Iran tuyên bố đóng hoàn toàn eo biển Hormuz, căng thẳng với Mỹ leo thang

Căng thẳng giữa Iran và Mỹ tiếp tục leo thang khi Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya, cơ quan chỉ huy quân sự cấp cao của Iran, tuyên bố đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, một trong những tuyến hàng hải chiến lược quan trọng nhất thế giới.

Trong thông báo được đưa ra ngày 11/6, cơ quan này khẳng định mọi tàu thuyền cố gắng đi qua eo biển đều sẽ trở thành mục tiêu.

Lệnh phong tỏa áp dụng với tất cả phương tiện hàng hải, từ tàu chở dầu đến tàu hàng thương mại.

Không lâu sau tuyên bố trên, Hải quân thuộc lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết đã bắn trúng 2 tàu bị cho là vi phạm khi tìm cách vượt qua khu vực đang bị phong tỏa.

Theo hãng thông tấn Mehr, tình hình tại eo biển Hormuz nhanh chóng trở nên căng thẳng khi xảy ra các cuộc đấu hỏa lực giữa lực lượng Mỹ và hải quân Iran.

Cơ quan truyền thông này cũng cho biết hệ thống phòng không Iran đã phóng tên lửa nhằm vào một tiêm kích đa nhiệm F-16 của Mỹ bị cáo buộc xâm nhập không phận khu vực vùng Vịnh. Chiếc máy bay sau đó được cho là đã rút lui.

Diễn biến mới nhất xuất hiện sau khi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo lực lượng nước này tiến hành các đòn tập kích nhằm vào nhiều mục tiêu tại Iran trong rạng sáng 11/6.

Theo CENTCOM, chiến dịch được triển khai nhằm đáp trả những hành động mà Mỹ cho là gây hấn liên tiếp từ phía Tehran.

Hãng Mehr cho biết các cuộc tấn công của Mỹ đã nhắm vào 7 địa điểm ven biển của Iran.

Trong số đó có các khu vực Bandar Abbas, Sirik, đảo Qeshm và đảo Hengam, những vị trí có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động kiểm soát tuyến hàng hải tại vùng Vịnh.

Tuy nhiên, phía Mỹ bác bỏ thông tin cho rằng hoạt động hàng hải tại Hormuz đã bị tê liệt hoàn toàn.

CENTCOM khẳng định tàu thương mại vẫn tiếp tục lưu thông qua eo biển bất chấp tuyên bố phong tỏa từ Tehran.

Quân đội Mỹ cũng cho biết không có tàu chiến nào của nước này bị tấn công tại khu vực, trái ngược với các thông tin được truyền thông nhà nước Iran đăng tải trước đó về việc tên lửa và máy bay không người lái đã nhắm vào các tàu Mỹ gần eo biển.

Giữa lúc tình hình leo thang, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 10/6 cho biết ông đã trực tiếp trao đổi với các quan chức Iran.

Theo ông Trump, Tehran đã đề nghị Mỹ dừng các cuộc tấn công. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng tuyên bố chiến dịch quân sự hiện nay có thể sớm kết thúc, nhưng sẽ được nối lại nếu hai bên không đạt được một thỏa thuận trong thời gian tới.

Ông đồng thời khẳng định Israel không tham gia vào đợt tập kích mới của Mỹ.

Đáp lại, phía Iran phủ nhận hoàn toàn thông tin này. Tehran cho rằng những phát biểu của ông Trump là không chính xác và chỉ nhằm phục vụ mục đích chính trị trong bối cảnh nguy cơ xung đột tiếp tục gia tăng.

Hormuz từ lâu được xem là huyết mạch năng lượng của thế giới. Tuyến đường biển này đảm nhiệm việc vận chuyển 20% nguồn cung dầu toàn cầu xuất phát từ khu vực vùng Vịnh.

Theo luật pháp quốc tế, các tàu thương mại được quyền tự do đi lại qua eo biển.

Kể từ khi chiến sự bùng phát vào cuối tháng 2, Iran đã áp dụng các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt tại Hormuz và chỉ cho phép tàu của những quốc gia được xem là thân thiện đi qua.

Trong khi đó, Mỹ từ ngày 13/4 cũng triển khai lệnh phong tỏa đối với các cảng biển Iran, cấm hoạt động giao thương hàng hải với nước này tại vùng Vịnh.

Trước khi xung đột nổ ra, eo biển Hormuz ghi nhận trung bình 100 tàu qua lại mỗi ngày.

Tuy nhiên, theo Anadolu Agency công bố ngày 25/5, lưu lượng hàng hải tại đây đã giảm 95% kể từ khi chiến sự bùng phát.

Dữ liệu từ hệ thống PortWatch của Quỹ Tiền tệ Quốc tế cho thấy chỉ có 532 tàu thuyền đi qua eo biển trong giai đoạn từ ngày 28/2 đến ngày 17/5, phản ánh mức độ ảnh hưởng sâu rộng của cuộc khủng hoảng đang diễn ra tại khu vực chiến lược này.