Kết nối những không gian hợp tác và phát triển lớn

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 và làm việc song phương tại Ấn Độ từ ngày 12-13/9. (Nguồn: TTXVN)

Đồng thời, chuyến đi góp phần tạo thêm xung lực cho quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường Việt Nam - Ấn Độ, đưa hợp tác hai nước ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả.

Đặc biệt, chuyến đi diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Ấn Độ vừa được nâng lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường, tạo nên sự hội tụ có ý nghĩa giữa một khuôn khổ đa phương đang ngày càng mở rộng với một quan hệ song phương có nền tảng tin cậy chính trị sâu sắc. Đây là cơ sở thuận lợi để hai nước cùng tìm kiếm những không gian hợp tác mới, đồng thời để Việt Nam phát huy tốt hơn vai trò kết nối giữa BRICS và ASEAN.

Chủ động hội nhập, mở rộng không gian phát triển

BRICS đang ngày càng trở thành một tập hợp lực lượng và cơ chế hợp tác đa phương có quy mô, tầm vóc và ảnh hưởng đáng kể trong đời sống quốc tế. Trong bối cảnh cục diện thế giới có những chuyển dịch sâu sắc, vai trò của các nền kinh tế mới nổi và các nước đang phát triển ngày càng gia tăng. Với 11 thành viên, BRICS hiện chiếm gần một nửa dân số thế giới, khoảng 39% GDP toàn cầu tính theo sức mua tương đương (PPP) và khoảng 1/4 thương mại quốc tế.

Do đó, sự tham gia ngày càng chủ động của Việt Nam vào BRICS phản ánh vị thế quốc tế ngày càng cao cũng như khả năng đóng góp ngày càng lớn của Việt Nam tại các cơ chế đa phương; đồng thời tiếp tục thể hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại và chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, hiệu quả của Việt Nam.

Đặc biệt, Ấn Độ đã lựa chọn chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững” cho nhiệm kỳ Chủ tịch BRICS 2026. Theo Đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ Trịnh Minh Mạnh, bốn nội hàm trên có mức độ tương đồng cao với định hướng phát triển của Việt Nam trong giai đoạn mới. Việt Nam đang đặt khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vào vị trí động lực quan trọng của phát triển; đồng thời chú trọng nâng cao tính tự chủ, sức chống chịu của nền kinh tế, thúc đẩy chuyển đổi xanh, phát triển bền vững và hội nhập quốc tế sâu rộng, hiệu quả.

Do đó, từ việc tham dự các hoạt động của BRICS đến trở thành nước đối tác, Việt Nam đang có thêm một diễn đàn quan trọng để chia sẻ quan điểm, kinh nghiệm và đóng góp sáng kiến đối với những vấn đề chung của khu vực và thế giới. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam phát huy vai trò là một thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, đồng thời góp phần chuyển tải tiếng nói và những quan tâm chính đáng của các nước đang phát triển.

Đặc biệt, việc tham dự Hội nghị lần này cũng được kỳ vọng sẽ mở thêm những không gian hợp tác mới, thiết thực và hiệu quả cho Việt Nam. BRICS quy tụ nhiều nền kinh tế lớn và mới nổi, các thị trường năng động, có tiềm lực đáng kể về vốn, công nghệ, năng lượng, tài nguyên và nguồn nhân lực. Điều quan trọng là tận dụng các cơ hội hợp tác này để tranh thủ thêm nguồn lực phục vụ trực tiếp các mục tiêu phát triển của đất nước.

Về kinh tế - thương mại, Đại sứ Trịnh Minh Mạnh nhận định, đây là cơ hội để Việt Nam tiếp tục đa dạng hóa thị trường, đối tác và chuỗi cung ứng, mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường mới, thu hút thêm nguồn lực đầu tư và tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp Việt Nam với cộng đồng doanh nghiệp các nước BRICS. Trong điều kiện kinh tế thế giới còn nhiều bất định, điều này cũng góp phần nâng cao tính tự chủ và khả năng chống chịu của nền kinh tế.

Đối với khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, dư địa hợp tác rất lớn. Nhiều nước BRICS có thế mạnh về công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dược phẩm, công nghệ sinh học, năng lượng và công nghệ xanh. Việt Nam có thể tận dụng các mạng lưới hợp tác này để tiếp cận công nghệ và tri thức, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực của doanh nghiệp và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu. Các lĩnh vực như chuyển đổi xanh, năng lượng sạch, hạ tầng bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu cũng có nhiều tiềm năng.

Với chủ đề “Xây dựng khả năng phục hồi, đổi mới, hợp tác và phát triển bền vững”, Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 sẽ diễn ra từ ngày 12-13/9, tại New Delhi, Ấn Độ. (Nguồn: IANS)

Nâng tầm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường

Nếu BRICS mở rộng không gian đa phương thì quan hệ Việt Nam - Ấn Độ tạo nên một điểm tựa quan trọng để Việt Nam phát huy hiệu quả những cơ hội đó.

Nói về vai trò quốc gia đối tác của Việt Nam trong BRICS và những không gian hợp tác mới, Giáo sư Sonu Trivedi của Đại học Delhi, nghiên cứu viên cấp cao Quỹ Ấn Độ, Giám đốc sáng lập Trung tâm nghiên cứu Việt Nam nhận định, Việt Nam bắt đầu năm đầu tiên với tư cách nước đối tác của BRICS đúng vào thời điểm Ấn Độ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch BRICS. Điều này càng có ý nghĩa đặc biệt khi vào tháng 5/2026, hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện tăng cường.

Điều này cũng mang ý nghĩa chiến lược quan trọng. Xét vị trí địa lý của Việt Nam và bối cảnh địa chính trị tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, việc Việt Nam và Ấn Độ ngày càng tăng cường quan hệ, cùng với sự tham gia của Việt Nam trong BRICS, gửi đi một tín hiệu đáng chú ý về tăng cường kết nối và hợp tác trong khu vực.

Một điểm quan trọng khác là sự tương đồng trong khát vọng phát triển của hai nước. Ấn Độ đặt mục tiêu trở thành một quốc gia phát triển với tầm nhìn “Ấn Độ phát triển” vào năm 2047, trong khi Việt Nam hướng tới mục tiêu tương tự trở thành nước phát triển vào năm 2045.

Nếu phát huy tốt lợi thế này, Việt Nam vừa có thể đóng góp vào việc gắn kết BRICS với một trong những khu vực năng động nhất thế giới, vừa góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ ASEAN - Ấn Độ và tạo thêm nội hàm mới cho quan hệ Việt Nam - Ấn Độ.

Phát huy vai trò cầu nối ASEAN - BRICS

Đáng chú ý, Việt Nam vừa là thành viên tích cực của ASEAN, vừa là nước đối tác BRICS, đồng thời có quan hệ đối tác sâu rộng với nhiều thành viên của cơ chế này. Điều này sẽ thúc đẩy những điểm giao thoa thực chất giữa BRICS và ASEAN.

Cụ thể, hai bên đều quan tâm đến kết nối chuỗi cung ứng, kinh tế số, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng, phát triển hạ tầng, an ninh lương thực, phát triển nguồn nhân lực và tăng trưởng bền vững. Việt Nam có thể góp phần đưa các nhu cầu và kinh nghiệm của ASEAN vào các trao đổi tại BRICS, đồng thời kết nối những nguồn lực, sáng kiến và thế mạnh của các nước BRICS với nhu cầu phát triển của khu vực Đông Nam Á. Ngoài ra, với thành phần đa dạng, từ các cường quốc lớn, các cường quốc tầm trung đến những nền kinh tế mới nổi, BRICS có thể giúp Việt Nam mở rộng không gian hợp tác với nhiều khu vực trên thế giới.

Đặc biệt, sự tham gia của Việt Nam cũng được kỳ vọng mở ra cơ hội để các nước thành viên BRICS tăng cường tìm hiểu và tiếp cận thị trường Việt Nam. Ở chiều ngược lại, BRICS mở ra cho Việt Nam cơ hội tăng cường hợp tác và tiếp cận những thị trường rộng lớn ngoài phạm vi châu Á.

Hay việc tăng cường hợp tác với các nước ASEAN sẽ tạo thêm cơ hội để các thành viên BRICS khai thác tiềm năng của khu vực, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất. Quá trình cải cách kinh tế đang được thúc đẩy tại khu vực cũng tạo ra những thị trường hấp dẫn để các nước BRICS tìm hiểu, mở rộng hợp tác và đầu tư.

Chuyến công tác của Thủ tướng Lê Minh Hưng vì thế mang trong mình nhiều tầng ý nghĩa. Đó là sự tiếp nối nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; là cơ hội mở rộng thị trường, đối tác và nguồn lực phát triển; đồng thời là dịp tạo thêm nội hàm cho quan hệ Việt Nam - Ấn Độ và phát huy vai trò kết nối giữa hai không gian hợp tác quan trọng là BRICS và ASEAN.