Iran ra tối hậu thư hòa bình, Mỹ đứng trước lựa chọn khó khăn

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 8/11 cảnh báo Mỹ cần chấp nhận đề xuất mới nhất của Tehran nhằm chấm dứt chiến sự, nếu không sẽ phải đối mặt với nguy cơ xung đột leo thang.

Tuyên bố được đưa ra vài ngày sau khi đảng Cộng hòa thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ.

Trên mạng xã hội X, ông Araghchi viết: “Cử tri Mỹ đã đưa ra lựa chọn của mình. Giờ là lúc Nhà Trắng đưa ra quyết định của họ”. Ngoại trưởng Iran nhấn mạnh đề xuất hòa bình kéo dài 2 ngày của Tehran vẫn được giữ nguyên.

Theo đó, Washington cần đáp ứng các điều kiện, bao gồm chấm dứt chiến sự trên tất cả mặt trận. Nếu Mỹ lựa chọn chiến tranh, Iran sẽ sẵn sàng đáp trả bằng lực lượng chiến đấu luôn trong trạng thái cảnh giác cao độ.

Đề xuất 2 ngày của Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz sau khi Washington chấp thuận các điều kiện then chốt.

Những yêu cầu này bao gồm dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển Iran, thiết lập ngừng bắn trên mọi mặt trận và giải phóng tài sản của Tehran đang bị đóng băng ở nước ngoài.

Ban đầu, Iran đề nghị mở lại eo biển Hormuz sau 1 tuần kể từ khi Mỹ chấp nhận các yêu cầu.

Tuy nhiên, Tehran sau đó rút ngắn thời hạn xuống còn 2 ngày. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho rằng sự điều chỉnh này thể hiện thiện chí của nước này.

Cả 2 đề xuất đều được Iran chuyển tới Washington thông qua Qatar. Doha hiện tiếp tục đóng vai trò trung gian, phối hợp với Ai Cập, Arab Saudi, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm thúc đẩy thỏa thuận chấm dứt xung đột.

Ông Araghchi cũng ám chỉ kết quả bầu cử giữa kỳ phản ánh sự phản đối của cử tri Mỹ đối với cuộc chiến Iran.

Khảo sát sau bầu cử do NBC thực hiện cho thấy 74% người Mỹ coi xung đột Trung Đông là yếu tố quan trọng hoặc then chốt ảnh hưởng đến quyết định bỏ phiếu. Trong khi đó, 63% cho rằng Mỹ đã sai lầm khi tiến hành hành động quân sự nhằm vào Iran.

Phó tổng thống JD Vance cũng nhận định cuộc chiến Iran khiến đảng Cộng hòa mất quyền kiểm soát cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Ông được cho là đã gửi thư tới lãnh đạo Iran nhằm đề xuất lộ trình chấm dứt xung đột.

Tổng thống Donald Trump vẫn để ngỏ khả năng nối lại hoạt động quân sự, dù tuyên bố chưa vội quyết định.

Trong khi đó, việc đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát lưỡng viện Quốc hội Mỹ được kỳ vọng có thể tạo thêm động lực cho tiến trình hòa bình.

Diễn biến này cũng góp phần giúp thị trường dầu mỏ ổn định trở lại sau đợt tăng giá mạnh kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hồi tháng 2.