Kể câu chuyện về con người và thiên nhiên bằng âm nhạc dân tộc

Lấy cảm hứng từ đại dương và những câu chuyện mang màu sắc huyền thoại về thiên nhiên, “Nước” là dự án âm nhạc mới của nghệ sĩ Phú An, kết hợp tiếng đàn bầu Việt Nam, đàn tranh cùng ngôn ngữ âm nhạc đương đại và những nét vẽ hoạt hình sáng tạo của nhóm nghệ sĩ trẻ.

Sau “Non”, nghệ sĩ nhạc cụ dân tộc Phú An tiếp tục hành trình khám phá thiên nhiên bằng âm nhạc với MV “Nước”. Nếu “Non” đưa khán giả đến với núi rừng, thì “Nước” mở ra một thế giới đại dương rộng lớn, nơi con người đối diện với thiên nhiên, những mất mát và khát vọng sâu thẳm trong chính mình.

Thanh âm chủ đạo trong một không gian âm nhạc mới

Điểm đặc biệt của “Nước” nằm ở lựa chọn âm nhạc của nghệ sĩ Phú An khi cô lựa chọn lấy đàn bầu làm nhạc cụ chủ đạo, kết hợp cùng đàn tranh và những chất liệu âm thanh điện tử đương đại. Với cô, đàn bầu không chỉ là một nhạc cụ biểu diễn mà còn là một tiếng nói nghệ thuật có khả năng truyền tải nhiều cung bậc cảm xúc.

Từ những âm thanh sâu lắng, ngọt ngào đến những cung đàn đằm thắm, da diết, cây đàn một dây của người Việt được đặt vào một không gian âm nhạc mới, gợi lên hình ảnh đại dương vừa dịu dàng vừa mạnh mẽ.

Đàn tranh xuất hiện như một thanh âm bổ trợ, tạo thêm những sắc thái trong trẻo, mềm mại, gợi liên tưởng đến những giọt nước lấp lánh dưới ánh bình minh. Bên cạnh đó, tác phẩm còn đưa chất liệu dân ca Việt Nam, đặc biệt là âm hưởng “Lý kéo chài”, vào trong cấu trúc âm nhạc hiện đại.

Những câu hò quen thuộc được đặt trong một không gian mới, vừa gợi nhắc ký ức văn hóa sông nước, vừa tạo nên sự kết nối giữa âm nhạc truyền thống và đời sống đương đại. Thông qua cách tiếp cận này, nghệ sĩ mong muốn khán giả, đặc biệt là các bạn trẻ và bạn bè quốc tế, có thêm cơ hội khám phá vẻ đẹp của đàn bầu, đàn tranh và kho tàng nhạc cụ truyền thống Việt Nam.

Khi những người trẻ kể chuyện văn hóa bằng ngôn ngữ đương đại

Nhân vật chính trong câu chuyện của MV “Nước” là một người ngư dân trẻ không thể chấp nhận việc mất đi những người thân yêu. Từ suy nghĩ về “Một thế giới nơi Mặt Trời dẫn dắt người sống, còn Mặt Trăng dẫn dắt những linh hồn”, với hy vọng tìm lại những linh hồn đã khuất, anh quyết định ra khơi, giăng lưới bắt lấy bóng trăng trên mặt biển.

Hành động ấy vô tình chọc giận nữ thần của tạo hóa. Một cơn bão dữ dội kéo đến, con thuyền bị đánh tan, người ngư dân rơi xuống đại dương nhưng vẫn không từ bỏ khát vọng của mình. Ở đáy biển, nữ thần tò mò về sinh linh nhỏ bé ấy.

Khi nhìn vào ký ức của anh, nữ thần nhận ra đằng sau hành động tưởng chừng ngạo mạn kia chỉ là một nỗi đau rất đỗi ngây thơ: anh không thể chấp nhận việc mất đi những người mình yêu thương. Cuối cùng, người ngư dân được trở về với thực tại và hiểu rằng có những điều không thể thay đổi được. Cuộc sống lại tiếp diễn.

Thông qua câu chuyện mang màu sắc huyền thoại, “Nước” muốn gửi gắm suy ngẫm về con người trước thiên nhiên: nhỏ bé, mong manh nhưng luôn mang trong mình những tình cảm và khát vọng vô cùng lớn lao.

Đây không đơn thuần là câu chuyện về sự mất mát, mà còn là câu chuyện về tình yêu, khát vọng và hành trình học cách chấp nhận những quy luật của tự nhiên.

Không chỉ dừng lại ở âm nhạc, ý tưởng, “Nước” còn gây chú ý với phần hoạt hình được xây dựng từ những ý tưởng và câu chuyện do nghệ sĩ nhạc cụ dân tộc Phú An cùng đạo diễn Hoàng Chu Sa (CHUSA) và nhóm cộng sự trẻ phát triển.

Những nét vẽ tay mộc mạc, có phần kỳ ảo nhưng cũng đầy hiện đại đã tạo nên một thế giới đại dương riêng biệt, nơi các nhân vật, thiên nhiên và câu chuyện được kết nối với âm nhạc.

Sự kết hợp giữa âm nhạc, vũ đạo trình diễn, hình ảnh, ánh sáng và công nghệ trong MV cũng mở ra khả năng chuyển tải các giá trị văn hóa bằng nhiều giác quan, để khán giả không chỉ thưởng thức mà còn có thể hòa mình vào câu chuyện được kể.

Đây cũng là một điểm thú vị của dự án khi những ý tưởng ban đầu trong trí tưởng tượng được chuyển hóa thành một sản phẩm âm nhạc cụ thể thông qua sự sáng tạo và cộng hưởng của những người trẻ.

Với dự án “Nước”, nhóm sáng tạo mong muốn truyền tải một thông điệp: gìn giữ văn hóa truyền thống không có nghĩa là chỉ lưu giữ những giá trị cũ trong một khuôn khổ quen thuộc.

Những di sản ấy hoàn toàn có thể tiếp tục được sáng tạo, kết hợp với ngôn ngữ nghệ thuật mới để tìm thấy đời sống của mình trong xã hội hiện đại. Thông qua âm nhạc, hình ảnh và cách kể chuyện gần gũi, nhóm thực hiện hy vọng khơi gợi sự quan tâm của thế hệ trẻ đối với nhạc cụ dân tộc, đồng thời mở ra những cách tiếp cận mới để âm nhạc truyền thống Việt Nam có thể đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế.

MV “Nước” của nghệ sĩ Phú An.

Trao đổi với chúng tôi, nghệ sĩ nhạc cụ dân tộc Phú An chia sẻ, với cô “Non” và “Nước” là hai chuyến đi trong cùng một hành trình: một chuyến đi lên rừng, một chuyến đi xuống biển.

Và hành trình khám phá, gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị cốt lõi văn hóa bản sắc dân tộc bằng ngôn ngữ âm nhạc của thời đại mới dự kiến sẽ được tiếp tục với hai tác phẩm mang tên “Cội” và “Nguồn” trong hời gian tới.

Bốn tác phẩm thuộc dự án cá nhân của một nghệ sĩ nhạc cụ dân tộc với những câu chuyện và thế giới âm nhạc riêng, cùng xuất phát từ mong muốn sự thức tỉnh tình yêu văn hóa dân tộc, vun đắp tình yêu thiên nhiên, con người và tôn vinh những giá trị văn hóa Việt Nam.

Bằng những nỗ lực như vậy, nữ nghệ sỹ trẻ hy vọng được góp sức để những thanh âm của nhạc cụ truyền thống-vốn quý của dân tộc Việt Nam sẽ tiếp tục được lan tỏa, lắng nghe, được sáng tạo và tìm thấy chỗ đứng trong đời sống âm nhạc đương đại.

Điều đó cũng cho thấy, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, bản sắc dân tộc không phải là rào cản đối với sự tiếp nhận những giá trị mới, mà chính là nền tảng để Việt Nam tự tin hội nhập, tạo dựng dấu ấn riêng trong đời sống văn hóa thế giới. Những chất liệu truyền thống, khi được khai thác bằng tư duy sáng tạo, còn có thể trở thành nguồn tài nguyên quý giá cho phát triển công nghiệp văn hóa.

Khả Linh

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/ke-cau-chuyen-ve-con-nguoi-va-thien-nhien-bang-am-nhac-dan-toc-post1004331.html