Iran lên tiếng về khả năng từ bỏ urani làm giàu cao

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian phát biểu tại kỳ họp ĐHĐ LHQ ở New York (Mỹ) ngày 23/9/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo hãng thông tấn TASS, trả lời phỏng vấn truyền thông Mỹ ngày 24/9, khi được hỏi liệu Tehran có sẵn sàng từ bỏ lượng urani được làm giàu tới 60%, nếu đạt thỏa thuận với Washington hay không, ông Pezeshkian khẳng định Iran sẵn sàng thực hiện điều này trong khuôn khổ luật pháp quốc tế và các nghĩa vụ theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

“Có. Trong khuôn khổ luật pháp quốc tế và dựa trên Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân, chúng tôi sẽ tuân thủ mọi nghĩa vụ được đặt ra”, ông nói.

Những tuyên bố trên được đưa ra trong bối cảnh chương trình hạt nhân của Iran từ lâu chịu sự giám sát chặt chẽ của cộng đồng quốc tế, đặc biệt liên quan việc Tehran làm giàu urani lên mức cao hơn nhiều so với mức thường được sử dụng cho mục đích sản xuất điện hạt nhân dân sự.

Đây cũng là một trong những cơ sở được Tổng thống Donald Trump viện dẫn khi phát động chiến dịch quân sự mang tên “Operation Epic Fury” (tạm dịch: Cơn thịnh nộ Dữ dội) hồi tháng 2.

Tổng thống Pezeshkian cũng bác bỏ tuyên bố cho rằng Iran muốn sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời khẳng định Tehran sẵn sàng để chương trình hạt nhân chịu sự thanh sát quốc tế.

Khi được hỏi trực tiếp liệu Iran có muốn sở hữu bom hạt nhân hay không, ông khẳng định Tehran hoàn toàn không có ý định này, đồng thời dẫn các sắc lệnh tôn giáo của lãnh tụ tối cao Iran quá cố. Theo đó, vũ khí hủy diệt hàng loạt bị coi là phi đạo đức và trái pháp luật.

Tổng thống Pezeshkian cũng nhắc tới bản ghi nhớ được ông và Tổng thống Donald Trump ký hồi tháng 6, nhằm chấm dứt các hành động thù địch và thiết lập khuôn khổ cho một thỏa thuận rộng hơn giữa Mỹ và Iran.

Theo ông Pezeshkian, tiến trình này được Washington kỳ vọng sẽ dẫn tới việc Iran chấm dứt các hoạt động liên quan tham vọng hạt nhân, với lộ trình 60 ngày hướng tới một thỏa thuận cuối cùng. Tổng thống Iran cho rằng Tehran không có vấn đề gì với thỏa thuận đã đạt được và vẫn muốn tiếp tục thực hiện.

Ông cho biết khuôn khổ thỏa thuận đã được thống nhất, đồng thời bác bỏ lập luận cho rằng Iran khi đó đã đóng cửa eo biển Hormuz. Theo ông, eo biển này vẫn mở và không có cơ sở pháp lý hay khuôn khổ nào cho việc đóng cửa.

Tuy nhiên, ông Pezeshkian cho rằng sau đó Iran đã bị tấn công, trong đó lãnh tụ tối cao, các nhà khoa học, chỉ huy quân sự và quan chức chính phủ của nước này bị sát hại.

Nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran. Ảnh: IRNA/TTXVN

Tổng thống Iran cũng chỉ trích Washington về sự đổ vỡ của tiến trình ngoại giao, cho rằng thay vì đối thoại, Mỹ đã lựa chọn tấn công Iran trước và chặn các kênh ngoại giao. Ông khẳng định Tehran vẫn sẵn sàng đạt được một thỏa thuận và chấp nhận việc quốc tế kiểm tra chương trình hạt nhân của nước này, nhưng không chấp nhận bị gây sức ép, phong tỏa hoặc hạn chế tiếp cận các nguồn lực.

Ông Pezeshkian đồng thời quy trách nhiệm cho Washington về cuộc xung đột, cho rằng Iran không tìm kiếm chiến tranh nhưng sẽ phải tự vệ nếu bị tấn công.

Đề cập các cuộc tấn công quân sự của Mỹ, trong đó có chiến dịch “Operation Outcast” (tạm dịch: Chiến dịch Cô lập kinh tế), cùng việc Washington gia tăng các biện pháp trừng phạt thứ cấp, Tổng thống Pezeshkian khẳng định Iran sẽ tiếp tục chống lại sức ép từ Mỹ. Ông thừa nhận Tehran đang đối mặt với những khó khăn kinh tế, song cho rằng Iran sẽ tìm cách ứng phó và vượt qua các khó khăn để duy trì hoạt động của đất nước.

Tổng thống Iran cũng cho hay Tehran không quan tâm tới các cuộc bầu cử tại Mỹ. Theo ông, nếu chính quyền Mỹ hiện nay muốn đạt thỏa thuận trong khuôn khổ luật pháp quốc tế thì Iran sẵn sàng, còn nếu không thì thời điểm trước hay sau các cuộc bầu cử ở Mỹ không tạo ra khác biệt đối với Tehran.

Liên quan cuộc chiến, Tổng thống Pezeshkian một lần nữa khẳng định Iran không muốn xung đột tiếp diễn, đồng thời cáo buộc Israel góp phần châm ngòi chiến sự và cho rằng Washington phải chịu trách nhiệm đưa cuộc chiến đến hồi kết.

Ông khẳng định Iran sẽ kiên quyết bảo vệ đất nước, nhưng chưa bao giờ tìm kiếm chiến tranh. Theo ông, những hành động kích động của Israel đã đẩy Iran vào cuộc chiến hiện nay, trong khi quyết định chấm dứt xung đột phụ thuộc vào lựa chọn của Mỹ.