Mỹ đề xuất loại người nhập cư khỏi Tổng điều tra dân số năm 2030

Người di cư vượt sông Rio Grande để vào Mỹ từ thành phố Matamoros, bang Tamaulipas, Mexico, ngày 11/5/2023. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đề xuất những thay đổi lớn đối với cuộc Tổng điều tra dân số Mỹ năm 2030, theo đó có thể loại hàng triệu người nhập cư khỏi số liệu thống kê dân số, đồng thời cắt giảm một số dữ liệu về chủng tộc và sắc tộc.

Giới chuyên gia cảnh báo những thay đổi này có thể ảnh hưởng đến việc phân bổ nguồn lực liên bang cũng như xác định số ghế của các bang tại Hạ viện.

Theo đề xuất được công bố ngày 9/9, những người không có giấy tờ, người xin tị nạn và những người không có quy chế thường trú lâu dài có thể bị loại khỏi số liệu dùng để phân bổ ghế tại Hạ viện. Một số câu hỏi về đặc điểm nhân khẩu học trong bảng câu hỏi truyền thống cũng được đề xuất loại bỏ.

Cục Điều tra dân số Mỹ cho rằng những người nhập cư không có giấy tờ và một số nhóm khác không nên được tính vào số liệu phân bổ đại diện, với lập luận rằng những người này không phải là “cư dân thực sự” hoặc không có mối liên hệ và sự gắn bó đầy đủ với nước Mỹ.

Cơ quan này đồng thời cho rằng cuộc điều tra dân số cần “không phân biệt màu da” và không nên bị chi phối vì những câu hỏi về các đặc điểm cá nhân mà cơ quan này cho là không thiết yếu, trong đó có chủng tộc.

Các chuyên gia về dữ liệu cho rằng những thay đổi trên có thể làm suy giảm đáng kể chất lượng của Tổng điều tra dân số.

Bà Beth Jarosz, Phó Chủ tịch Hiệp hội Người sử dụng Dữ liệu công, đánh giá đây là những đề xuất “chưa từng có tiền lệ,” đồng thời cảnh báo việc không tính đầy đủ những người đang sinh sống tại Mỹ mới là mối đe dọa thực sự đối với tính chính xác của số liệu.

Theo quy định hiện hành, số liệu Tổng điều tra dân số được sử dụng để xác định số ghế mỗi bang được phân bổ tại Hạ viện. Số liệu này đồng thời ảnh hưởng đến số phiếu đại cử tri mà mỗi bang có trong hệ thống bầu cử Tổng thống Mỹ.

Bà Jarosz cảnh báo việc một bộ phận dân cư không được tính hoặc được tính không đúng nơi cư trú có thể làm suy giảm quyền lực chính trị và mức độ đại diện của cộng đồng đó.

Bà cho rằng việc không thống kê đầy đủ số người sinh sống tại một địa phương cũng có thể dẫn tới phân bổ không phù hợp các nguồn lực phục vụ y tế công cộng, ứng phó thiên tai và các tình huống khẩn cấp khác.

Theo truyền thống, Tổng điều tra dân số 10 năm một lần của Mỹ tính tất cả những người đang cư trú tại nước này, không nhằm thống kê đầy đủ theo tình trạng quốc tịch.

Thông tin về tình trạng công dân có thể được thu thập thông qua cuộc Khảo sát Cộng đồng Mỹ được thực hiện định kỳ.

Các câu hỏi về chủng tộc đã xuất hiện trong Tổng điều tra dân số Mỹ từ năm 1790. Kể từ năm 2000, người dân được phép xác định mình thuộc nhiều hơn một chủng tộc.

Theo số liệu của Cục Điều tra dân số, đến năm 2020 có khoảng 33,8 triệu người Mỹ xác định mình thuộc từ hai chủng tộc trở lên.

Giới nghiên cứu cho rằng dữ liệu về chủng tộc và sắc tộc có vai trò quan trọng trong việc đánh giá tình trạng phân biệt đối xử, tỷ lệ tội phạm và chênh lệch tài sản giữa các cộng đồng.

Bà Jarosz cảnh báo nếu Tổng điều tra dân số năm 2030 được tiến hành với những dữ liệu quan trọng bị loại bỏ, chất lượng thông tin thu thập được sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, khiến các nhà hoạch định chính sách khó đánh giá chính xác đặc điểm và nhu cầu của dân cư tại từng khu vực./.