Jakarta di tản những khu nhà ven đường tàu
Giới chức Indonesia mong muốn tình trạng những căn nhà tạm ven đường tàu sớm được giải quyết - trước hết tại thủ đô Jakarta - giúp người dân có nơi ở khang trang hơn.

Từ nhiều năm qua, lịch trình sinh hoạt của các gia đình sinh sống trong những căn nhà tạm ven đường tàu ở quận Tanah Abang, trung tâm Jakarta đều phụ thuộc vào lịch chạy tàu.
Các cuộc trò chuyện thường xuyên bị ngắt quãng bởi tiếng tàu chạy qua - ở giờ cao điểm, tần suất này lên đến 5-10 phút/chuyến. Trẻ con nơi đây biết rằng phải tránh xa đường tàu khi tiếng ồn xuất hiện từ xa, theo CNA.
Tình trạng người dân sống sát đường tàu nhận được sự chú ý tại Indonesia sau khi Tổng thống Prabowo Subianto hồi tháng 3 tới thăm một khu nhà tại khu Pasar Senen, nơi chỉ cách trung tâm Jakarta 3 km. Ông Prabowo khi đó đã cam kết sớm cung cấp nơi ở tốt hơn cho họ, hãng thông tấn quốc gia Antara đưa tin.
“Chúng tôi sẽ nhanh chóng xây các căn nhà khang trang cho người dân nơi đây”, Tổng thống Prabowo tuyên bố .
Nơi tái định cư
Một hôm sau cam kết của Tổng thống Prabowo, ông Bobby Rasyidin, giám đốc Công ty Đường sắt Indonesia (KAI) cho biết Tổng thống Prabowo đã chỉ đạo công ty rà soát các khu dân cư sát đường tàu.
Tới giữa tháng 7, tất cả 69 hộ dân tại Pasar Senen đã chuyển tới sinh sống ở một khu dân cư cho chính phủ xây dựng chỉ cách đó 2,5 km. Nơi ở cũ đã được dọn sạch, theo ông Franoto Wibowo, giám đốc khu vực Jakarta của KAI.
“Các ngôi nhà mới không chỉ là nơi sinh sống mà còn là một phần của quy hoạch đô thị nhân đạo, bao trùm và bền vững hơn”, ông Chico Hakim, người phát ngôn của thị trưởng Jakarta, nói.
Mỗi căn nhà mới có sẵn giường, tủ quần áo và quạt. Người dân sẽ được miễn tiền thuê và tiền điện nước trong ít nhất sáu tháng đầu để ổn định cuộc sống, ông Chico nói.

Khu nhà tái định cư cho người dân sinh sống ven đường tàu. Ảnh: CNA.
Giới chức Indonesia ước tính hàng nghìn người dân nước này đang sinh sống ven đường tàu. Chính quyền Jakarta sẽ mở rộng chương trình tái định cư ra khu dân cư ven đường tàu khác như tại Tanah Abang. Đa số nguồn lực tài chính đến từ chính quyền Trung ương, trong khi chính quyền Jakarta hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng liên quan.
Sau khi chuyển đến nơi ở mới, người dân tỏ ra tương đối hài lòng. Ngoài nhà ở, khu tái định cư còn có các công trình phụ trợ như nhà vệ sinh công cộng, phòng cầu nguyện, bếp công cộng và sân chơi - nơi trẻ em không phải lo tránh tàu.
“Ở đây thoải mái hơn. Chúng tôi có thể ngủ mà không ầm ĩ như bên cạnh đường tàu”, Finalisa, một cư dân khu tái định cư, chia sẻ. “Ở đây tốt hơn vì chúng tôi không phải lo lắng. Ở gần đường tàu, lũ trẻ phải băng qua đường ray nếu muốn mua gì đó”.
Tuy nhiên, người dân vẫn lo ngại về sinh kế trong dài hạn. Finalisa cho hay chồng cô không có công việc ổn định nhưng là lao động chính nuôi gia đình 5 người. Cô vẫn muốn ở lại khu dân cư sau khi thời hạn 6 tháng miễn tiền thuê nhà và điện nước kết thúc, nhưng vẫn chưa rõ chi phí sẽ là bao nhiêu.
“Nếu chúng tôi không thể trả tiền, tôi biết làm sao đây?”, cô nói thêm, cho biết chỉ có thể chi trả khoản tiền dưới 500.000 rupiah (khoảng 31 USD) mỗi tháng.
Mối lo của người dân ven đường tàu
Tuy nhiên, nhiều người dân còn nghi ngại với việc chuyển đến nơi ở mới. Bà Susi Nuraini, một phụ nữ nội trợ 49 tuổi, nói gia đình bà không sẵn sàng chuyển nhà do chồng con đang làm việc gần đó. Việc chuyển tới một môi trường mới sẽ mang lại sự không chắc chắn.
“Nếu chuyển đi, chúng tôi chưa rõ sẽ chuyển đến đâu. Chúng tôi sợ phải thay đổi” - bà nói - “Ở đây cũng không ngập như các khu vực khác tại Jakarta”.
Trong khi đó, ông Achmad Chafidin chia sẻ ông cùng vợ phải ở lại để chăm sóc cha mẹ vợ già yếu.

Với nhiều người Indonesia, sinh hoạt ven đường tàu diễn ra hàng ngày. Ảnh: CNA.
“Sống tại đây đương nhiên không thoải mái. Tuy nhiên, những người ở đây đã quen và cẩn thận hơn. Chúng tôi biết khi nào tàu đi qua nên mỗi khi muốn qua đường, chúng tôi đều chờ tàu qua trước”, ông Achmad nói thêm.
Giới chức đường sắt Indonesia lắp đặt camera giám sát và tuần tra thường xuyên để bảo đảm khu vực Pasar Senen không bị chiếm dụng trở lại.
Theo bà Veronica Kaihatu, chuyên gia tâm lý học xã hội tại Đại học Pembangunan Jaya, chính quyền cần tìm hiểu về sinh kế của người dân sống trong các căn nhà tạm ven đường tàu trước khi di dời họ đến nơi ở mới.
Trong khi đó, ông Yayat Supriatna, chuyên gia về quy hoạch đô thị tại Đại học Trisakti, các khu nhà ven đường tàu không chỉ là vấn đề tại Jakarta mà còn tại các thành phố khác tại Indonesia như Medan hay Surabaya. Theo ông, chính phủ cần trả lời câu hỏi: Các khu tái định cư là lâu dài hay chỉ là nơi ở tạm.
“Khi người dân chuyển nhà nhưng không thể trả chi phí thuê, vấn đề mới nảy sinh” - ông nói - “Ai sẽ trả tiền nhà hàng tháng?”.
