Phát hiện nhiều trường hợp nghỉ hưu sớm theo Nghị định 178 chưa đúng quy định

Kiểm toán Nhà nước vừa có báo cáo kết quả kiểm toán việc thực hiện chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức người lao động trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo Nghị định số 178 và Nghị định số 67.

Theo Kiểm toán Nhà nước, hầu hết các cơ quan, tổ chức, đơn vị được kiểm toán đều có vi phạm, sai sót trong thực hiện chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động theo Nghị định 178 và Nghị định 67.

Một số địa phương chưa ban hành đầy đủ tiêu chí, hướng dẫn đánh giá cán bộ, dẫn đến việc xác định đối tượng phải nghỉ việc do sắp xếp tổ chức bộ máy chưa có cơ sở thống nhất. Có nơi chưa rà soát tổng thể chất lượng đội ngũ để xác định người không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, tiêu chuẩn vị trí việc làm.

Đáng chú ý, Kiểm toán Nhà nước phát hiện nhiều trường hợp được phê duyệt nghỉ thôi việc, nghỉ hưu trước tuổi chưa phù hợp quy định. Có trường hợp hồ sơ cho thấy cá nhân được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ trong 3 năm liên tiếp nhưng vẫn được giải quyết nghỉ theo diện không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Theo thống kê, TP.HCM có một số đơn vị, Đồng Nai (43 trường hợp), Lâm Đồng (7 trường hợp), Đắk Lắk (45 trường hợp), Gia Lai (3 trường hợp).

Một số nơi còn giải quyết chính sách đối với công chức lãnh đạo, quản lý khi số lượng chức danh chưa vượt quy định, người không trực tiếp thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy hoặc hồ sơ chưa đủ căn cứ.

Trong đó, TP.HCM (2 đơn vị), Đồng Nai (5 trường hợp), tỉnh Gia Lai (5 trường hợp; đồng thời các trường hợp này trong 3 năm gần nhất từ năm 2022 đến năm 2024 được đánh giá hoàn thành tốt nhiệm vụ), Tây Ninh (24 trường hợp).

Cơ quan kiểm toán còn chỉ ra có trường hợp còn trên 5 năm công tác nhưng vẫn được phê duyệt nghỉ trong khi biên chế đơn vị chưa vượt quy định, như TP.HCM 16 đơn vị.

Cũng có nơi cho nghỉ hưu trước tuổi đối với đối tượng làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn nhưng chưa rà soát số năm làm việc tại địa bàn này có đủ điều kiện để được giải quyết nghỉ như Gia Lai 3 trường hợp.

Kiểm toán Nhà nước phát hiện hàng loạt trường hợp nghỉ theo Nghị định 178 chưa đúng quy định. Ảnh: VGP.

Bên cạnh đó, Kiểm toán Nhà nước cũng phát hiện một số trường hợp được phê duyệt nghỉ chế độ sau ngày 1/7/2025, dù đã đủ điều kiện nghỉ thôi việc hoặc nghỉ hưu trước tuổi tại thời điểm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Việc giải quyết sau thời điểm này làm thay đổi nhóm chính sách được hưởng.

Tại Đắk Lắk, có 33 trường hợp nếu nghỉ trước ngày 1/7/2025 sẽ thuộc diện nghỉ thôi việc nhưng sau đó được chuyển sang nghỉ hưu trước tuổi. Ngoài ra, 17 trường hợp được chuyển từ nhóm nghỉ hưu trước tuổi còn trên 5 năm đến đủ 10 năm sang nhóm nghỉ hưu trước tuổi còn từ đủ 2 năm đến đủ 5 năm.

Ngoài ra, một số đơn vị không đánh giá, xếp loại toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức theo các tiêu chí đã ban hành để xác định người phải nghỉ việc do sắp xếp tổ chức bộ máy, mà chỉ đánh giá những người có đơn xin nghỉ hưởng chính sách hoặc sử dụng kết quả đánh giá công chức hằng năm làm căn cứ xem xét.

Kiểm toán Nhà nước cũng phát hiện một số đơn vị sự nghiệp sau khi kết thúc hoạt động không giải quyết thôi việc ngay đối với viên chức dôi dư mà chuyển số lao động này sang đơn vị khác trước khi giải quyết chính sách, chưa phù hợp hướng dẫn của Bộ Nội vụ.

Sai cả trong chi trả chế độ

Không chỉ sai ở khâu xác định đối tượng, việc tính toán và chi trả chế độ cũng phát sinh nhiều sai sót.

Kiểm toán Nhà nước phát hiện một số đơn vị xác định tiền lương làm căn cứ tính kinh phí chưa đúng quy định, khi đưa cả một số khoản phụ cấp vào tính toán; tính thừa trợ cấp tương đương 3 tháng tiền lương để tìm việc đối với viên chức, người lao động đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp; tính sai số học hoặc thanh toán không đúng quyết định nghỉ hưu.

Một số trường hợp còn được xác định trợ cấp hưu trí một lần không đúng thời gian được hưởng hoặc thời gian đóng BHXH; sử dụng ngân sách Nhà nước để chi trả trong khi chưa sử dụng nguồn kinh phí của đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm chi thường xuyên. Có địa phương phát hiện chi sai đối tượng nhưng chưa thu hồi hết số tiền đã chi. Đáng chú ý, một số người được phê duyệt nghỉ hưu từ ngày 1/7/2025 nhưng vẫn được chi trả tiền lương và các chính sách an sinh xã hội trong tháng 7/2025.

Xác định các vi phạm, sai sót này có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí lớn cho ngân sách Nhà nước, Kiểm toán Nhà nước kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương khẩn trương thanh tra, kiểm tra, rà soát toàn diện các trường hợp đã được giải quyết chính sách nhưng chưa được kiểm toán chi tiết.

Đồng thời, Kiểm toán Nhà nước đề nghị làm rõ nguyên nhân, xác định trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan để xử lý theo quy định pháp luật.