Israel cảnh báo người kế nhiệm Lãnh tụ Tối cao Iran sẽ là mục tiêu tiếp theo

Ông Mojtaba Khamenei, con trai của cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Ảnh: Getty

Israel cảnh báo nhắm mục tiêu lãnh đạo mới của Iran

Ngày 4-3, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz tuyên bố bất kỳ lãnh đạo nào được bổ nhiệm thay thế cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei sẽ là “mục tiêu cần loại bỏ”. Tuyên bố được đưa ra sau khi ông Khamenei thiệt mạng trong cuộc không kích do Mỹ–Israel tiến hành hôm 28-2.

Ông Katz cho biết, ông và Thủ tướng Israel đã chỉ thị cho Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) chuẩn bị hành động “bằng mọi biện pháp cần thiết” trong khuôn khổ mục tiêu của Chiến dịch “Tiếng Gầm Sư Tử”. Bộ trưởng Katz nói thêm rằng Israel sẽ “tiếp tục hành động với toàn bộ sức mạnh, cùng với các đối tác Mỹ, để làm suy yếu khả năng của chính quyền Iran". “Chúng tôi sẽ tiếp tục hành động với toàn bộ sức mạnh, cùng với các đối tác Mỹ, để nghiền nát năng lực của chế độ và tạo điều kiện để người dân Iran lật đổ và thay thế nó”, ông Katz nói.

Cuộc đua kế nhiệm nhiều ẩn số

Iran thông báo tổ chức quốc tang ba ngày cho ông Khamenei. Thi hài ông được quàn tại Đại Thánh đường Imam Khomeini ở Tehran trước khi an táng tại Mashhad. Theo Hiến pháp Iran, một hội đồng lâm thời sẽ điều hành đất nước trong giai đoạn chuyển tiếp, trong khi Hội đồng Chuyên gia gồm 88 giáo sĩ cấp cao có trách nhiệm bầu lãnh tụ tối cao mới.

Con trai của cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei, Mojtaba Khamenei, đang được xem là ứng viên hàng đầu để kế nhiệm cha mình khi cuộc xung đột với Mỹ và Israel đang leo thang.Vali Nasr, một chuyên gia về Iran và Hồi giáo Shia tại Đại học Johns Hopkins, cho biết việc lựa chọn ông Mojtaba Khamenei sẽ là một điều bất ngờ và có thể mang ý nghĩa quan trọng. “Ông ấy từ lâu đã được nhắm đến để trở thành người kế nhiệm, nhưng trong 2 năm qua, dường như vị trí này đã bị lãng quên. Nếu ông ấy được bầu, điều đó cho thấy phe cứng rắn trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng đang nắm quyền kiểm soát mạnh hơn”, chuyên gia Vali nhận định.

Tuy nhiên, theo chuyên gia Rahmati, không phải tất cả đều hài lòng. “Một bộ phận công chúng sẽ phản ứng tiêu cực và mạnh mẽ trước quyết định này, và điều đó sẽ gây ra phản ứng dữ dội”, ông dự đoán.Những người ủng hộ chính phủ sẽ coi ông Mojtaba là người tiếp nối một nhà lãnh đạo mà họ coi là tử vì đạo và sẽ nhanh chóng ủng hộ ông. Nhưng những người phản đối chính phủ cũng sẽ coi ông là người tiếp nối chế độ, vốn trong những tháng gần đây bị chỉ trích vì các cuộc biểu tình khiến ít nhất 7.000 người thiệt mạng.

Đống đổ nát của một cơ sở cảnh sát bị tấn công trong chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel tại Tehran, Iran. Ảnh: AP

Kịch bản Mỹ điều bộ binh và những thách thức lớn

Chiến dịch không kích quy mô lớn của Mỹ nhằm vào Iran, được triển khai song song với Israel, làm dấy lên câu hỏi về khả năng Washington đưa bộ binh vào lãnh thổ Iran. Dù chưa có thông báo chính thức, Tổng thống Mỹ để ngỏ khả năng “làm bất cứ điều gì cần thiết”.

Giới phân tích nhận định một chiến dịch trên bộ tại Iran sẽ phức tạp và tốn kém hơn nhiều so với Iraq năm 2003, do quy mô lãnh thổ và dân số Iran lớn hơn đáng kể. Việc kéo dài xung đột có thể gây tổn thất nặng nề cho dân thường và tạo áp lực lớn về nguồn lực, ngân sách cũng như ý chí chính trị tại Washington.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Đại sứ quán Mỹ tại Saudi Arabia, UAE, Kuwait, Bahrain, Qatar và Jordan đồng loạt phát cảnh báo an ninh, tạm ngừng nhiều dịch vụ và khuyến cáo công dân trú ẩn tại chỗ. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng kêu gọi công dân cân nhắc rời khỏi khu vực khi tình hình an ninh xấu đi nhanh chóng.

Iran cảnh báo tấn công châu Âu nếu bị can thiệp

Iran ngày 3-3 tuyên bố sẽ coi mọi hành động quân sự của châu Âu là “hành động chiến tranh” và đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào các thành phố châu lục này. Theo Euronews, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nhấn mạnh bất kỳ động thái “tự vệ” nào của các nước EU trước nguy cơ tên lửa Iran đều bị xem là khiêu khích trực tiếp.

Cảnh báo được đưa ra khi xung đột Mỹ–Israel với Iran có nguy cơ lan rộng. Đầu tuần, UAV do Iran sản xuất đã nhắm vào căn cứ không quân Akrotiri của Anh tại Cộng hòa Cyprus, được cho là phóng từ Lebanon, có thể liên quan tới Hezbollah. Anh đã tăng cường phòng thủ và cân nhắc điều tàu chiến tới khu vực.

Hy Lạp, Đức và Pháp cam kết hỗ trợ Síp, trong đó Athens và Paris điều tàu khu trục, còn Hy Lạp triển khai thêm tiêm kích F-16. Tổng thư ký Mark Rutte khẳng định NATO không trực tiếp can dự nhưng sẽ bảo vệ mọi lãnh thổ thành viên nếu cần.Tổng thống Emmanuel Macron meanwhile ra lệnh tăng cường kho hạt nhân và xem xét phân bổ năng lực răn đe trên khắp châu Âu, khi an ninh lục địa chịu sức ép từ nhiều mặt trận.

AN BÌNH