Israel nâng tầm tiêm kích F-35I Adir bằng thùng nhiên liệu tàng hình

Ngày 16/2/2026, truyền thông quốc tế dẫn phát biểu của một quan chức Israel cho biết không quân nước này đã trang bị cho tiêm kích tàng hình F-35I Adir loại thùng nhiên liệu tàng hình mới, giúp mở rộng tầm tác chiến mà không làm suy giảm khả năng tàng hình.

Thông tin xuất hiện trong bối cảnh Israel liên tục nhấn mạnh nhu cầu duy trì năng lực tấn công tầm xa, đặc biệt với các mục tiêu nằm sâu ngoài biên giới.

F-35I Adir là biến thể đặc biệt của dòng tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II do Lockheed Martin chế tạo, được Israel tùy biến sâu về hệ thống điện tử hàng không, tác chiến điện tử, liên lạc và khả năng tích hợp vũ khí nội địa.

Đây cũng là một trong số ít phiên bản F-35 được phép thay đổi nhiều thành phần theo yêu cầu riêng, thay vì chỉ sử dụng cấu hình tiêu chuẩn.

Trong cấu hình cơ bản, F-35 được thiết kế tàng hình nhờ mang vũ khí trong khoang, hạn chế tối đa các giá treo bên ngoài. Tuy nhiên, chính yêu cầu này lại tạo ra giới hạn về nhiên liệu và tải trọng.

Để giải bài toán tầm bay, các lực lượng không quân thường có 2 lựa chọn: dựa vào máy bay tiếp nhiên liệu trên không, hoặc tăng lượng nhiên liệu mang theo trực tiếp trên máy bay chiến đấu.

Giải pháp Israel công bố lần này nằm ở hướng thứ 2, nhưng theo cách đặc biệt. Thay vì dùng thùng nhiên liệu treo ngoài kiểu truyền thống vốn làm tăng mạnh diện tích phản xạ radar, Israel cho biết họ sử dụng thùng nhiên liệu mở rộng theo thiết kế tàng hình, có hình dạng và cấu trúc giảm bộc lộ radar.

Trong giới hàng không quân sự, đây thường là dạng thùng nhiên liệu bám thân (thùng nhiên liệu conformal), ôm sát thân máy bay để giảm lực cản và hạn chế tác động tới tính năng tàng hình.

Các thông tin công khai chưa nêu rõ dung tích thùng nhiên liệu, cũng như mức tăng tầm bay cụ thể. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là Israel nhấn mạnh thùng nhiên liệu mới “không làm suy giảm tính tàng hình”.

Đây là tuyên bố mang tính chiến lược, bởi đối với một tiêm kích thế hệ 5, khả năng sống sót khi thọc sâu qua mạng lưới phòng không đối phương thường quan trọng hơn cả tải trọng vũ khí.

Trong cấu hình tiêu chuẩn, F-35 thường được nhắc tới với bán kính chiến đấu khoảng 1.000 km tùy nhiệm vụ, tải trọng và điều kiện tác chiến.

Nếu tăng được nhiên liệu mà vẫn giữ được đặc tính tàng hình, F-35I sẽ có lợi thế lớn khi thực hiện các phi vụ đánh xa, đặc biệt là các chiến dịch yêu cầu bay vòng tránh, bay thấp hoặc duy trì thời gian chờ trên không.

Cùng với thông tin về thùng nhiên liệu, phía Israel cũng đề cập khả năng mang thêm vũ khí bên ngoài. Đây là cấu hình thường được gọi là “chế độ mang tải lớn”, tức tiêm kích có thể treo thêm bom và tên lửa dưới cánh để tăng hỏa lực.

Tuy nhiên, khi treo vũ khí ngoài, máy bay sẽ bộc lộ radar rõ hơn, đồng nghĩa chỉ phù hợp khi môi trường phòng không đối phương đã bị làm suy yếu hoặc khi Israel chấp nhận đánh đổi tàng hình để lấy số lượng vũ khí mang theo.

Về mặt vũ khí, F-35I Adir có thể sử dụng các loại bom hàng không dẫn đường bằng vệ tinh GPS và bom hàng không dẫn đường bằng tia laser, cùng các dòng tên lửa không đối không tầm trung.

Israel cũng có năng lực tích hợp vũ khí do mình sản xuất lên nền tảng F-35I, điều giúp họ chủ động hơn trong lựa chọn đạn dược cho các kịch bản tác chiến khác nhau.

Các chuyên gia cho rằng bước nâng cấp nhiên liệu lần này không chỉ là cải tiến kỹ thuật, mà còn phản ánh nhu cầu chiến lược rất rõ ràng. Israel đang phải tính tới những mục tiêu nằm xa, trong khi số lượng máy bay tiếp nhiên liệu của nước này không lớn.

Nếu phải tổ chức các phi vụ tấn công tầm xa, việc phụ thuộc vào tiếp nhiên liệu trên không vừa làm tăng độ phức tạp, vừa tạo ra “điểm yếu” dễ bị đối phương phát hiện hoặc đánh chặn.

Một yếu tố khác là môi trường phòng không trong khu vực ngày càng dày đặc. Các đối thủ tiềm tàng của Israel sở hữu nhiều loại radar cảnh giới tầm xa, tên lửa phòng không và hệ thống tác chiến điện tử.

Trong điều kiện đó, việc kéo dài tầm hoạt động cho tiêm kích tàng hình mà vẫn giữ được độ bộc lộ thấp có thể tạo ra ưu thế lớn, cho phép Israel lựa chọn đường bay an toàn hơn, tiếp cận mục tiêu từ nhiều hướng và giảm rủi ro bị theo dõi.

Dù chưa có dữ liệu công khai về mức tăng tầm bay, thông điệp mà Israel phát đi khá rõ: phi đội F-35I Adir không chỉ là lực lượng tấn công tàng hình chiến thuật, mà đang được phát triển theo hướng trở thành công cụ tấn công chiến lược tầm xa.

Trong bối cảnh căng thẳng khu vực chưa hạ nhiệt, việc mở rộng tầm đánh của F-35I có thể làm thay đổi đáng kể tính toán của các bên liên quan.

Việt Hùng