Israel thông qua loạt biện pháp siết kiểm soát Bờ Tây, trải đường mở rộng định cư, Palestine lên án mạnh mẽ

Đài truyền hình công cộng KAN cho biết, các quyết định này, được Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz và Bộ trưởng Tài chính Bezalel Smotrich thúc đẩy.

Các quyết định bao gồm việc bãi bỏ một đạo luật thời Jordan cấm bán đất của người Palestine cho người Do Thái ở Bờ Tây, công khai hồ sơ quyền sở hữu đất đai và chuyển thẩm quyền cấp phép xây dựng tại một cụm khu định cư ở thành phố Hebron từ chính quyền đô thị Palestine sang Cơ quan Hành chính dân sự Israel.

Theo tờ Yedioth Ahronoth, các biện pháp này dự kiến mang lại những thay đổi sâu rộng đối với cơ chế đăng ký và mua bán đất đai ở Bờ Tây.

Nguồn tin cho biết thêm, việc công khai hồ sơ đất đai sẽ tiết lộ danh tính chủ sở hữu và cho phép người mua Israel liên hệ trực tiếp với họ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc mua bán đất và mở rộng khu định cư trên toàn lãnh thổ.

Nội các An ninh Israel cũng bãi bỏ yêu cầu về “giấy phép giao dịch” đặc biệt để hoàn tất việc mua bán đất và giảm bớt sự giám sát chuyên môn của Cơ quan Hành chính dân sự, giới hạn các thủ tục chỉ còn các yêu cầu đăng ký cơ bản. Tờ báo mô tả động thái này là một sự thay đổi pháp lý khó có thể đảo ngược.

Các quyết định mới còn mở rộng quyền giám sát và thực thi của Israel sang cả những khu vực được phân loại là Khu vực A và Khu vực B, với lý do xử lý các vi phạm liên quan xây dựng không phép, vấn đề nước và thiệt hại đối với các địa điểm khảo cổ, môi trường.

Theo các báo cáo, điều này sẽ cho phép phá hủy và tịch thu tài sản của người Palestine ngay cả ở những khu vực do chính quyền Palestine quản lý về mặt dân sự và an ninh.

Báo Yedioth Ahronoth đưa tin rằng một phần các quyết định này ảnh hưởng đến các thỏa thuận hiện hành ở Hebron, chuyển giao quyền lập kế hoạch và xây dựng tại Nhà thờ Hồi giáo Ibrahimi và khu vực xung quanh, cũng như các địa điểm tôn giáo khác, từ chính quyền thành phố Hebron sang các cơ quan quy hoạch của Cơ quan Hành chính dân sự Israel. Động thái này được cho là đi ngược lại các thỏa thuận trong Nghị định thư Hebron năm 1997 giữa Israel và Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO).

Hãng tin KAN dẫn lời ông Katz nói rằng, các quyết định này “phản ánh một chính sách rõ ràng nhằm tăng cường sự hiện diện của Israel ở Bờ Tây", trong khi ông Smotrich tuyên bố, các biện pháp này "chấm dứt sự phân biệt đối xử với những người định cư".

Theo Hiệp định Oslo năm 1993, Khu vực A nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn về dân sự và an ninh của Palestine, Khu vực B nằm dưới sự kiểm soát dân sự của Palestine với sự kiểm soát an ninh của Israel và Khu vực C vẫn nằm dưới sự kiểm soát hoàn toàn của Israel.

Thời gian qua, chính quyền Israel tiếp tục phá dỡ nhà ở và công trình của người Palestine tại Bờ Tây với lý do thiếu giấy phép xây dựng, trong bối cảnh người Palestine cho rằng các chính sách hạn chế khiến việc xin cấp phép gần như không thể thực hiện.

Theo Ủy ban Chống định cư và bức tường ngăn cách, một cơ quan thuộc chính quyền Palestine, Israel đã tiến hành 538 vụ phá dỡ trong năm 2025, ảnh hưởng tới khoảng 1.400 ngôi nhà và công trình, mức tăng chưa từng có so với các năm trước.

Trước động thái mới nhất này, trong một tuyên bố trên mạng xã hội X, Phó Tổng thống Palestine Hussein al-Sheikh cho biết, các quyết định của Israel nhắm vào khu Bờ Tây bị chiếm đóng tương đương với việc "vô hiệu hóa tất cả các thỏa thuận đã ký kết và có tính ràng buộc", "vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế" và có nguy cơ làm leo thang căng thẳng trong khu vực.

Theo quan chức Palestine, những biện pháp đơn phương này "nhằm mục đích phá hoại mọi triển vọng chính trị, phá bỏ giải pháp hai nhà nước và đẩy khu vực vào tình trạng căng thẳng và bất ổn hơn nữa".

Ông Al-Sheikh kêu gọi chính quyền Mỹ và cộng đồng quốc tế can thiệp ngay lập tức để ngăn chặn hành động của Israel.

Trong khi đó, phong trào Hamas kêu gọi “một cuộc nổi dậy trên toàn Bờ Tây và Jerusalem” và “leo thang xung đột bằng mọi biện pháp sẵn có”, đồng thời thúc giục các quốc gia Arab và Hồi giáo cắt đứt quan hệ với Israel.

Bảo Minh