Kể chuyện lịch sử từ những trang sách

Từ trang sách đến câu chuyện lịch sử quê hương

Với nhiều học sinh tiểu học, lịch sử đôi khi là những mốc thời gian, sự kiện và nhân vật được tiếp cận qua bài học trên lớp. Nhưng với Nhã Phương, lịch sử còn là những câu chuyện cần được khám phá, cảm nhận và kể lại bằng cách riêng.

Đến với cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Quảng Trị năm 2026, thay vì lựa chọn một đề tài gần gũi với thế giới tuổi thơ thường thấy, cô học trò nhỏ ở xã Ba Lòng đã quyết định thực hiện video clip với chủ đề “Đôi bờ giới tuyến”-câu chuyện gắn với dòng sông Bến Hải, cầu Hiền Lương và một giai đoạn lịch sử đặc biệt của dân tộc.

Lê Nhã Phương cùng các giáo viên thảo luận đề tài cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Quảng Trị 2026 - Ảnh: B.C

Đây là lựa chọn không đơn giản đối với một học sinh mới học lớp 3. Bởi để hiểu được câu chuyện về một thời đất nước bị chia cắt, em không chỉ cần tìm hiểu những kiến thức lịch sử mà còn phải biết chọn lọc thông tin, hình ảnh và tìm cách truyền tải sao cho phù hợp với nhận thức của các bạn cùng lứa tuổi.

Chia sẻ về lý do lựa chọn đề tài, Nhã Phương cho biết: “Em chọn câu chuyện "Đôi bờ giới tuyến" vì muốn tìm hiểu thêm về lịch sử quê hương, về cầu Hiền Lương và sông Bến Hải. Khi tìm hiểu, em biết rằng đã có một thời đất nước mình bị chia cắt, người dân hai miền rất mong muốn được sum họp. Điều khiến em nhớ nhất là hình ảnh cây cầu Hiền Lương và dòng sông Bến Hải, nơi từng chứng kiến những năm tháng đất nước chưa được thống nhất. Em thấy rất xúc động và càng thêm yêu, tự hào về quê hương mình”.

Để hoàn thành sản phẩm dự thi, Nhã Phương đã dành thời gian tìm hiểu nội dung câu chuyện, đọc và tiếp cận các tư liệu liên quan đến lịch sử cầu Hiền Lương, sông Bến Hải. Từ những kiến thức thu nhận được, em cùng giáo viên hướng dẫn lựa chọn nội dung, xây dựng cách kể chuyện và thể hiện bằng hình thức video clip. Với một cô bé còn nhỏ tuổi, đây không chỉ là quá trình tiếp nhận kiến thức mà còn là cơ hội để tập diễn đạt suy nghĩ, thể hiện cảm nhận và biến những điều đã đọc, đã tìm hiểu thành sản phẩm của riêng mình.

Nhã Phương chia sẻ: “Trong quá trình thực hiện clip, em được cô giáo hướng dẫn tìm hiểu nội dung, lựa chọn những hình ảnh phù hợp và tập kể lại câu chuyện sao cho dễ hiểu. Có những điều em chưa biết thì em hỏi cô để được giải thích thêm. Qua cuộc thi, em biết thêm nhiều kiến thức về lịch sử và thấy việc đọc sách rất thú vị. Sau này, em muốn tiếp tục tìm hiểu những câu chuyện về quê hương, đất nước và làm thêm những video clip để chia sẻ với các bạn”.

Điều đáng quý ở Nhã Phương không chỉ là sự mạnh dạn khi lựa chọn một đề tài có chiều sâu lịch sử mà còn là mong muốn chia sẻ những điều mình khám phá được. Từ những trang tư liệu, kiến thức được tiếp nhận, em đã tìm cách chuyển tải thành một câu chuyện có hình ảnh, có cảm xúc, phù hợp với lứa tuổi học trò. Qua đó, lịch sử không còn là những kiến thức khô khan mà trở nên gần gũi hơn với thế giới của trẻ thơ.

Khi những trang sử đến gần hơn với bạn bè

Một sản phẩm dự thi có thể mang lại thành tích cho người thực hiện, nhưng giá trị của nó còn nằm ở khả năng lan tỏa những điều tích cực đến cộng đồng. Với video clip “Đôi bờ giới tuyến”, niềm vui của Nhã Phương không chỉ là giải thưởng cấp tỉnh mà còn là việc câu chuyện em tâm huyết thực hiện nhận được sự quan tâm của bạn bè trong trường.

Em Trần Thị Gia Hân, học sinh lớp 4A, Trường tiểu học và THCS Ba Lòng cho biết: “Sau khi xem clip "Đôi bờ giới tuyến" của Nhã Phương, em ấn tượng nhất với cách bạn kể chuyện lịch sử rất sinh động, dễ hiểu, qua những hình ảnh về cầu Hiền Lương và sông Bến Hải. Nhờ xem clip, em biết thêm về di tích lịch sử này và hiểu hơn về một giai đoạn lịch sử của quê hương. Khi biết bạn đạt giải nhất cấp tỉnh, em rất vui và tự hào. Em cũng muốn tìm hiểu thêm nhiều câu chuyện lịch sử như vậy”.

Từ góc nhìn của một người bạn cùng trường, những chia sẻ của Gia Hân cho thấy sản phẩm của Nhã Phương đã bước đầu thực hiện được điều ý nghĩa: Đưa kiến thức lịch sử đến gần hơn với học sinh bằng một hình thức thể hiện phù hợp. Khi một câu chuyện được kể bằng ngôn ngữ của tuổi thơ, những người bạn cùng lứa có thể dễ dàng tiếp nhận, hình dung và khơi gợi mong muốn tìm hiểu thêm.

Lê Nhã Phương yêu thích việc đọc sách - Ảnh: B.C

Đằng sau sản phẩm ấy là sự đồng hành của giáo viên nhà trường. Cô Nguyễn Thị Thanh Xuân, giáo viên hướng dẫn Nhã Phương, cho biết: “Khi tham gia cuộc thi, chúng tôi mong muốn các em không chỉ đọc sách để tiếp nhận kiến thức mà còn biết vận dụng những điều đã đọc vào thực tế, mạnh dạn thể hiện suy nghĩ và khả năng sáng tạo của mình.

Với Nhã Phương, đề tài "Đôi bờ giới tuyến" là một lựa chọn ý nghĩa bởi giúp em có cơ hội tìm hiểu về lịch sử quê hương ngay từ những năm đầu cấp tiểu học. Điều khiến tôi ấn tượng là dù còn nhỏ tuổi, em đã thể hiện sự quan tâm, hào hứng khi tìm hiểu câu chuyện lịch sử và cố gắng diễn đạt lại bằng cách hiểu của mình. Giải thưởng là niềm vui, nhưng điều tôi mong muốn hơn cả là sau cuộc thi, em tiếp tục giữ được niềm yêu thích đọc sách, biết chủ động tìm tòi, khám phá và tự tin chia sẻ những điều bổ ích với mọi người”.

Có thể thấy, vai trò của người giáo viên trong hành trình này không chỉ là hướng dẫn học sinh hoàn thành một bài dự thi mà còn khơi gợi hứng thú, tạo điều kiện để các em phát huy khả năng tìm tòi, sáng tạo. Với những học sinh nhỏ tuổi, sự động viên và định hướng phù hợp sẽ giúp các em tự tin hơn khi tiếp cận những chủ đề mới, kể cả những nội dung đòi hỏi sự tìm hiểu và suy nghĩ sâu hơn khả năng thông thường của lứa tuổi.

Gieo mầm văn hóa đọc

Giải nhất cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Quảng Trị năm 2026 ở khối tiểu học là dấu mốc đáng nhớ đối với Nhã Phương, đồng thời cũng là niềm vui của Trường tiểu học và THCS Ba Lòng. Nhưng nhìn rộng hơn, thành tích ấy còn gợi mở ý nghĩa của việc xây dựng môi trường đọc sách, khuyến khích học sinh tìm hiểu lịch sử, văn hóa và những giá trị tốt đẹp của quê hương ngay từ bậc học đầu tiên.

Lê Nhã Phương (đứng giữa) xuất sắc giành giải nhất cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Quảng Trị 2026 khối tiểu học - Ảnh: B.C

Thầy giáo Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường tiểu học và THCS Ba Lòng chia sẻ: “Thành tích của em Lê Nhã Phương là niềm vui, niềm tự hào của nhà trường. Điều đáng mừng không chỉ là em đạt giải cao tại cuộc thi mà còn là việc em đã biết lựa chọn một chủ đề có ý nghĩa, thể hiện sự quan tâm đến lịch sử quê hương và khả năng sáng tạo của bản thân. Đây cũng là minh chứng cho thấy khi được khuyến khích đọc sách, tìm hiểu và trải nghiệm, học sinh có thể phát huy nhiều năng lực, sở trường của mình.

Nhà trường sẽ tiếp tục quan tâm xây dựng môi trường học tập thân thiện, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận với sách, tham gia các hoạt động đọc sách, tìm hiểu lịch sử, văn hóa địa phương và có cơ hội thể hiện những ý tưởng sáng tạo. Chúng tôi mong muốn từ những tấm gương như Nhã Phương, ngày càng có nhiều học sinh hình thành thói quen đọc sách và biết vận dụng kiến thức từ sách vào học tập, cuộc sống”.

Thực tế cho thấy, văn hóa đọc không chỉ được hình thành từ số lượng sách mà học sinh tiếp cận, mà còn từ cách các em được khuyến khích suy nghĩ, đặt câu hỏi và chia sẻ những điều mình khám phá. Khi việc đọc gắn với những trải nghiệm cụ thể, với lịch sử và đời sống xung quanh, mỗi trang sách sẽ mở ra thêm những cách nhìn mới về thế giới. Đặc biệt, đối với học sinh ở những địa phương giàu truyền thống lịch sử như Quảng Trị, sách còn là cầu nối giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về mảnh đất mình đang sống, về những hy sinh, mất mát của các thế hệ đi trước và giá trị của hòa bình hôm nay.

Từ một video clip dự thi, Nhã Phương đã có thêm kiến thức, trải nghiệm và sự tự tin để kể câu chuyện lịch sử theo cách của mình. Em cũng góp phần khơi gợi sự quan tâm của bạn bè đối với những địa danh, sự kiện gắn với quê hương. Hành trình của cô học trò nhỏ có thể mới chỉ bắt đầu, nhưng danh hiệu Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Quảng Trị năm 2026 đã trở thành một dấu mốc đẹp trên con đường học tập và khám phá tri thức.