tình huống xảy ra tấn công quân sự toàn diện.

Hiện nay, 51.000 hộ gia đình trên khắp Iran đã được trang bị các hệ thống phát điện từ năng lượng tái tạo lắp đặt trên mái nhà, thường là thông qua sự hợp tác với các tổ chức cơ sở. Theo lộ trình mở rộng, người dân sẽ có điều kiện trở thành các nhà sản xuất năng lượng độc lập, vừa tự tiêu thụ điện năng do mình tạo ra, vừa có thể bán phần điện dư thừa ngược lại cho lưới điện quốc gia.

Sáng kiến này tận dụng lợi thế địa lý to lớn của Iran. Vốn nằm trong vành đai năng lượng Mặt Trời toàn cầu, Iran có hơn 300 ngày nắng mỗi năm với tổng số giờ nắng lên tới hơn 2.800 giờ, tạo môi trường lý tưởng cho các trang trại năng lượng Mặt Trời quy mô nhỏ.

Mặc dù công suất năng lượng tái tạo đã lắp đặt tại Iran hiện đạt hơn 3.160 megawatt, trong đó năng lượng Mặt Trời chiếm khoảng 83%, nhưng tỷ trọng của năng lượng Mặt Trời trong tổng cơ cấu năng lượng quốc gia vẫn còn khá khiêm tốn, chỉ dao động từ 3,5% đến 5%.

Chỉ thị mới này được kỳ vọng sẽ tạo ra bước chuyển dịch, giúp tăng mạnh tỷ trọng năng lượng Mặt Trời, đồng thời giảm bớt phụ thuộc vào các nhà máy điện truyền thống vốn dễ bị tổn thương. Để đảm bảo sự tham gia rộng rãi của công chúng, chính phủ đã đưa ra các ưu đãi kinh tế vô cùng hấp dẫn.

Các ngân hàng do nhà nước bảo trợ đang cung cấp các khoản vay lãi suất thấp, chi trả tới 80% chi phí lắp đặt; qua đó biến người dân thành những bên liên quan trực tiếp trong việc đảm bảo an ninh năng lượng và khả năng chống chịu của quốc gia trong thời chiến.