Nga đưa dầu Vostok Oil ra thị trường, mở hành lang xuất khẩu qua Bắc Cực

Nga đã bắt đầu xuất khẩu dầu thô thương mại từ dự án Vostok Oil của Rosneft, đưa những lô dầu đầu tiên lên tàu từ một cảng mới ở Bắc Cực sau nhiều năm chịu tác động của các lệnh trừng phạt, việc các nhà đầu tư rút lui và những chậm trễ trong xây dựng.

Trong tháng 9, ba tàu chở dầu có khả năng hoạt động trong điều kiện băng giá (ice-class) đã nhận khoảng 250.000 tấn dầu thô từ cảng Bukhta Sever trên bán đảo Taimyr. Hai tàu vận chuyển dầu tới Murmansk để thực hiện chuyển tải từ tàu sang tàu. Tàu thứ ba hướng tới châu Á thông qua Tuyến đường biển phương Bắc. Một tàu chở dầu thứ tư hiện đang chờ nhận hàng.

Các nguồn tin trong ngành dự kiến sản lượng xuất khẩu trung bình của dự án trong năm nay sẽ đạt khoảng 150.000 thùng/ngày, tương đương chỉ 7,5% so với mục tiêu 2 triệu thùng/ngày từng được đặt ra cho Vostok Oil.

Phần lớn nguồn cung ban đầu đến từ các mỏ Vankor đã đi vào khai thác từ trước của Rosneft. Rosneft cho biết việc phát triển các mỏ ở khu vực phía Bắc, trong đó có Payakha, có thể nâng sản lượng xuất khẩu lên khoảng 600.000 thùng/ngày vào nửa cuối năm 2027 và 1 triệu thùng/ngày vào năm 2030.

Vostok Oil bao gồm 13 mỏ dầu, với trữ lượng ước tính khoảng 50 tỷ thùng dầu thô hàm lượng lưu huỳnh thấp. Một đường ống chuyên dụng dài 790 km kết nối khu vực khai thác với Bukhta Sever, nơi Rosneft lên kế hoạch xây dựng một trung tâm lưu trữ gồm 100 bể chứa.

Trafigura và Vitol đã rút khỏi kế hoạch đầu tư vào dự án Vostok sau khi phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt đối với Nga vào năm 2022. Rosneft buộc phải thay thế nguồn vốn này bằng nguồn tài chính trong nước và hoạt động bán tài sản, khiến kế hoạch xuất khẩu thương mại bị chậm nhiều năm so với dự kiến.

Những thùng dầu mới này đang gia nhập một thị trường mà một trong những khách hàng lớn nhất của Nga đã bắt đầu giảm mua. Ấn Độ đã giảm 16,5% lượng dầu thô nhập khẩu từ Nga trong tháng 8, xuống khoảng 2,1 triệu thùng/ngày; trong khi dữ liệu sơ bộ của Kpler cho thấy con số này giảm tiếp xuống 1,9 triệu thùng/ngày trong tháng 9. Một đạo luật trừng phạt mới của Mỹ cho phép áp mức thuế lên tới 100% đối với hàng hóa từ các quốc gia mua dầu và khí đốt của Nga với quy mô lớn.

Nga đã khai thác khoảng 9,9 triệu thùng dầu và condensate/ngày trong năm 2025, so với gần 13,6 triệu thùng/ngày của Mỹ.

Bukhta Sever cũng mở ra cho những lô dầu mới này một tuyến xuất khẩu qua Bắc Cực. Một trong những chuyến hàng thương mại đầu tiên hiện đã di chuyển về phía Đông qua Tuyến đường biển phương Bắc, tránh xa các cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu của Nga tại Baltic và Biển Đen - những khu vực đã trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine.