Iran và Oman đạt thỏa thuận quan trọng về tuyến hàng hải qua Eo biển Hormuz
Ngày 15-8, hãng tin Defa Press dẫn thông tin từ người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết, Iran và Oman đã thống nhất bản đồ xác định các tuyến di chuyển của tàu thuyền tại Eo biển Hormuz, sau quá trình thương lượng kỹ thuật kéo dài nhiều tuần.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, Ảnh: AFP
Tiến trình này được Tehran và Muscat thúc đẩy từ khoảng 3 tháng trước. Trước đó, ngày 18-6, hai nước nằm hai bên Eo biển Hormuz này đã ký bản ghi nhớ về việc xây dựng các tuyến lưu thông an toàn hơn cho tàu thuyền qua khu vực này.
Theo ông Baghaei, trong 3 tuần gần đây, quá trình thương lượng có những chuyển biến tích cực và 2 bên đã thống nhất được bản đồ tuyến hàng hải, dù Tehran cho rằng Mỹ đã tìm cách gây trở ngại.
Việc thống nhất bản đồ chưa khép lại toàn bộ quá trình đàm phán. Iran và Oman còn phải giải quyết một số nội dung, trong đó có việc hoàn thiện tuyên bố chung dự kiến được 2 nước công bố.
Các cuộc trao đổi vì thế sẽ được duy trì cho đến khi những vấn đề còn lại được xử lý và tiến trình chính thức hoàn tất.
Tehran xác định đây là thỏa thuận riêng giữa Iran và Oman, với mục tiêu xây dựng cơ chế giúp tàu thuyền lưu thông an toàn qua Eo biển Hormuz mà không ảnh hưởng đến chủ quyền của hai quốc gia.
Theo ông Baghaei, những điều chỉnh liên quan hoạt động hàng hải không làm thay đổi chủ quyền của Iran và Oman tại tuyến đường biển chiến lược này.
Tuy nhiên, việc đạt đồng thuận về các tuyến lưu thông chưa đồng nghĩa Eo biển Hormuz có thể ngay lập tức khôi phục đầy đủ hoạt động vận tải thương mại và tình hình an ninh trở lại bình thường.
Tehran gắn khả năng này với điều kiện Mỹ chấm dứt những động thái mà Iran coi là bất hợp pháp, cũng như các đe dọa quân sự và việc phong tỏa bằng lực lượng hải quân.
Iran cũng yêu cầu Washington bồi thường cho những hành động mà Tehran cho là vi phạm các cam kết trong 2 tháng qua.
Các cuộc thương lượng giữa Iran và Oman bắt nguồn từ bản ghi nhớ Iran-Mỹ, trong đó Tehran và Muscat được giao xây dựng khuôn khổ mới điều chỉnh hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang chuẩn bị bổ sung các biện pháp kinh tế nhằm tăng sức ép đối với Tehran.
Trong cuộc trả lời Fox News ngày 14-8, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ gia tăng mạnh sức ép lên nền kinh tế Iran, đồng thời cho biết ông không quan tâm cuộc chiến có kết thúc trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 hay không.
Đề cập việc phong tỏa các cảng của Iran, ông Trump ví biện pháp này như một “bức tường thép” và cho rằng, Washington nhờ đó đang kiểm soát hiệu quả Eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố ông sẽ sớm công bố nơi này là lãnh thổ của Mỹ.
