Kết nối không gian số, mở hướng mới cho bảo tồn di sản và sáng tạo mỹ thuật

Hội thảo đặt ra nhiều vấn đề về ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn, phát huy giá trị di sản, đổi mới đào tạo và thúc đẩy sáng tạo mỹ thuật đương đại, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu giữ gìn bản sắc văn hóa trong quá trình chuyển đổi số.

Sự kiện thu hút sự quan tâm của đông đảo học giả, nhà nghiên cứu, giảng viên và chuyên gia trong nước, quốc tế, với 124 bài viết khoa học, trong đó có 110 bài của các tác giả trong nước và 14 bài của các tác giả đến từ Nhật Bản, Trung Quốc, Hồng Kông, Thái Lan, Malaysia, Nepal và Canada.

Hội thảo khoa học quốc tế "Kết nối không gian số từ di sản đến đào tạo và sáng tạo mỹ thuật, mỹ thuật ứng dụng trong bối cảnh hội nhập quốc tế”

Sự tham gia của các nhà nghiên cứu đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ mở rộng không gian trao đổi học thuật, tạo cơ hội chia sẻ những góc nhìn và phương pháp tiếp cận đa dạng đối với lĩnh vực mỹ thuật, mỹ thuật ứng dụng trong bối cảnh đương đại.

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS. Phạm Hùng Cường, Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp nhấn mạnh, chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của các công nghệ mới đang làm thay đổi phương thức lưu giữ tri thức, tiếp cận di sản, tổ chức đào tạo và thực hành sáng tạo nghệ thuật.

Trong bối cảnh đó, không gian số không đơn thuần là công cụ hỗ trợ mà còn mở ra những phương thức mới để bảo tồn, diễn giải và phát huy giá trị di sản, đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập, đồng thời mở rộng khả năng sáng tạo và kết nối nghệ thuật Việt Nam với cộng đồng quốc tế.

PGS.TS. Phạm Hùng Cường, Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp phát biểu khai mạc hội thảo

Theo PGS.TS. Phạm Hùng Cường, đối với lĩnh vực mỹ thuật và mỹ thuật ứng dụng, chuyển đổi số vừa mang đến cơ hội, vừa đặt ra những yêu cầu mới. Đó là làm thế nào để di sản văn hóa truyền thống được bảo tồn, lan tỏa bằng phương thức hiện đại; làm thế nào để tri thức, kỹ thuật và tinh thần sáng tạo của các thế hệ nghệ nhân, nghệ sĩ được chuyển hóa thành nguồn lực cho đào tạo thiết kế đương đại; và quan trọng hơn, làm thế nào để công nghệ số thực sự phục vụ sáng tạo nhưng không làm mai một bản sắc văn hóa dân tộc trong quá trình hội nhập.

Từ góc nhìn này, Hiệu trưởng Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp cho rằng chuyển đổi số không chỉ là đổi mới công cụ mà còn là đổi mới tư duy, phương pháp đào tạo và mô hình sáng tạo. Trong đó, di sản là nền tảng, bản sắc; công nghệ là phương tiện kết nối; sáng tạo là động lực phát triển. Việc khai thác thành tựu công nghệ cần hướng tới tư liệu hóa, số hóa và phát huy giá trị di sản; tích hợp tri thức di sản vào chương trình đào tạo; thúc đẩy sáng tạo liên ngành, hình thành môi trường học tập mới và tăng cường hợp tác quốc tế.

Đặc biệt, trước sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo và các công nghệ sáng tạo mới, vấn đề không chỉ nằm ở khả năng ứng dụng mà còn ở trách nhiệm của người làm nghệ thuật trong bảo vệ bản sắc, tôn trọng giá trị văn hóa, bảo đảm tính nguyên bản và hướng tới phát triển bền vững.

GS.TS. Trương Quốc Bình (Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao Việt Nam) tham luận tại hội thảo

Hội thảo diễn ra trong một ngày với 3 phiên chuyên môn, tập trung vào ba nhóm chủ đề: Di sản văn hóa nghệ thuật truyền thống trong không gian số và thiết kế đương đại; không gian số trong đào tạo mỹ thuật, mỹ thuật ứng dụng và hợp tác quốc tế trong bối cảnh hội nhập; thực hành sáng tạo mỹ thuật, mỹ thuật ứng dụng trong môi trường số.

Thông qua các tham luận và trao đổi học thuật, hội thảo hướng tới làm rõ mối quan hệ giữa di sản, công nghệ, giáo dục nghệ thuật và hoạt động sáng tạo; đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất giải pháp đổi mới đào tạo, nghiên cứu và thực hành mỹ thuật trong bối cảnh chuyển đổi số.