Kết nối dữ liệu, nâng tầm điểm đến hướng tới một nền tảng Du lịch số thông minh

Bám sát định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 26-NQ/TW, ngành Du lịch Việt Nam đang từng bước chuyển từ số hóa từng hoạt động sang kiến tạo hệ sinh thái thông minh

Báo Thể Thao & Văn Hóa - Thông tấn xã Việt Nam

1 giờ trước Gốc

Trong kỷ nguyên số, năng lực cạnh tranh của du lịch không chỉ nằm ở tài nguyên hay sản phẩm, mà còn ở khả năng kết nối dữ liệu, đổi mới quản trị và tạo ra trải nghiệm thuận tiện cho du khách. Bám sát định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW và Nghị quyết 26-NQ/TW, ngành Du lịch Việt Nam đang từng bước chuyển từ số hóa từng hoạt động sang kiến tạo hệ sinh thái thông minh, kết nối cơ quan quản lý, doanh nghiệp, địa phương và du khách trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Kiến tạo hệ sinh thái du lịch thông minh (Video: Yên Khương - Kim Dụng)

Dữ liệu - nền tảng của quản trị thông minh

Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, có tính liên ngành, liên vùng và sự tham gia của nhiều chủ thể. Từ tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ đến tham quan, trải nghiệm và đánh giá sau chuyến đi, mỗi hành trình đều liên quan đến nhiều đơn vị cung cấp dịch vụ. Khi các hoạt động vận hành rời rạc, thông tin phân tán, doanh nghiệp khó tối ưu kinh doanh và cơ quan quản lý thiếu dữ liệu tổng thể để đánh giá thị trường, hoạch định chính sách.

Vì vậy, chuyển đổi số du lịch không đơn thuần là đưa các quy trình lên môi trường trực tuyến, mà đòi hỏi đổi mới phương thức quản trị, tăng cường kết nối và khai thác dữ liệu để tạo ra giá trị mới.

Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Trong khi đó, Nghị quyết 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu phát triển du lịch dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh, kết nối dữ liệu, nền tảng, dịch vụ và các chủ thể trong chuỗi giá trị.

Du lịch thông minh thông qua các kết nối trên nền tảng số

Trên cơ sở đó, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đang từng bước xây dựng các nền tảng số dùng chung, phục vụ quản lý nhà nước, hỗ trợ doanh nghiệp, nâng cao chất lượng dịch vụ và trải nghiệm du khách.

Một trong những nền tảng quan trọng là Cơ sở dữ liệu du lịch Việt Nam, với các dữ liệu thành phần về doanh nghiệp lữ hành, hướng dẫn viên, cơ sở lưu trú, khu và điểm du lịch. Cùng với hệ thống báo cáo thống kê, các phần mềm quản lý chuyên ngành và hệ thống bảng điều khiển dữ liệu, nền tảng này tạo cơ sở nâng cao khả năng cập nhật, tổng hợp, phân tích và chia sẻ thông tin.

Đáng chú ý, nền tảng số "Quản trị và Kinh doanh du lịch" hướng tới xây dựng hạ tầng dữ liệu lõi của ngành, tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi từ phương thức quản lý phân tán sang quản trị dựa trên dữ liệu.

Theo định hướng của Nghị quyết 26-NQ/TW, cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia cần được kết nối, chia sẻ giữa cơ quan quản lý từ Trung ương đến địa phương và doanh nghiệp, từng bước tích hợp với nền tảng dữ liệu quốc gia dùng chung, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Khi dữ liệu đủ tin cậy, được cập nhật thường xuyên và chia sẻ phù hợp, cơ quan quản lý có thêm căn cứ nhận diện xu hướng, doanh nghiệp hiểu rõ hơn nhu cầu thị trường, còn các điểm đến có điều kiện cải thiện sản phẩm và chất lượng phục vụ.

Từ nền tảng số đến trải nghiệm liền mạch

Nếu dữ liệu là nền móng, các nền tảng dịch vụ chính là nơi giá trị của chuyển đổi số được thể hiện trực tiếp. Với du khách, hiệu quả công nghệ cần được cảm nhận qua việc tìm kiếm thông tin dễ dàng, đặt dịch vụ thuận tiện, giảm thời gian chờ đợi và chủ động hơn trong hành trình.

Ứng dụng du lịch quốc gia "Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel" là một trong những nền tảng số cốt lõi do Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam phát triển. Ứng dụng hỗ trợ tra cứu thông tin điểm đến, cơ sở lưu trú, doanh nghiệp lữ hành, nhà hàng; tích hợp bản đồ số, định vị, chỉ đường, quản lý hành trình, theo dõi tour và cập nhật thông tin du lịch. Du khách cũng có thể tiếp cận các dịch vụ như đặt vé máy bay, đặt phòng, mua vé tham quan và mua sắm hàng hóa.

Tính năng đánh giá, phản ánh chất lượng dịch vụ tạo thêm kênh kết nối giữa du khách với doanh nghiệp và cơ quan quản lý, góp phần nâng cao khả năng tiếp nhận thông tin, xử lý vấn đề phát sinh và bảo vệ quyền lợi người sử dụng.

Ứng dụng du lịch quốc gia "Du lịch Việt Nam - Vietnam Travel" là một trong những nền tảng số cốt lõi do Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam phát triển

Cùng với đó, hệ thống vé điện tử "Trực tuyến - Liên thông - Đa phương thức" đã được triển khai tại một số điểm tham quan, di tích và bảo tàng như Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch, Đền Quán Thánh, Bảo tàng Lịch sử quốc gia và Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

Thông qua ứng dụng du lịch quốc gia, du khách có thể tìm hiểu thông tin, mua vé trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng mã QR để vào cổng. Tính năng vé tập thể, vé đoàn cũng giúp đơn giản hóa việc tổ chức tham quan, tạo thuận lợi cho hướng dẫn viên và doanh nghiệp lữ hành.

Ba đặc tính "Trực tuyến - Liên thông - Đa phương thức" thể hiện định hướng kết nối dịch vụ: mua vé từ xa, mở rộng khả năng liên kết giữa các điểm tham quan và sử dụng vé qua nhiều hình thức, từ vé in tại quầy đến vé trên ứng dụng hoặc Thẻ Việt - Thẻ du lịch thông minh.

Hệ thống thuyết minh đa phương tiện (Multi-media Guide), được tích hợp trên ứng dụng du lịch quốc gia, cũng góp phần đổi mới cách du khách tiếp cận di tích, bảo tàng và các điểm du lịch. Với du lịch văn hóa, công nghệ mở rộng khả năng thuyết minh, giúp du khách chủ động tìm hiểu những giá trị lịch sử, văn hóa và tăng chiều sâu trải nghiệm.

Những giải pháp này cho thấy chuyển đổi số có thể đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ và hiệu quả quản lý. Du khách được tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn; đơn vị quản lý có thêm công cụ theo dõi nhu cầu, kiểm soát hoạt động và cải thiện quy trình vận hành. Khi các nền tảng được kết nối đồng bộ, dữ liệu phát sinh từ quá trình sử dụng dịch vụ còn có thể hỗ trợ nhận diện xu hướng và phát triển sản phẩm phù hợp hơn.

Kết nối chủ thể, mở rộng không gian quảng bá

Một hệ sinh thái du lịch thông minh chỉ phát huy hiệu quả khi các chủ thể cùng tham gia. Bên cạnh đầu tư hạ tầng và nền tảng, nâng cao năng lực số của địa phương, doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh và người lao động là điều kiện để chuyển đổi số đi vào thực tiễn.

Thời gian qua, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đã tăng cường tập huấn, hướng dẫn địa phương và doanh nghiệp khai thác nền tảng số, ứng dụng dữ liệu và công nghệ trong quản lý, kinh doanh, quảng bá và phục vụ du khách. Hoạt động này góp phần đưa chuyển đổi số đến gần cơ sở, đồng thời hạn chế tình trạng phát triển các hệ thống riêng lẻ, thiếu khả năng liên thông.

Các nền tảng như "Quản trị và Kinh doanh du lịch" và Trang vàng du lịch Việt Nam tạo thêm kênh để doanh nghiệp kết nối khách hàng, quảng bá sản phẩm, bán hàng và tương tác với du khách. Thẻ Việt - Thẻ du lịch thông minh hỗ trợ giao dịch điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt; các công cụ quản lý tour, tiếp nhận thông tin và liên lạc giúp hướng dẫn viên tổ chức phục vụ khách thuận lợi hơn.

Đối với địa phương, chuyển đổi số cần gắn với đặc điểm tài nguyên, sản phẩm và nhu cầu phát triển của từng điểm đến

Đối với địa phương, chuyển đổi số cần gắn với đặc điểm tài nguyên, sản phẩm và nhu cầu phát triển của từng điểm đến. Đặc biệt, việc tạo điều kiện để hộ kinh doanh, cơ sở nhỏ và cộng đồng địa phương hiện diện trên môi trường số có thể mở rộng cơ hội tiếp cận du khách, quảng bá sản phẩm bản địa và phát triển sinh kế từ tài nguyên văn hóa, thiên nhiên.

Chuyển đổi số cũng đang mở ra phương thức mới cho hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch. Thay vì chỉ giới thiệu hình ảnh và điểm đến, dữ liệu cho phép ngành Du lịch hiểu rõ hơn nhu cầu, thị hiếu, hành vi và xu hướng của từng thị trường, qua đó lựa chọn thông điệp và sản phẩm phù hợp.

Trong hệ sinh thái quảng bá số, website vietnam.travel giữ vai trò là cửa ngõ số đưa hình ảnh du lịch Việt Nam đến với du khách quốc tế. Theo thông tin Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam công bố, website đã bổ sung 10 ngôn ngữ của các thị trường trọng điểm, đồng thời đổi mới giao diện, chức năng và nội dung quảng bá theo hướng nhấn mạnh câu chuyện văn hóa, cảm hứng trải nghiệm và các sản phẩm du lịch đặc sắc.

Các tiện ích như liên kết đặt phòng, đặt vé máy bay, mua vé tham quan và trải nghiệm tour 360 độ cũng được định hướng tích hợp, hỗ trợ du khách trong quá trình tìm hiểu và xây dựng hành trình. Từ đó, hoạt động quảng bá có thể tiến gần hơn tới việc kết nối hình ảnh, thông tin, sản phẩm và dịch vụ trong một trải nghiệm thống nhất.

Trong giai đoạn tới, mô hình chuyển đổi số 1+1+34+N được Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam đề cập hướng tới tăng cường phối hợp giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Công an, 34 địa phương cùng các bộ, ngành, doanh nghiệp và tổ chức liên quan. Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu, thúc đẩy chia sẻ thông tin, phát triển nền tảng dùng chung, mở rộng số hóa điểm đến và nâng cao năng lực chuyển đổi số cho các chủ thể.

Thách thức không nằm ở việc có thêm bao nhiêu ứng dụng, mà ở khả năng kết nối thực chất giữa các nền tảng, chất lượng dữ liệu, mức độ tham gia của doanh nghiệp và hiệu quả đối với du khách. Quá trình này cũng cần bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và tạo điều kiện để các nhóm người dùng khác nhau tiếp cận công nghệ.

Đích đến của du lịch thông minh không phải là số lượng ứng dụng, mà là một hệ thống vận hành hữu ích: quản lý hiệu quả hơn, doanh nghiệp phát triển tốt hơn, người dân có thêm cơ hội tham gia chuỗi giá trị và du khách được phục vụ thuận tiện hơn.