Iran dùng tên lửa 'Qasem Basir' khiến tàu sân bay Mỹ phải cơ động né tránh?

Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được cho là đã sử dụng tên lửa đạn đạo Qasem Basir trong cuộc tập kích nhằm vào biên đội tàu chiến Mỹ, buộc tàu sân bay và tàu khu trục đối phương cơ động né tránh.

"Một tàu sân bay và một tàu khu trục đã né tránh thành công hàng loạt đợt tập kích từ Iran. Không có quân nhân Mỹ nào bị thương vong", Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo ngày 5/9.

Đây là lần hiếm hoi Washington xác nhận tên lửa đạn đạo Iran trực tiếp uy hiếp các chiến hạm đang hoạt động trong khu vực.

Ông Mohsen Rezaee, Cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran, sau đó tuyên bố Tehran đã thử nghiệm một loại tên lửa chống hạm đặc biệt ngay phía trên chiến hạm Mỹ.

Ông nói vũ khí này đã "buộc họ tháo chạy". Tuy nhiên, giới chức Iran không công bố mẫu tên lửa được sử dụng. Truyền thông nước này cho rằng đó là Qasem Basir.

Chuyên trang Defence Security Asia nhận định đây có thể là lần đầu Qasem Basir được triển khai trong thực chiến.

Mẫu tên lửa này được Iran giới thiệu tháng 5/2025, phát triển từ tên lửa đạn đạo tầm trung Haj Qasem công bố năm 2020.

Qasem Basir là tên lửa 2 tầng đẩy, sử dụng nhiên liệu rắn, có tầm bắn khoảng 1.200 km, khối lượng phóng 7 tấn và mang đầu đạn nặng 500 kg.

Iran tuyên bố tên lửa đạt tốc độ 13.600 km/h khi hồi quyển và được thiết kế để tăng khả năng cơ động, né tránh hệ thống phòng thủ đối phương.

Điểm đáng chú ý nằm ở hệ thống dẫn đường. Theo các đánh giá được dẫn lại, Qasem Basir được trang bị cảm biến quang - điện tử hoặc hồng ngoại cho giai đoạn cuối, giúp cải thiện khả năng phát hiện và bám mục tiêu mà không phụ thuộc hoàn toàn vào tín hiệu định vị vệ tinh. Đây được xem là một trong những thay đổi quan trọng so với Haj Qasem.

Theo Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), những cải tiến trên phản ánh kinh nghiệm Iran thu được từ các cuộc tập kích trả đũa năm 2024, khi nhiều tên lửa của nước này bị hệ thống phòng thủ Mỹ và Israel đánh chặn.

Iran tuyên bố Qasem Basir có thể đánh trúng các mục tiêu có độ chính xác cao, trong đó có tàu chiến đang di chuyển.

Tehran cũng khẳng định tên lửa đủ khả năng vượt qua các hệ thống phòng không đa tầng như Patriot, THAAD của Mỹ và Arrow của Israel.

IRNA ngày 7/9 gọi Qasem Basir là biểu tượng cho sự chuyển đổi từ "răn đe phản ứng" sang "răn đe chủ động".

Tuy nhiên, những tuyên bố về khả năng thực chiến và độ chính xác của loại tên lửa này chưa được các nguồn độc lập xác nhận đầy đủ.