Kết luận của Bộ Chính trị: 8 định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI

Bộ Chính trị ban hành Kết luận về định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI. (Ảnh: Phiên khai mạc Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI; nguồn: TTXVN)

Kết luận số 96-KL/TW ngày 20/9/2026 của Bộ Chính trị nêu rõ: Tại phiên họp ngày 28/8/2026, xem xét Tờ trình số 46-TTr/ÐĐUQH, ngày 12/8/2026 của Đảng uỷ Quốc hội về Đề án "Định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI", Bộ Chính trị cơ bản thống nhất chủ trương thông qua những nội dung của Đề án, đồng thời nhấn mạnh một số nội dung chủ yếu.

Nâng cao hiệu lực quản trị, tháo gỡ các "điểm nghẽn", "nút thắt" về thể chế, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật

Theo đó, mục tiêu của hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI là góp phần thúc đẩy phát triển, nâng cao hiệu lực quản trị và kiểm soát quyền lực, tháo gỡ "điểm nghẽn", "nút thắt" về thể chế, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật, phòng ngừa, cảnh báo sớm được các rủi ro và thúc đẩy hành động; bảo đảm đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước được thực hiện đồng bộ, thống nhất, minh bạch, hiệu quả, gắn với thực hiện các định hướng phát triển đất nước, các nhiệm vụ trọng tâm, chiến lược đã được đề ra tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các nghị quyết chiến lược, trụ cột của Trung ương, Bộ Chính trị và các chủ trương khác của Đảng có liên quan, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả.

8 định hướng lớn 

Theo Kết luận, hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI tập trung vào các định hướng trọng tâm lớn sau đây:

Thứ nhất, giám sát việc hoàn thiện thể chế, pháp luật, góp phần bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng, các yêu cầu phát triển đất nước và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn; nội luật hóa các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; nâng cao chất lượng, tính thống nhất, đồng bộ, minh bạch, khả thi của hệ thống pháp luật.

Thứ hai, giám sát tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, việc phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực nhà nước, góp phần hoàn thiện và vận hành hiệu quả chính quyền Trung ương và địa phương, nâng cao công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Thứ ba, giám sát việc thực hiện chính sách pháp luật, góp phần tăng cường hiệu lực quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực phát triển, thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong giai đoạn mới.

Thứ tư, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật góp phần thực hiện mục tiêu đột phát về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thứ năm, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật góp phần phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hóa, con người Việt Nam; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và trên thế giới.

Thứ sáu, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần bảo đảm phát triển xã hội bền vững, bảo vệ quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức và bảo đảm tiến độ, công bằng xã hội.

Thứ bảy, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần bảo đảm quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, phòng, chống thiên tai và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thứ tám, giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh; xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; mở rộng đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả.

Các nhiệm vụ tập trung triển khai

Bộ Chính trị yêu cầu các cấp uỷ, tổ chức đảng, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị tập trung làm tốt các nhiệm vụ sau:

Một là, tăng cường công tác phổ biến, quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng về hoạt động kiểm tra, giám sát nói chung, hoạt động giám sát của Quốc hội nói riêng nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ vẻ nhận thức, nâng cao trách nhiệm của cấp uỷ, tổ chức đảng và đảng viên, người đứng đầu về công tác này.

Hai là, đổi mới mạnh mẽ hoạt động giám sát của Quốc hội khoá XVI, coi trọng giám sát chủ động, thường xuyên, bám sát tình hình thực tiến, giám sát dựa trên dữ liệu; kết hợp hài hoà giữa các hình thức giám sát; chuyển trọng tâm giám sát theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, từ giám sát nhằm phát hiện và xử lý vi phạm sang giám sát nhằm cảnh báo, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, nâng cao trách nhiệm giải trình và hiệu quả thi hành pháp luật. Bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa hoạt động giám sát với công tác xây dựng pháp luật và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, kiểm soát quyền lực nhà nước, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.

Tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động giám sát, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật, không làm ảnh hưởng đến hoạt động của các cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát. Nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát phải bám sát các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, có tính khả thi, rõ việc, rõ chủ thể, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả. Nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát phải được các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện nghiêm túc, kịp thời, đầy đủ; coi kết quả thực hiện nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát là một trong những căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tô chức đảng và đảng viên, cơ quan, tổ chức, đơn vị. Đồng thời, xem xét trách nhiệm và xử lý nghiêm các trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị. Thường xuyên sơ kết, tổng kết, đánh giá hiệu quá việc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, có biện pháp xử lý kịp thời, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả của hoạt động giám sát.

Bốn là, nâng cao sự chủ động, linh hoạt của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Uỷ ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội trong hoạt động giám sát; trường hợp cần thiết, Quốc hội tiến hành xem xét, thảo luận, quyết định về kết quả giám sát của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Uỷ ban của Quốc hội.

Năm là, việc xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát hàng năm của Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Uỷ ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội cần bám sát định hướng giám sát nhiệm kỳ và tình hình thực tiễn trong thời kỳ; tập trung giám sát những vấn đề lớn, lĩnh vực then chốt, những “điểm nghẽn của điểm nghẽn" trơng phát triển, những vấn đề bức xúc, nổi lên mà cử tri và Nhân dân quan tâm.

Sáu là, tăng cường phối hợp, chia sẻ dữ liệu, gắn kết chặt chẽ giữa hoạt động giám sát của Quốc hội với kiểm tra và giám sát của Đảng, giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể Trung ương, công tác thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, giám sát của hội đồng nhân dân, tránh chồng chéo, bảo đảm sự đồng bộ trong kiểm soát quyền lực và thúc đẩy hiệu quả thực thi pháp luật của cả bệ thống chính trị, huy động sự tham gia rộng rãi: của các chuyên gia, các nhà khoa học, nguồn lực tư vấn độc lập phục vụ hoạt động giám sát.

Bảy là, tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc bội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc bội và bộ máy giúp việc; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động giám sát.

Tám là, đổi mới cơ chế phân bổ, quản lý, sử dụng ngân sách dành cho hoạt động giám sát trên nguyên tắc kịp thời, đúng, đủ, gắn với khoán chi theo kết quả, sản phẩm; bảo đảm ngân sách phù hợp cho hoạt đông giám sát.