Iran tung 'quân bài Vùng Vịnh', tăng sức ép ngăn Mỹ mở đợt không kích mới

Thông điệp được Tehran chuyển tới nhiều đối tác thông qua các cuộc tiếp xúc ngoại giao cấp cao, trong nỗ lực gia tăng chi phí chiến lược đối với Washington nếu lựa chọn giải pháp quân sự.

Theo các nguồn tin am hiểu sự việc được Reuters dẫn, động thái trên diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tháng 7/2026 cảnh báo có thể tấn công mạng lưới năng lượng và hạ tầng của Iran.

Trong các cuộc điện đàm với Saudi Arabia, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi đã đề nghị các nước sử dụng ảnh hưởng đối với Washington để ngăn chặn một chiến dịch quân sự mới.

Thông điệp của Tehran được duy trì nhất quán trong mọi cuộc trao đổi, trong đó nhấn mạnh, Iran sẵn sàng đáp trả nếu bị tấn công, song giải pháp ngoại giao vẫn là con đường tốt nhất để tránh một vòng xoáy leo thang mới và những hậu quả nghiêm trọng đối với toàn khu vực.

Theo các nguồn tin Vùng Vịnh, Tehran khẳng định, nếu Mỹ nhằm vào hạ tầng của Iran, các cơ sở năng lượng cùng những mục tiêu chiến lược tại Vùng Vịnh sẽ trở thành đối tượng đáp trả.

Động thái này phản ánh cách tiếp cận của Iran trong việc sử dụng nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng như một công cụ răn đe.

Các quốc gia Arab Vùng Vịnh, vốn vừa là đối tác an ninh của Mỹ vừa phụ thuộc lớn vào xuất khẩu dầu khí, vì vậy đứng trước áp lực phải thúc đẩy Washington ưu tiên đàm phán nhằm tránh nguy cơ xung đột lan rộng.

Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman sau đó đã trao đổi với Tổng thống Donald Trump, đề nghị trì hoãn phương án quân sự, nối lại đàm phán, hướng tới một lệnh ngừng bắn và giải pháp ngoại giao. Trong khi đó, Qatar, Oman và Saudi Arabia cũng tiếp tục kêu gọi Mỹ nối lại đối thoại với Tehran để tránh nguy cơ khu vực rơi vào bất ổn mới.

Dẫu vậy, Riyadh đồng thời khẳng định sẽ có phản ứng quân sự nếu lãnh thổ nước này bị tấn công. Giới phân tích Saudi Arabia cho rằng, việc tiếp tục leo thang khó mang lại kết quả mong muốn, trong khi kết hợp sức ép phù hợp với giải pháp ngoại giao có thể mở ra triển vọng ổn định bền vững hơn.

Theo một quan chức Iran, nếu Mỹ tiếp tục không kích, Tehran sẽ cân nhắc đáp trả nhằm vào các nhà máy lọc dầu, mạng lưới điện, hệ thống cấp nước, hạ tầng giao thông và các mỏ dầu trong khu vực. Quan chức này đồng thời nhắc lại vụ tấn công nhằm vào các cơ sở của Aramco năm 2019 như một minh chứng về mức độ dễ tổn thương của hạ tầng năng lượng Vùng Vịnh.

Từ góc nhìn của Tehran, động thái đặt các cơ sở năng lượng vào tâm điểm cảnh báo nhằm buộc Washington và các đồng minh khu vực cân nhắc kỹ lưỡng hơn trước khi lựa chọn giải pháp quân sự. Trong khi đó, một số nhà ngoại giao khu vực nhận định trở ngại lớn đối với tiến trình đàm phán hiện nay là Mỹ vẫn muốn đạt được một kết quả đủ sức chứng minh lợi thế sau cuộc đối đầu với Iran.