Kết nối dữ liệu trong hoàn thuế cho khách quốc tế

Các quy định mới góp phần hiện đại hóa quy trình hoàn thuế giá trị gia tăng cho người nước ngoài khi xuất cảnh.

Thông tư số 84/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thay thế Thông tư số 72/2014/TT-BTC và Thông tư số 92/2019/TT-BTC.

Thông tư quy định việc hoàn thuế giá trị gia tăng đối với hàng hóa của người nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài mua tại Việt Nam và mang theo khi xuất cảnh.

Bên cạnh việc kế thừa quy trình đang thực hiện, văn bản mới bổ sung quy định về kết nối giữa Hệ thống quản lý hoàn thuế giá trị gia tăng cho người nước ngoài với Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế; phân cấp việc lựa chọn ngân hàng, địa điểm hoàn thuế; đồng thời làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp bán hàng, ngân hàng thương mại, cơ quan thuế và cơ quan hải quan.

Đối chiếu hóa đơn trực tiếp trên hệ thống

Theo quy định mới, Hệ thống quản lý hoàn thuế giá trị gia tăng cho người nước ngoài được kết nối với Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế. Cơ quan hải quan và cơ quan thuế ban hành chuẩn định dạng thông điệp dữ liệu để hai hệ thống có thể trao đổi thông tin.

Khi Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử của cơ quan Hải quan đi vào hoạt động, doanh nghiệp bán hàng hoàn thuế phải cập nhật hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế đã lập trên Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế lên hệ thống và truyền cho cơ quan Hải quan.

Doanh nghiệp sau đó in hóa đơn để giao cho người mua. Hóa đơn được in từ hệ thống có giá trị xuất trình như hóa đơn điện tử.

Trường hợp lập sai thông tin trên hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế, doanh nghiệp thực hiện điều chỉnh hoặc thay thế theo quy định của pháp luật về hóa đơn, chứng từ.

Khi người xuất cảnh xuất trình hóa đơn đã được điều chỉnh hoặc thay thế, cơ quan Hải quan đối chiếu thông tin trên hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế với thông tin doanh nghiệp đã truyền lên hệ thống.

Dữ liệu cũng được kiểm tra với Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế và các điều kiện về hàng hóa được hoàn thuế theo Nghị định số 181/2025/NĐ-CP.

So với việc kiểm tra chủ yếu dựa trên hóa đơn xuất trình trực tiếp, quá trình đối chiếu qua hệ thống giúp cơ quan chức năng có thêm nguồn dữ liệu để xác định tính thống nhất của hồ sơ.

Thông tư quy định cơ quan hải quan có trách nhiệm kết nối Hệ thống quản lý hoàn thuế giá trị gia tăng cho người nước ngoài với Hệ thống hóa đơn điện tử của cơ quan thuế; đồng thời thực hiện kiểm tra hàng hóa, hóa đơn theo quy định.

Doanh nghiệp bán hàng chịu trách nhiệm về thông tin trên hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế; ngân hàng thương mại thực hiện trả tiền hoàn thuế sau khi cơ quan hải quan hoàn thành việc kiểm tra và xác nhận.

Thông tư cũng bổ sung địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp vào danh sách những nơi được đăng ký bán hàng hoàn thuế giá trị gia tăng, phù hợp với quy định của Luật Doanh nghiệp.

Đối với ngân hàng thương mại làm đại lý hoàn thuế, Thông tư quy định ngân hàng chỉ được chấm dứt hoạt động sau khi Cục Hải quan đã lựa chọn được ngân hàng khác thay thế. Yêu cầu này nhằm tránh gián đoạn việc trả tiền hoàn thuế tại sân bay hoặc cảng biển.

Việc lựa chọn, chấm dứt ngân hàng thương mại làm đại lý hoàn thuế được phân cấp cho Cục Hải quan. Cơ quan này đồng thời tiếp nhận và xử lý đề nghị áp dụng hoàn thuế tại cảng hàng không quốc tế, cảng biển quốc tế.

Quy định rõ nơi kiểm tra và trả tiền hoàn thuế

Thông tư số 84/2026/TT-BTC lần đầu quy định cụ thể trình tự lựa chọn, tạm dừng và chấm dứt áp dụng hoàn thuế giá trị gia tăng tại cảng hàng không quốc tế, cảng biển quốc tế.

Cảng hàng không hoặc cảng biển có nhu cầu tổ chức hoàn thuế gửi văn bản đến Cục Hải quan. Trong văn bản phải có đánh giá về hiệu quả kinh tế và khả năng đáp ứng yêu cầu quản lý.

Trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận được đề nghị, Cục Hải quan ban hành văn bản thông báo về việc áp dụng hoàn thuế tại địa điểm đó.

Trường hợp việc tổ chức hoàn thuế không bảo đảm hiệu quả kinh tế hoặc không còn đáp ứng yêu cầu quản lý, Cục Hải quan có thể quyết định tạm dừng hoặc chấm dứt.

Quy định mới tạo căn cứ để xem xét từng địa điểm cụ thể, thay vì mặc nhiên tổ chức hoàn thuế tại mọi cảng hàng không hoặc cảng biển quốc tế.

Địa điểm kiểm tra hàng hóa và hóa đơn kiêm tờ khai hoàn thuế được bố trí trong khu vực làm thủ tục gửi hành lý hoặc khu vực kiểm tra thẻ lên tàu bay, tàu biển. Khu vực này phải có đủ diện tích để sắp xếp, kiểm tra hàng hóa, có quầy hoặc kiốt riêng và đáp ứng yêu cầu về an toàn, trật tự.

Việc bố trí điểm kiểm tra trước khi gửi hành lý là cần thiết bởi hàng hóa đề nghị hoàn thuế phải được xuất trình để cơ quan Hải quan kiểm tra trước khi người mua rời Việt Nam.

Sau khi hồ sơ và hàng hóa được xác nhận, khách làm thủ tục nhận tiền tại quầy của ngân hàng thương mại. Điểm trả tiền hoàn thuế được đặt trong khu vực cách ly tại cảng hàng không quốc tế hoặc khu vực hoàn thuế tại cảng biển quốc tế.

Quầy trả tiền phải đáp ứng yêu cầu về quản lý tiền và chứng từ kế toán. Quy trình kiểm tra và trả tiền vì thế được bố trí thành hai khâu rõ ràng: kiểm tra trước khu vực gửi hành lý hoặc kiểm soát thẻ lên phương tiện; trả tiền tại khu vực dành cho hành khách đã hoàn thành thủ tục xuất cảnh.

Thông tư cũng xác định rõ vai trò của từng chủ thể trong quy trình. Doanh nghiệp bán hàng lập hóa đơn và truyền dữ liệu; cơ quan thuế kết nối, cung cấp thông tin hóa đơn; cơ quan hải quan kiểm tra người mua, hồ sơ và hàng hóa; ngân hàng thương mại trả tiền hoàn thuế.

Thông tư số 84/2026/TT-BTC không thay đổi đối tượng được hoàn thuế, nhưng thay đổi đáng kể cách các bên trao đổi và kiểm tra thông tin. Khi hóa đơn được kết nối giữa hệ thống Thuế và Hải quan, khách xuất cảnh sẽ không còn là người duy nhất mang thông tin từ cửa hàng đến cửa khẩu.

Hiệu quả của quy trình mới sẽ phụ thuộc vào việc dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và kịp thời từ khâu bán hàng. Đây cũng là điều quyết định việc hoàn thuế tại sân bay, cảng biển có thực sự nhanh và thuận tiện hơn đối với khách quốc tế hay không.