Iran khẳng định chưa phong tỏa eo biển Hormuz

Trong bối cảnh đó, vấn đề an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz cùng các tuyên bố cứng rắn từ các bên đang thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế.

Quang cảnh bờ biển Iran và đảo Qeshm ở eo biển Hormuz. Ảnh tư liệu: REUTERS/TTXVN

Về lập trường, Bộ Ngoại giao Iran ngày 22/3 nêu rõ eo biển Hormuz chưa bị phong tỏa và hoạt động hàng hải vẫn diễn ra tại tuyến đường huyết mạch cho vận chuyển năng lượng toàn cầu này, song Tehran áp dụng các biện pháp cần thiết trong tình hình xung đột hiện nay. Khi khẳng định Iran luôn tôn trọng tự do hàng hải và an toàn hàng hải, bộ trên nhấn mạnh tình hình hiện nay tại eo biển Hormuz là hệ quả của các hoạt động quân sự do Mỹ và Israel phối hợp tiến hành nhằm vào các mục tiêu của Iran.

Iran khẳng định nước này đang thực thi quyền tự vệ hợp pháp, trong đó có việc tiến hành các đòn đáp trả nhằm vào các căn cứ quân sự và cơ sở hạ tầng của Mỹ trong khu vực. Bộ Ngoại giao Iran cho biết các tàu thuyền không thuộc hoặc không liên quan đến các bên đang đối đầu với Iran vẫn có thể lưu thông qua eo biển Hormuz, với điều kiện tuân thủ các quy định về an ninh, an toàn và phối hợp với phía Iran.

Bộ này nhấn mạnh việc khôi phục đầy đủ an ninh và ổn định bền vững tại eo biển Hormuz đòi hỏi chấm dứt các hành động quân sự và đe dọa nhằm vào Iran, đồng thời tôn trọng đầy đủ các lợi ích hợp pháp của nước này.

Cùng với đó, giới chức Iran tiếp tục đưa ra những thông điệp cứng rắn. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 22/3 cảnh báo sẽ đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu trong khu vực nếu cơ sở hạ tầng nhiên liệu và năng lượng của Iran bị tấn công. Trước đó, ngày 21/3, quân đội Iran cũng cảnh báo sẽ đáp trả bằng việc tấn công vào các cơ sở năng lượng, công nghệ thông tin và khử muối trong khu vực. Bộ Chỉ huy tác chiến Khatam al-Anbiya của Iran ngày 22/3 cho biết nếu Mỹ thực hiện các đe dọa nhằm vào các nhà máy điện của Iran, nước này sẽ đóng hoàn toàn eo biển Hormuz và chỉ mở lại khi khôi phục các cơ sở bị phá hủy.

Trong khi đó, diễn biến thực địa cho thấy xung đột tiếp tục leo thang trên nhiều hướng. Israel đẩy mạnh không kích nhằm vào các mục tiêu tại Iran. Quân đội Israel cho biết đã tiến hành “một đợt tấn công quy mô lớn” nhằm vào thủ đô Tehran của Iran vào sáng sớm 23/3. Trong thông báo trên nền tảng tin nhắn Telegram, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) nêu rõ chiến dịch nhằm vào các cơ sở hạ tầng của chính quyền Iran.

Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter ngày 22/3 cho rằng chiến dịch quân sự nhằm vào Iran cần tiếp tục cho tới khi các lực lượng của Iran không còn khả năng gây đe dọa. Trả lời phỏng vấn trang tin tức Al-Monitor có trụ sở tại Washington (Mỹ) ngày 22/3, ông Eran Etzion, nguyên Phó Cố vấn An ninh quốc gia Israel, nhận định Thủ tướng Benjamin Netanyahu có thể tiếp tục kéo dài chiến dịch quân sự nhằm vào các mục tiêu của Iran ngay cả khi Mỹ chấm dứt các hoạt động quân sự. Ông Etzion đồng thời cảnh báo xung đột đang “vượt khỏi tầm kiểm soát”, có nguy cơ lan rộng thành xung đột khu vực với hệ lụy toàn cầu nghiêm trọng, bao gồm tác động tới cán cân quyền lực tại Vùng Vịnh và thậm chí ảnh hưởng tới sự gắn kết của các thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Giới quan sát cho rằng các phát biểu này phản ánh mục tiêu dài hạn của Israel trong xung đột hiện nay, đồng thời cho thấy chiến dịch quân sự có thể tiếp tục trong thời gian tới nếu các mục tiêu đề ra chưa đạt được.

Trong khi đó, Iran đã tiến hành nhiều đợt tấn công đáp trả bằng tên lửa nhằm vào khu vực miền Trung Israel, đặc biệt là vùng đô thị Tel Aviv. Phóng viên TTXVN dẫn thông báo của giới chức Israel cho biết, từ sáng 22/3 theo giờ địa phương, nước này đã ghi nhận ít nhất 7 đợt phóng tên lửa từ Iran, trong đó 5 đợt nhằm vào khu vực miền Trung.

Trong bối cảnh diễn biến xung đột căng thẳng, Iran vẫn giữ lập trường cứng rắn trong đàm phán. Kênh truyền hình Al Mayadeen của Liban dẫn lời một quan chức cấp cao Iran giấu tên ngày 22/3 cho biết Tehran đang triển khai chiến lược nhiều giai đoạn, được chuẩn bị từ trước, nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, đồng thời đưa ra 6 điều kiện cho việc chấm dứt xung đột. Theo quan chức này, chiến lược trên đã được xây dựng từ nhiều tháng trước và đang được thực hiện với “sự kiên nhẫn chiến lược cao”. Quan chức này cũng cho rằng khó có khả năng đạt được lệnh ngừng bắn trong thời gian sớm, trong bối cảnh các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng, dịch vụ và các mục tiêu chiến lược của Iran vẫn tiếp diễn. Quan chức này cho biết một số bên trong khu vực và các bên trung gian đã đề xuất các phương án nhằm chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, Tehran đã đưa ra 6 điều kiện cần được đáp ứng trước khi đạt được bất kỳ thỏa thuận nào. Các điều kiện này gồm bảo đảm không tái diễn các cuộc tấn công, đóng cửa các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực, bồi thường cho Iran, chấm dứt các hoạt động thù địch trên các mặt trận trong khu vực, xây dựng khuôn khổ pháp lý mới đối với eo biển Hormuz, cũng như tiến hành các biện pháp pháp lý đối với các cá nhân truyền thông bị coi là có lập trường thù địch với Iran.

Nguyễn Hà - Đức Trung (TTXVN)