Kết hôn muộn ảnh hưởng đến việc sinh con ra sao?
Theo cảnh báo của chuyên gia sản khoa, hiện có nhiều lý do khiến tuổi kết hôn ngày càng tăng, nhất là tại các đô thị, trong khi khả năng sinh sản lại thay đổi theo thời gian. Tuổi đời không hoàn toàn đi cùng tuổi sinh sản.
Chậm kết hôn, muộn sinh con
Từng trải qua vài mối tình, tuy nhiên ở tuổi 29, Nguyễn Hương Trà (Hà Nội) vẫn lẻ bóng, thờ ơ với chuyện kết hôn. Trà cho hay, "trong đám bạn chơi cùng thời đại học với em đến giờ mới non nửa lập gia đình, nhưng cũng một nửa trong số đó gặp trục trặc. Có lẽ đó cũng là một phần lý do khiến em ngại kết hôn".
Cần chủ động thăm khám đánh giá chức năng sinh sản (ảnh minh họa).
Khác với Trà, Hoàng Bảo Trang (30 tuổi), có mối tình kéo dài suốt 7 năm qua. Cũng đôi lần Trang tính đến chuyện kết hôn nhưng những chuyến công tác dài ngày chiếm đa số thời gian nên tất cả vẫn nằm trong kế hoạch. Theo lời Trang, "sau nhiều năm phấn đấu, hiện em đã có một vị trí công việc tốt, thu nhập tốt và người yêu em cũng vậy. Tuy nhiên, trong guồng quay công việc hiện nay, nếu mình chỉ bỏ lỡ 1 nhịp thì rất khó bắt lại kịp. Lập gia đình đồng nghĩa sinh con và dường như em vẫn chưa sẵn sàng với việc này. Có thể 4-5 năm nữa, chúng em sẽ kết hôn và mơ về "những đứa trẻ".
Theo kết quả điều tra dân số và nhà ở gần đây nhất, tuổi kết hôn trung bình lần đầu của người Việt Nam là 27,3 tuổi. Tại khu vực thành thị, con số này là 28,5 tuổi, cao hơn khu vực nông thôn 2 năm. Kết hôn muộn cũng đồng nghĩa không ít người bắt đầu kế hoạch sinh con ở độ tuổi cao hơn.
31 tuổi, chuyển đổi qua nhiều công việc và hiện giờ khá ổn định với mức thu nhập 20 triệu/tháng nhưng Trần Tùng (Hà Nội) vẫn lắc đầu khi ai đó nhắc tới câu chuyện kết hôn. "Gọi là ổn định, nhưng với thu nhập đó, em chưa đủ tự tin có thể cáng đáng 1 gia đình nhỏ với nhiều chi phí sinh hoạt sẽ phát sinh sau này. Nên hiện giờ em đang phấn đấu và tích lũy, hi vọng sớm có thể thực hiện được ước mơ có con bồng, cháu bế của gia đình".
Theo ThS.BS Nguyễn Quốc Anh, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và Nam học Việt Mỹ, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ, có nhiều lý do khiến tuổi kết hôn ngày càng tăng, nhất là tại các đô thị, trong khi khả năng sinh sản lại thay đổi theo thời gian. Tuổi đời không hoàn toàn đi cùng tuổi sinh sản. Một người ở tuổi 35-40 có thể vẫn khỏe mạnh, công việc ổn định và cảm thấy mình còn trẻ, nhưng khả năng sinh sản, đặc biệt ở phụ nữ, đã có những thay đổi đáng kể.
Ông Quốc Anh cho biết, ở phụ nữ, số lượng noãn được hình thành từ trước khi sinh và giảm dần theo thời gian. Khi tuổi tăng, cả số lượng và chất lượng noãn đều có xu hướng suy giảm, kéo theo khả năng có thai tự nhiên giảm và nguy cơ sảy thai, bất thường nhiễm sắc thể của phôi tăng. Các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản có thể giúp điều trị nhiều nguyên nhân gây hiếm muộn nhưng không thể đảo ngược quá trình lão hóa của noãn.
Còn với nam giới, sự suy giảm khả năng sinh sản diễn ra khác với nữ giới và không có một mốc giảm nhanh tương tự. Tuy nhiên, tuổi càng cao, một số thông số tinh trùng có thể thay đổi, tổn thương DNA tinh trùng có thể tăng và thời gian để có thai cũng có thể kéo dài hơn.
Chủ động kế hoạch để không ảnh hưởng chất lượng sinh sản
Theo ThS.BS Nguyễn Quốc Anh, "trì hoãn lập gia đình, sinh con là lựa chọn của mỗi người, mỗi gia đình. Nhưng nếu đã có kế hoạch trì hoãn thì nên hiểu trước khả năng sinh sản của mình, thay vì đến lúc muốn có con mới bắt đầu quan tâm". Khám sức khỏe tiền hôn nhân là bước đánh giá sức khỏe của hai người trước khi bước vào hôn nhân và chuẩn bị cho kế hoạch làm cha mẹ.
Về sức khỏe sinh sản, nữ giới cần được quan tâm đến chu kỳ kinh, tiền sử thai sản, bệnh phụ khoa và khám, siêu âm khi có chỉ định. Nam giới cần khai thác tiền sử bệnh lý cơ quan sinh dục, bệnh lý tinh hoàn, quai bị, chấn thương, phẫu thuật hoặc những thuốc có khả năng ảnh hưởng chức năng sinh sản. Tuy nhiên, không phải ai cũng cần thực hiện tất cả xét nghiệm chuyên sâu mà cần được bác sĩ chỉ định dựa trên tuổi, tiền sử và kế hoạch sinh con.
BS Quốc Anh cho biết thêm, với những người dự định sinh con sau 35 tuổi, đặc biệt khi kế hoạch có thể kéo dài đến gần 40 tuổi hoặc hơn, việc được tư vấn sớm về khả năng sinh sản có thể giúp họ có thêm thông tin để cân nhắc. Ví như ở phụ nữ, bác sĩ có thể dựa vào tuổi, chu kỳ kinh, tiền sử sản phụ khoa, siêu âm buồng trứng, đếm nang thứ cấp và trong trường hợp phù hợp có thể xét nghiệm AMH để hỗ trợ đánh giá dự trữ buồng trứng. Tốc độ suy giảm dự trữ buồng trứng ở mỗi người không giống nhau. Tuổi của noãn chính là tuổi của người phụ nữ. Hiện nay, chưa có thuốc hay kỹ thuật nào có thể biến một noãn ở tuổi 40 trở lại chất lượng như noãn ở tuổi 30…
"Đừng đợi đến khi muốn có con mới bắt đầu quan tâm đến khả năng sinh sản. Có thể lựa chọn thời điểm làm cha mẹ, nhưng nên lựa chọn khi mình đã hiểu sức khỏe sinh sản của chính mình", BS Quốc Anh khuyến cáo.